Επιδοτήσεις ρεύματος: Τέλος η στήριξη στα κυμαινόμενα τιμολόγια – Στροφή στα σταθερά

Η κατεύθυνση που φαίνεται να επικρατεί στην κυβέρνηση είναι ότι η αγορά διαθέτει ήδη τα απαραίτητα «αναχώματα» απέναντι στις υψηλές τιμές και ότι οι καταναλωτές μπορούν να τα αξιοποιήσουν επιλέγοντας σταθερά συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας.

Το στίγμα έδωσε από το βήμα της ΔΕΘ ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, επισημαίνοντας ότι όποιος ανησυχεί για την πορεία των τιμών μπορεί να «κλειδώσει» τιμή στα 11,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα για τον επόμενο χρόνο. Η αναφορά αφορούσε το πρόγραμμα myHome Online της ΔΕΗ, το οποίο η εταιρεία είχε αρχίσει να διαθέτει με έκπτωση λίγες ημέρες νωρίτερα και θα παραμείνει διαθέσιμο έως τις 31 Οκτωβρίου.

Ο Πρωθυπουργός επανήλθε στο συγκεκριμένο προϊόν και την επόμενη ημέρα, κατά τη συνέντευξη Τύπου, παρουσιάζοντάς το ως μία διαθέσιμη λύση για τους καταναλωτές που ανησυχούν για ενδεχόμενες νέες αυξήσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα.

Η κυβέρνηση απομακρύνεται από τη λογική των οριζόντιων ενισχύσεων

Το μήνυμα για «τέλος των επιδοτήσεων» έγινε ακόμη σαφέστερο προ ημερών από τον υφυπουργό Ενέργειας Νίκο Τσάφο. «Δεν υπάρχει σήμερα ανάγκη για επιδοτήσεις στο ρεύμα. Στην αγορά υπάρχουν τα σταθερά –μπλε– τιμολόγια, που παρέχουν προστασία στον καταναλωτή», ανέφερε ο υφυπουργός σε άτυπη συνάντηση με δημοσιογράφους.

Σύμφωνα με το σκεπτικό που ανέπτυξε, ο καταναλωτής ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται σε διαφορετική θέση από εκείνον που χρησιμοποιεί πετρέλαιο θέρμανσης. Ο δεύτερος δεν έχει τη δυνατότητα να εξασφαλίσει από σήμερα την τιμή στην οποία θα αγοράζει καύσιμο καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα. Αντίθετα, ο καταναλωτής ηλεκτρικού ρεύματος μπορεί, μέσω ενός σταθερού συμβολαίου, να πραγματοποιήσει στην πράξη ένα είδος προσωπικής αντιστάθμισης κινδύνου, ή «hedging», απέναντι σε μελλοντικές ανατιμήσεις.

Η κυβερνητική αυτή μετατόπιση σηματοδοτεί απομάκρυνση από την πολιτική των επιδοτήσεων που εφαρμόστηκε από την προηγούμενη ενεργειακή κρίση προκειμένου να περιοριστεί η επιβάρυνση των νοικοκυριών από τις υψηλές τιμές.

Η αλλαγή στρατηγικής έρχεται, πάντως, σε μια περίοδο κατά την οποία η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθεί να κινείται ανοδικά, με τις πιέσεις να αναμένεται να ενταθούν κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη, σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση για θέρμανση, δημιουργούν ένα περιβάλλον σημαντικής αβεβαιότητας για τις τιμές.

Σχεδόν επτά στα δέκα νοικοκυριά παραμένουν σε κυμαινόμενα προγράμματα

Το βασικό πρόβλημα της νέας προσέγγισης είναι η σημερινή διάρθρωση της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Σχεδόν επτά στα δέκα νοικοκυριά βρίσκονται σε πράσινα και κίτρινα κυμαινόμενα τιμολόγια, γεγονός που σημαίνει ότι, με βάση τη νέα κυβερνητική λογική, θα πρέπει να εξετάσουν τη μετακίνησή τους προς σταθερά προγράμματα εάν επιθυμούν να περιορίσουν την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις της αγοράς.

Μια μαζική και άμεση μετακίνηση εκατομμυρίων καταναλωτών, ωστόσο, είναι πρακτικά δύσκολη. Επιπλέον, η επιλογή ενός σταθερού τιμολογίου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι ο καταναλωτής εξασφαλίζει και τη χαμηλότερη δυνατή τιμή.

