Νέα ένταση στις διεθνείς αγορές ενέργειας προκαλεί η κλιμάκωση των γεωπολιτικών συγκρούσεων, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής κρίσης με άμεσες επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων, στο κόστος μετακίνησης και στις δαπάνες θέρμανσης των νοικοκυριών.
Η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης πλησιάζει πλέον τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων έξι μηνών, ξεπερνώντας πανελλαδικά τα 2,11 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης κινείται κοντά στα 2,07 ευρώ το λίτρο. Μέσα σε έναν μήνα, η επιβάρυνση φτάνει περίπου τα 13 λεπτά για τη βενζίνη και τα 8 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης, δημιουργώντας νέο κύκλο πιέσεων στην καθημερινότητα καταναλωτών και επιχειρήσεων.
Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με την άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου, καθώς –σύμφωνα με το Reuters– το Brent έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα γύρω από τις ενεργειακές ροές ενισχύουν τους φόβους για μεγαλύτερη διάρκεια της κρίσης.
Το πετρέλαιο επιστρέφει στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας
Η νέα άνοδος στις τιμές του πετρελαίου δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κόστους για τους οδηγούς. Η ενέργεια αποτελεί βασικό παράγοντα διαμόρφωσης του πληθωρισμού και επηρεάζει το σύνολο της οικονομίας, από τις μεταφορές και τη βιομηχανία έως τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες.
Το «ράλι» του πετρελαίου δημιουργεί νέο πονοκέφαλο για τις κεντρικές τράπεζες, καθώς απειλεί να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις τη στιγμή που η νομισματική πολιτική επιχειρεί να σταθεροποιηθεί. Την ίδια στιγμή, αγωνία εκφράζουν και οι επενδυτές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), καθώς η άνοδος της ενέργειας περιορίζει τα περιθώρια για χαλάρωση της πολιτικής και αυξάνει τις πιθανότητες για διατήρηση ή ακόμη και νέα αύξηση επιτοκίων, εφόσον οι ανατιμήσεις περάσουν στην τελική κατανάλωση.
Ο λεγόμενος «πόλεμος του πετρελαίου» λειτουργεί έτσι ως νέος παράγοντας αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς ένα παρατεταμένο κύμα υψηλών τιμών μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη και παράλληλα να δυσκολέψει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Πίεση στην Ελλάδα από βενζίνη, ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης
Στην ελληνική αγορά, η επιβάρυνση είναι ήδη εμφανής. Οι τιμές στα πρατήρια έχουν ξεπεράσει τα 2,20 ευρώ το λίτρο σε αρκετές περιοχές της περιφέρειας, ενώ στα νησιά η βενζίνη κινείται ακόμη υψηλότερα, ξεπερνώντας σε πολλές περιπτώσεις τα 2,30 ευρώ.
Ανάλογη ανησυχία προκαλεί η πορεία του πετρελαίου θέρμανσης, καθώς η έναρξη της χειμερινής περιόδου πλησιάζει. Οι εκτιμήσεις θέλουν την τιμή εκκίνησης να διαμορφώνεται κοντά στο 1,90 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,10 ευρώ την περσινή περίοδο, γεγονός που δημιουργεί σημαντική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο για τη θέρμανσή τους.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη νέων παρεμβάσεων, όπως έγραψε το newmoney, καθώς το ενεργειακό κόστος επηρεάζει άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών αλλά και το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Τα σενάρια για νέα μέτρα στήριξης
Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει ήδη εναλλακτικές παρεμβάσεις, οι οποίες θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και την ένταση των διεθνών πιέσεων.
Στο τραπέζι βρίσκονται:
- η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης,
- η συνέχιση ή επέκταση παρεμβάσεων για το πετρέλαιο θέρμανσης,
- η ενίσχυση των κινήτρων για χρήση ηλεκτρικής ενέργειας στη θέρμανση,
- η αναπροσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης.
Παράλληλα, εξετάζεται και η ανάγκη ευρωπαϊκής αντίδρασης, καθώς η ενεργειακή πίεση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά το σύνολο της Ευρώπης.
Η κυβέρνηση έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο έκτακτων μέτρων σε περίπτωση που οι τιμές συνεχίσουν να αυξάνονται, καθώς μια παρατεταμένη ενεργειακή αναταραχή θα μπορούσε να επιβαρύνει τόσο τα νοικοκυριά όσο και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Επιχειρήσεις αντιμέτωπες με νέο κύκλο κόστους
Η αύξηση των τιμών ενέργειας δεν περιορίζεται στην αντλία. Το αυξημένο κόστος καυσίμων μεταφέρεται στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Οι επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με νέα πίεση στα περιθώρια κέρδους, καθώς το ενεργειακό κόστος αποτελεί έναν από τους βασικούς συντελεστές λειτουργίας τους.
Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν μικρότερη δυνατότητα απορρόφησης των αυξήσεων και καλούνται να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης και ακριβότερες πρώτες ύλες.
Ο κίνδυνος μιας νέας πληθωριστικής έκρηξης
Η μεγάλη πρόκληση για την παγκόσμια οικονομία είναι πλέον η διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής, όπως έγραψαν οι FT. Εάν οι υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, ο κίνδυνος είναι να δημιουργηθεί ένας νέος κύκλος αυξήσεων σε ολόκληρη την οικονομία.
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο ισοζύγιο: από τη μία πλευρά χρειάζεται να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, από την άλλη πρέπει να αποφύγει μέτρα που θα ενισχύσουν εκ νέου τον πληθωρισμό.
Για την Ελλάδα, το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν η άνοδος των καυσίμων θα αποτελέσει μια προσωρινή αναταραχή ή την αρχή μιας νέας περιόδου ενεργειακής πίεσης που θα επηρεάσει την οικονομία, τα επιτόκια και το κόστος ζωής.
Διαβάστε ακόμη
Καναδάς στην ΕΕ με… φέτα made in Canada; Τα αγκάθια πίσω από τη νέα «ειδική σχέση»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