Οι διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένουν σε κατάσταση έντονης αστάθειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς ακόμη και η εκεχειρία δεν αποδεικνύεται επαρκής για να οδηγήσει σε ουσιαστική και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Η συνέχιση της διακοπής των ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ διατηρεί την αβεβαιότητα σε υψηλά επίπεδα, ωθώντας κράτη σε όλο τον κόσμο να υιοθετούν διαρκώς μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης ενέργειας και να αναπροσαρμόζουν τις ενεργειακές τους στρατηγικές.
Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο αυτό το ενεργειακό σοκ είναι ικανό να επιταχύνει μια βαθύτερη, μακροπρόθεσμη επανεξέταση της εξάρτησης της παγκόσμιας οικονομίας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. «Ήδη, οι χώρες εφαρμόζουν πολιτικές για να αυξήσουν τη χρήση άνθρακα και παρόμοιων καυσίμων», δήλωσε στους New York Times ο Άνι Ντασγκούπτα, διευθύνων σύμβουλος του think tank World Resources Institute. Όπως εξήγησε, η σύγκρουση φέρνει στην επιφάνεια τις δομικές αδυναμίες μιας παγκόσμιας ενεργειακής εφοδιαστικής αλυσίδας που εξαρτάται υπερβολικά από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τα πλεονεκτήματα της ενεργειακής αυτάρκειας μέσω των ανανεώσιμων πηγών. «Σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, θα υπάρξει στροφή προς πολύ περισσότερη καθαρή ενέργεια, όχι για λόγους κλίματος… αλλά για λόγους ασφάλειας και προβλεψιμότητας των ενεργειακών πηγών», εκτίμησε.
Προσωρινό πλήγμα στην ενεργειακή μετάβαση
Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, με τον πόλεμο να ενισχύει τη χρήση ορυκτών καυσίμων. Καθώς οι προμήθειες φυσικού αερίου και πετρελαίου περιορίζονται, χώρες όπως η Ιαπωνία, η Ινδία και οι Φιλιππίνες έχουν ήδη ανακοινώσει αύξηση της χρήσης άνθρακα. Την ίδια στιγμή, η Ιταλία αποφάσισε να μεταθέσει κατά 13 χρόνια το κλείσιμο των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν με άνθρακα, ενώ η Νότια Κορέα ανακοίνωσε την άρση των περιορισμών στη λειτουργία των πιο ρυπογόνων ενεργειακών σταθμών.
Παράλληλα, αρκετές κυβερνήσεις εξετάζουν την επαναφορά ή ενίσχυση επιδοτήσεων για την εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου. Μια τέτοια επιλογή, σύμφωνα με τον Ντασγκούπτα, ενδέχεται να «παγιδεύσει» τις οικονομίες σε ένα μοντέλο υψηλής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα για τις επόμενες δεκαετίες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το γεγονός ότι η πολεμική σύγκρουση αναμένεται να περιορίσει τις επενδύσεις προς τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, οι οποίες προσπαθούν να δημιουργήσουν υποδομές καθαρής ενέργειας. «Χώρες όπως η Ινδία ήταν ήδη πεπεισμένες ότι χρειάζονταν ανανεώσιμη ενέργεια», σημείωσε. «Το ζήτημα ήταν πώς θα εξασφαλίσουν επαρκή χρηματοδότηση και τεχνολογία αρκετά γρήγορα ώστε να την υλοποιήσουν». Ο πόλεμος, ωστόσο, καθιστά το εγχείρημα πιο δύσκολο, καθώς αυξάνονται το κόστος των έργων και οι πληθωριστικές πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.
Παρά τις βραχυπρόθεσμες αναταράξεις, η μακροπρόθεσμη εικόνα ενδέχεται να είναι διαφορετική. Ο Ντασγκούπτα εκτιμά ότι η υιοθέτηση της καθαρής ενέργειας θα ενισχυθεί τελικά, κυρίως για λόγους ενεργειακής ασφάλειας και λιγότερο λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών. «Δεν νομίζω ότι πρέπει να είμαστε αφελείς ως προς τις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις. Αλλά μακροπρόθεσμα, πραγματικά πιστεύω ότι αυτή η αναταραχή θα λειτουργήσει τελικά υπέρ της ενεργειακής μετάβασης», τόνισε.
Διαβάστε ακόμη
Καταιγίδα κατασχέσεων από την εφορία για τα χρέη (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.