Η απότομη άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης τον Σεπτέμβριο δεν αποτελεί, από μόνη της, ένδειξη γενικευμένης επιδείνωσης της πιστοληπτικής ποιότητας των ευρωπαϊκών κρατών, σύμφωνα με τη Morningstar DBRS. Ο οίκος αποδίδει την ανατιμολόγηση του κρατικού χρέους σε έναν συνδυασμό υψηλότερων διεθνών επιτοκίων, μεγαλύτερης προσοχής των αγορών στις δημοσιονομικές δεσμεύσεις και βαθύτερων αλλαγών στη σύνθεση των επενδυτών που απορροφούν τις νέες εκδόσεις.
Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι ίδια για όλες τις χώρες. Οι οικονομίες με υψηλότερο χρέος, ασθενέστερες δημοσιονομικές θέσεις και μεγαλύτερη πολιτική αβεβαιότητα εμφανίζονται περισσότερο ευάλωτες σε περαιτέρω διεύρυνση των spreads, εφόσον οι υψηλότερες αποδόσεις διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Στο επίκεντρο η απότομη άνοδος των αποδόσεων
Η κίνηση στην αγορά κρατικών ομολόγων ήταν ιδιαίτερα έντονη τον Σεπτέμβριο. Η απόδοση του δεκαετούς γερμανικού Bund αυξήθηκε κατά 22 μονάδες βάσης από την 1η Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου, φτάνοντας στο 3,56%.
Η μεγαλύτερη πίεση καταγράφηκε στη Γαλλία, όπου η απόδοση του αντίστοιχου δεκαετούς αυξήθηκε κατά περισσότερο από 70 μονάδες βάσης, στο 4,92%. Στην Ισπανία και την Πορτογαλία η άνοδος ήταν περίπου 35 μονάδες βάσης, ενώ σε Βέλγιο, Ιταλία και Ελλάδα έφτασε περίπου τις 55 μονάδες βάσης. Μέρος αυτής της κίνησης αντιστράφηκε στις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου.
Η Morningstar DBRS επισημαίνει ότι το γεγονός πως το sell-off είχε ευρεία γεωγραφική βάση δείχνει ότι δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από εγχώριους παράγοντες. Αντίθετα, σημαντικό ρόλο έχουν οι αλλαγές στο διεθνές περιβάλλον των επιτοκίων.
Γιατί ανεβαίνουν τα επιτόκια διεθνώς
Ένας από τους βασικούς παράγοντες είναι η άνοδος του λεγόμενου ουδέτερου πραγματικού επιτοκίου, δηλαδή του επιπέδου των επιτοκίων που είναι συμβατό με σταθερό πληθωρισμό και με την οικονομία κοντά στις δυνατότητές της.
Η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας μετά την πανδημία, οι επαναλαμβανόμενες ενεργειακές διαταραχές και οι γεωπολιτικές εντάσεις έχουν μετατοπίσει υψηλότερα τις προσδοκίες για το επίπεδο στο οποίο θα παραμείνουν τα επιτόκια μακροπρόθεσμα.
Παράλληλα, η αβεβαιότητα γύρω από τις τιμές της ενέργειας αυξάνει το term premium, δηλαδή την επιπλέον απόδοση που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατούν ομόλογα μεγάλης διάρκειας.
Πίεση προκαλεί επίσης η αυξημένη παγκόσμια προσφορά χρέους. Οι κυβερνήσεις εκδίδουν περισσότερα ομόλογα για τη χρηματοδότηση επενδύσεων και την εξυπηρέτηση του αυξημένου χρέους, ενώ παράλληλα ενισχύονται και οι εταιρικές εκδόσεις για έργα υποδομών και επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η Γαλλία και η δημοσιονομική ανησυχία
Στην Ευρώπη, η αγορά έχει αρχίσει να διαφοροποιεί περισσότερο τις χώρες με βάση τη δημοσιονομική και πολιτική τους θέση.
Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι η Γαλλία, όπου το spread έναντι του Bund διευρύνθηκε έως τις 150 μονάδες βάσης. Η DBRS συνδέει την κίνηση με το μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα και το κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο, το οποίο δυσκολεύει την εφαρμογή μιας σταθερής στρατηγικής δημοσιονομικής προσαρμογής.
Η άνοδος των spreads επεκτάθηκε, σε μικρότερο βαθμό, σε Ιταλία, Βέλγιο, Ισπανία, Πορτογαλία και Ελλάδα. Πρόκειται για χώρες που αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα χρέους και αυξανόμενες δαπάνες για άμυνα, γήρανση του πληθυσμού και τόκους.
Η Morningstar DBRS, ωστόσο, υπογραμμίζει ότι οι χώρες αυτές δεν είναι εξίσου ευάλωτες. Εκείνες που συνδυάζουν πιο ισορροπημένη δημοσιονομική πολιτική με ισχυρότερες προοπτικές ανάπτυξης αναμένεται να δεχθούν μικρότερη πίεση στη δυναμική του χρέους τους, ακόμη και σε ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους δανεισμού.
Η αλλαγή στη βάση των επενδυτών
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σταδιακή υποχώρηση της ΕΚΤ από την αγορά κρατικών ομολόγων. Ο ισολογισμός της, ο οποίος είχε φτάσει λίγο κάτω από τα 9 τρισ. ευρώ το 2022, έχει περιοριστεί κοντά στα 6 τρισ. ευρώ.
Καθώς η κεντρική τράπεζα μειώνει τις τοποθετήσεις της, μεγαλύτερο μέρος της προσφοράς πρέπει να απορροφηθεί από ιδιώτες επενδυτές, όπως hedge funds, επενδυτικά κεφάλαια και asset managers, οι οποίοι είναι πολύ πιο ευαίσθητοι στις μεταβολές των δημοσιονομικών και πολιτικών κινδύνων. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο οίκος, τα hedge funds αντιπροσωπεύουν πλέον περισσότερο από το ήμισυ του όγκου συναλλαγών στην ευρωπαϊκή αγορά κρατικών ομολόγων.
Δεν υπάρχει ένδειξη κρίσης χρηματοδότησης
Παρά την άνοδο των αποδόσεων, η Morningstar DBRS δεν βλέπει ενδείξεις γενικευμένης κρίσης χρηματοδότησης στην Ευρωζώνη. Όλοι οι μεγάλοι κρατικοί εκδότες παρέμειναν ενεργοί τον Σεπτέμβριο και προχώρησαν σε σημαντικές εκδόσεις μακροπρόθεσμου χρέους, με τη ζήτηση να υπερβαίνει αισθητά την προσφορά.
Το κρίσιμο σημείο για τις αξιολογήσεις δεν είναι επομένως μια βραχυπρόθεσμη άνοδος των yields, αλλά το κατά πόσο το αυξημένο κόστος δανεισμού θα αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά και θα επιδεινώσει ουσιαστικά τη δυναμική του δημόσιου χρέους. Μόνο σε ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να δημιουργηθεί ουσιαστική αρνητική πίεση στις κρατικές αξιολογήσεις.
Διαβάστε ακόμη
ΔΝΤ: Υψηλότερος πληθωρισμός και πιο αδύναμη ανάπτυξη από τις προβλέψεις του προϋπολογισμού
Πολεοδομικό ξεκαθάρισμα από το ΥΠΕΝ: Νέο παράθυρο για αυθαίρετα και αλλαγές σε ακίνητα και άδειες
Τι «κρύβει» η ταράτσα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.