Το χαμηλό τιμολόγιο myHome Online της ΔΕΗ έχει πράγματι προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον, με χιλιάδες καταναλωτές καθημερινά να επιδιώκουν να «κλειδώσουν» την τιμή τους για έναν χρόνο.

Υπάρχει, όμως, ένα ουσιαστικό όριο στη δυνατότητα των εταιρειών να προσφέρουν τέτοιες τιμές. Κανένας προμηθευτής, ακόμη και η ΔΕΗ ως μεγαλύτερος πάροχος της αγοράς, δεν μπορεί σε συνθήκες έντονης αβεβαιότητας να διαθέτει απεριόριστα σταθερές τιμές για διάστημα 12 μηνών, εάν δεν έχει προηγουμένως εξασφαλίσει αντίστοιχες τιμές για ένα μέρος της ενέργειας που πρόκειται να αγοράσει από τη χονδρεμπορική αγορά.

Αυτό σημαίνει ότι τα σημερινά φθηνότερα μπλε τιμολόγια μπορεί να έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής. Καθώς θα εξαντλούνται οι ποσότητες ενέργειας για τις οποίες οι πάροχοι έχουν πραγματοποιήσει αντιστάθμιση κινδύνου σε χαμηλότερες τιμές, τα προϊόντα αυτά είναι πιθανό να αντικαθίστανται από ακριβότερα προγράμματα, στα οποία θα περνά το αυξημένο κόστος της αγοράς.

Πώς άλλαξε μέσα σε έναν χρόνο η εικόνα των τιμολογίων

Η εξέλιξη των τιμών δείχνει ήδη πόσο γρήγορα μπορούν να μεταβληθούν οι ισορροπίες μεταξύ σταθερών και κυμαινόμενων προγραμμάτων.

Το 2025, όταν οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά είχαν αποκλιμακωθεί, τα σταθερά μπλε τιμολόγια αποτελούσαν τη φθηνότερη κατηγορία για τους καταναλωτές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), για μια μέση κατανάλωση περίπου 300 κιλοβατωρών, η μέση μηνιαία χρέωση των μπλε προγραμμάτων διαμορφωνόταν στα 46,62 ευρώ.

Ακολουθούσαν τα κίτρινα κυμαινόμενα τιμολόγια με μέση χρέωση 51,69 ευρώ, ενώ τα ακριβότερα ήταν τα πράσινα, στα οποία το αντίστοιχο κόστος έφθανε κατά μέσο όρο στα 55,84 ευρώ.

Η εικόνα άρχισε να μεταβάλλεται μετά την αβεβαιότητα που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή. Οι προμηθευτές άρχισαν σταδιακά να αποσύρουν τα φθηνότερα σταθερά προϊόντα και να τα αντικαθιστούν με νέα, ακριβότερα τιμολόγια, προσαρμοσμένα στις νέες συνθήκες της ενεργειακής αγοράς.

Ακριβότερα κατά σχεδόν 20% τα μπλε τιμολόγια

Στο πρώτο επτάμηνο του 2026, η μέση μηνιαία χρέωση των μπλε τιμολογίων αυξήθηκε στα 55,84 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 19,82% σε σχέση με το 2025.

Την ίδια στιγμή, τα δεδομένα αντιστράφηκαν για τα κυμαινόμενα προϊόντα. Τα κίτρινα τιμολόγια έγιναν η φθηνότερη κατηγορία, καθώς η μέση μηνιαία χρέωσή τους υποχώρησε από τα 51,69 ευρώ στα 49,99 ευρώ.

Τα πράσινα τιμολόγια, από την άλλη πλευρά, παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα, με τη μέση επιβάρυνση να διαμορφώνεται στα 56,07 ευρώ.

Η αύξηση των τιμών στα σταθερά προγράμματα περιόρισε και τη δυναμική της μετακίνησης των καταναλωτών προς τα μπλε τιμολόγια. Μέσα στο καλοκαίρι άρχισε να καταγράφεται αντίθετη τάση, με καταναλωτές να στρέφονται προς τα κίτρινα κυμαινόμενα προγράμματα, ποντάροντας στην παραδοσιακή εποχική υποχώρηση των τιμών μετά το τέλος του καλοκαιριού.

Η χονδρεμπορική πάνω από τα 213 ευρώ ανά μεγαβατώρα

Οι προσδοκίες για αποκλιμάκωση, ωστόσο, δεν επιβεβαιώθηκαν. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα τόσο στο μέτωπο της Ουκρανίας όσο και στη Μέση Ανατολή ανέτρεψε τις εκτιμήσεις για ομαλοποίηση της ενεργειακής αγοράς.

