Οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν δεσμεύσει περισσότερα από 10 δισ. ευρώ για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στο νέο ενεργειακό σοκ που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν, ωστόσο το think tank Bruegel εκτιμά ότι τα περισσότερα από αυτά τα μέτρα είναι λανθασμένα σχεδιασμένα και δεν κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Σύμφωνα με μελέτη του ερευνητικού οργανισμού με έδρα τις Βρυξέλλες, σχεδόν το 80% των πρόσθετων δαπανών —όπως οι οριζόντιες φορολογικές μειώσεις— δεν ακολουθούν τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία έχει ζητήσει τα μέτρα να είναι προσωρινά, στοχευμένα και να μην ενισχύουν τη ζήτηση εν μέσω ενεργειακών πιέσεων.
Η Ισπανία αντιπροσωπεύει σχεδόν το ήμισυ των συνολικών δαπανών, ενώ η Γερμανία βρίσκεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των χωρών με τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις στήριξης.
Το νέο ενεργειακό σοκ επιβαρύνει περαιτέρω τις οικονομικές προοπτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις πιέσεις στους κρατικούς προϋπολογισμούς να αναμένεται να ενταθούν εάν συνεχιστεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Η κατάσταση επηρεάζει ήδη τόσο την ανάπτυξη όσο και τον πληθωρισμό στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.
Παράλληλα, η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι δεν διαθέτουν όλες οι χώρες της ΕΕ τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο για να απορροφήσουν το κόστος από την άνοδο των τιμών της ενέργειας.
Η νέα κρίση έρχεται τη στιγμή που η ΕΕ εξακολουθεί να διαχειρίζεται τις συνέπειες από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανίας το 2022, η οποία είχε εκτοξεύσει τις τιμές του φυσικού αερίου σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Κατά τη διάρκεια εκείνης της ενεργειακής κρίσης, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είχαν διαθέσει πάνω από μισό τρισεκατομμύριο ευρώ για τη στήριξη καταναλωτών και επιχειρήσεων.
«Τα κακά νέα είναι ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φαίνεται πως δεν έμαθαν πολλά από την ενεργειακή κρίση του 2022», δήλωσε στο Bloomberg ο αναλυτής του Bruegel, Σιμόνε Ταλιαπιέτρα.
Όπως σημείωσε, παρά τις συστάσεις των ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών, οι κυβερνήσεις επιλέγουν γρήγορα αλλά μη στοχευμένα μέτρα, τα οποία δημιουργούν κοινωνικές ανισότητες και ενδέχεται να επιδεινώσουν το πρόβλημα ενισχύοντας τη ζήτηση σε περίοδο περιορισμένης προσφοράς.
Οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν την περασμένη εβδομάδα νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της ανόδου των ενεργειακών τιμών, θεωρώντας ανεπαρκές το σχέδιο που παρουσίασε η Κομισιόν, το οποίο περιλάμβανε μεγαλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών, παρεμβάσεις στα καύσιμα αεροσκαφών και μειώσεις ενεργειακών φόρων.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, ζήτησε περισσότερους πόρους για την ηλεκτροδότηση της οικονομίας, μεγαλύτερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες και έκτακτη φορολόγηση των ενεργειακών εταιρειών.
Η ισπανική κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε μειώσεις ΦΠΑ σε καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο, ενώ παράλληλα παρέχει άμεση οικονομική ενίσχυση στους αγροτικούς, μεταφορικούς και βιομηχανικούς κλάδους.
Η Κομισιόν εκτιμά ότι από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πληρώσει πάνω από 20 δισ. ευρώ επιπλέον για τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.
Την ίδια ώρα, οι τιμές του πετρελαίου συνέχισαν την ανοδική τους πορεία και σήμερα Τρίτη, με το Brent να ενισχύεται κατά 2,5% και να διαμορφώνεται πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι.
Διαβάστε ακόμη
Ενεργειακή κρίση από τη Μέση Ανατολή: Πώς αποθαρρύνει τους επενδυτές και φέρνει αναμονή στις αγορές
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα