Ενέργεια & Περιβάλλον

Απολιγνιτοποίηση: Στο υπουργικό το ν/σ για τις λιγνιτικές περιοχές και τα νησιά του Αιγαίου και της Κρήτης

  • Μαριάννα Τζάννε


Συστήνεται η ΑΕ στην οποία θα περάσουν τα 164.000 στρέμματα των λιγνιτικών ζωνών, πώς θα οργανωθεί το μεγάλο πρότζεκτ των 5 δισ. ευρώ για το οποίο δημιουργείται Ειδική Διαχειριστική Αρχή

Tους στρατηγικούς πυλώνες για το σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα 2 Σεπτεμβρίου 2021 στο υπουργικό συμβούλιο ο υπουργός Ανάπτυξης και Νίκος Παπαθανάσης.

Πρόκειται για την οργάνωση της δομής του σχεδιασμού για την ενεργειακή μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών στην Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη αλλά και τα νησιά του Αιγαίου και της Κρήτης στα οποία λειτουργούν οι πετρελαϊκοί σταθμοί της ΔΕΗ. Ένα σχέδιο που αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα απαναπτυξιακά πρότζεκτ της κυβέρνησης συνολικού ύψους 5 δις. ευρώ.

H νομοθετική ρύθμιση θα προβλέπει τη σύσταση Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης στο Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με αντικείμενο την υλοποίηση όλων των διαχειριστικών ενεργειών που απαιτούνται για την εφαρμογή του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Η υπηρεσία θα στελεχωθεί κατάλληλα και θα αποκτήσει όλους τους απαραίτητους πόρους, υποδομές και συστήματα για την εύρυθμη λειτουργία της.

Το σχέδιο που επικεφαλής του έχει τεθεί ο κ. Κώστας Μουσουρούλης έχει πάψει από καιρό να αποτελεί ένα ενεργειακό και περιβαλλοντικό πρότζεκτ. Εξαιτίας του χαρακτήρα του και της πολυποίκιλης δομής του αλλά και των κινήτρων που δίνει σε διαφορετικούς κλάδους για να επενδύσουν και να αλλάξουν το παραγωγικό μοντέλο στα πρώην λιγνιτικά εδάφη, αποτελεί πλέον πρωτίστως ένα μεγάλο αναπτυξιακό έργο, κάτι που εξηγεί και την εμπλοκή του αρμόδιου υπουργείου Ανάπτυξης.

Το σχέδιο νόμου θα προβλέπει την σύσταση μια ΑΕ που θα έχει την μορφή «Οχήματος Ειδικού Σκοπού» (SPV), στην κυριότητα της οποίας θα περιέλθουν όλες οι εκτάσεις των ζωνών εξόρυξης λιγνίτη με τα πάγιά τους εκτός εκείνων που θα διατηρήσει η ΔΕΗ για δικές της δραστηριότητες στον τομέα της πράσινης ανάπτυξης. H εταιρεία αυτή θα είναι ο ιδιοκτήτης των 2/3 των εκτάσεων που σήμερα είναι ενσωματωμένες στην περιουσιακή βάση της ΔΕΗ (συνολικά 247.000 στρέμματα) δηλαδή περίπου 164.000 στρέμματα. Οι εκτάσεις αυτές θα αποσχιστούν με συμψηφισμό της αξίας τους με το κόστος αποκατάστασης.

Το SPV θα αναλάβει την εξυγίανση και την αναβάθμιση των εκτάσεων αυτών στα εδάφη εξόρυξης λιγνίτη και λειτουργίας των ατμοηλεκτρικών σταθμών της ΔΕΗ.

Θα αναπτύξει επίσης σχεδιασμούς για την αξιοποίησή τους, σύμφωνα με τις γενικές χρήσεις γης που έχουν προσδιοριστεί στο Εθνικό Σχέδιο ΔΑΜ, κυρίως μέσω Συμπράξεων Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, και τη διάθεσή τους για την ανάπτυξη νέων οικονομικών δραστηριοτήτων με ενιαίες και ταχύτατες διαδικασίες αδειοδότησης.

Επιπλέον προχωρεί και ο πολεοδομικός σχεδιασμός με την εκπόνηση από την ΔΕΗ των ειδικών πολεοδομικών σχεδίων των περιοχών.

Πρόκειται για την προκήρυξη των μελετών που θα καθορίσουν τις  χρήσεις γης και τους όρους δόμησης στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης (Ζ.ΑΠ) της Κοζάνης, της Φλώρινας και της Μεγαλόπολης. Πρόσφατα το ΥΠΕΝ κατέληξε στις τεχνικές προδιαγραφές και αναμένεται να βγει σχετικό ΦΕΚ από τον υφυπουργό Νίκο Ταγαρά.

Με βάση τον σχεδιασμό, θα εκπονηθούν συνολικά τέσσερα πολεοδομικά σχέδια (ΕΠΣ), ένα ανά ορυχείο (Μεγαλόπολη, Πτολεμαΐδα, Αμύνταιο και Κλειδί-Βεύη) και με μελέτες που πρέπει να εκπονηθούν μέσα στους επόμενους 16 έως 18 μήνες.

Ο νόμος προβλέπει ότι για τα ΕΠΣ η ΔΕΗ θα υπογράψει  προγραμματική σύμβαση με το δημόσιο, η οποία πέρασε πρόσφατα από το ΔΣ της Επιχείρησης.

Το κάθε Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο θα διέπεται από ένα πλέγμα μελετών (στρατηγικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, μελέτη υδατορεμάτων κ.α), το κόστος των οποίων  θα αναλάβει εξολοκλήρου η ΔΕΗ. Υπολογίζεται ότι θα δαπανηθούν περί τις 400.000-500.000 για κάθε μελέτη.