Την περασμένη Πέμπτη, η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά ξεπέρασε τα 213 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας νέο υψηλό για το έτος.

Η άνοδος αυτή οδήγησε τη μέση τιμή του Σεπτεμβρίου πάνω από τα 162 ευρώ ανά μεγαβατώρα, εντείνοντας την ανησυχία για τις λιανικές τιμές που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τα νοικοκυριά τους επόμενους μήνες.

Οι προβλέψεις για τη χειμερινή περίοδο εξακολουθούν να δείχνουν ανοδικές τάσεις, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμο το ζήτημα του κατά πόσο υπάρχουν στην αγορά επαρκή και οικονομικά σταθερά προγράμματα για όσους επιθυμούν να προστατευθούν από πιθανές νέες αυξήσεις.

Γιατί δεν υπάρχει «φθηνό καταφύγιο» για πέντε εκατομμύρια καταναλωτές

Το φθηνό πρόγραμμα που διαθέτει η ΔΕΗ έως τις 31 Οκτωβρίου δεν μπορεί, εκ των πραγμάτων, να αποτελέσει λύση για το σύνολο των περίπου 5 εκατομμυρίων καταναλωτών που βρίσκονται σήμερα σε κυμαινόμενα τιμολόγια.

Κατά συνέπεια, η δυνατότητα όλων των νοικοκυριών να εξασφαλίσουν ταυτόχρονα προστασία από τις υψηλές τιμές μέσω ενός φθηνού σταθερού προγράμματος είναι περιορισμένη.

Το προαναγγελθέν «τέλος» των επιδοτήσεων εκτιμάται, πάντως, ότι θα ωθήσει ένα μέρος από τους περίπου 3,3 εκατομμύρια καταναλωτές που εξακολουθούν να παραμένουν στα ακριβότερα πράσινα τιμολόγια να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις και να στραφούν προς τα σταθερά συμβόλαια.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι υπάρχει σήμερα στην αγορά ένα «φθηνό καταφύγιο» ικανό να καλύψει το σύνολο των ελληνικών νοικοκυριών.

Τα 25 μπλε προγράμματα και η παγίδα του παγίου

Στην ιστοσελίδα της ΡΑΑΕΥ εμφανίζονται αυτή τη στιγμή 25 διαφορετικά σταθερά μπλε τιμολόγια, με σημαντικές αποκλίσεις ως προς το τελικό κόστος τους.

Το φθηνότερο είναι το ΔΕΗ myHome Online, με τελικό μηνιαίο κόστος 41,25 ευρώ για κατανάλωση 330 κιλοβατωρών. Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα σταθερά προγράμματα της αγοράς κινούνται σε εύρος περίπου 54 έως 60 ευρώ τον μήνα για αντίστοιχη κατανάλωση.

Η σύγκριση, επομένως, δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην ονομαστική τιμή της κιλοβατώρας. Όποιος εξετάζει τη μετάβαση σε σταθερό πρόγραμμα θα πρέπει να συνυπολογίζει και το μηνιαίο πάγιο, το οποίο μπορεί να διαφοροποιήσει αισθητά την τελική επιβάρυνση.

Η παράμετρος αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στα νοικοκυριά με χαμηλότερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, όπου ένα υψηλό πάγιο μπορεί να εξουδετερώσει σημαντικό μέρος του οφέλους που προσφέρει μια χαμηλότερη ονομαστική χρέωση ανά κιλοβατώρα.

Με την κυβέρνηση να δείχνει ότι εγκαταλείπει σταδιακά τη λογική των επιδοτήσεων και τις τιμές της χονδρεμπορικής να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η επιλογή τιμολογίου αποκτά πλέον καθοριστική σημασία για το ύψος του λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος. Τα μπλε προγράμματα μπορούν να λειτουργήσουν ως ασπίδα απέναντι σε μελλοντικές αυξήσεις, όμως η τιμή, το πάγιο, η διάρκεια του συμβολαίου και οι όροι κάθε προϊόντος είναι παράγοντες που πρέπει να εξετάζονται συνολικά.

Διαβάστε ακόμη

Ποιος αγοράζει τις χαμένες βαλίτσες των αεροδρομίων;

«Ανακαινίζω»: Μέσα στον Οκτώβριο ο φάκελος και ο έλεγχος για την επιδότηση έως 36.000 ευρώ

Καζίνο Κέρκυρας: Παραμένει στο «κόκκινο» – Η αναδιάρθρωση περνά στον νέο μέτοχο

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