Η Ευρώπη επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει την ισορροπία ανάμεσα στην πράσινη μετάβαση και στη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, καθώς οι πιέσεις από το υψηλό ενεργειακό κόστος και οι ανησυχίες για απώλεια παραγωγικής ισχύος εντείνονται σε ολόκληρη την ήπειρο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι Βρυξέλλες προωθούν νέο σχέδιο στήριξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, επιδιώκοντας να περιορίσουν μέρος του οικονομικού βάρους που προκαλεί το σύστημα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την παροχή περισσότερων δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών CO2 προς τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, σε μια προσπάθεια να μειώσει το κόστος συμμόρφωσης και να ενισχύσει τη θέση της βιομηχανίας απέναντι στον αυξανόμενο ανταγωνισμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Σύμφωνα με το σχέδιο που βρίσκεται υπό επεξεργασία, η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε συνολική εξοικονόμηση έως και 4 δισ. ευρώ για τις επιχειρήσεις την περίοδο 2026-2030.
Ο βασικός πυρήνας της πρότασης αφορά την αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο υπολογίζονται τα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών. Μέχρι σήμερα, το σύστημα βασίζεται κυρίως στις άμεσες εκπομπές των επιχειρήσεων. Η νέα προσέγγιση προβλέπει ότι στον υπολογισμό θα εντάσσονται και οι έμμεσες εκπομπές, γεγονός που αναμένεται να αυξήσει τον συνολικό αριθμό των δωρεάν δικαιωμάτων που θα λαμβάνουν οι βιομηχανίες.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για ενεργοβόρους κλάδους, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος λόγω τόσο των τιμών ενέργειας όσο και της αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ενισχύονται ήδη οι πιέσεις από βιομηχανικούς ομίλους που ζητούν μέτρα στήριξης ώστε να αποφευχθεί μεταφορά παραγωγής εκτός Ευρώπης.
Πίεση στο ETS και φόβοι για ανταγωνιστικότητα
Το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γνωστό ως ETS, αποτελεί το βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μείωση των ρύπων. Μέσω του μηχανισμού αυτού, οι επιχειρήσεις υποχρεώνονται να αγοράζουν δικαιώματα για κάθε τόνο διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπουν, δημιουργώντας οικονομικό κίνητρο για περιορισμό των εκπομπών και επενδύσεις σε καθαρότερες τεχνολογίες.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια το σύστημα βρίσκεται στο επίκεντρο ολοένα και εντονότερης κριτικής. Βιομηχανίες αλλά και αρκετά κράτη-μέλη υποστηρίζουν ότι το αυξανόμενο κόστος αγοράς δικαιωμάτων επιβαρύνει υπερβολικά την παραγωγή, σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή οικονομία προσπαθεί να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι σε οικονομίες με χαμηλότερο ενεργειακό και ρυθμιστικό κόστος.
Οι Βρυξέλλες επιχειρούν τώρα να αξιοποιήσουν τις ευελιξίες που ήδη υπάρχουν μέσα στο ισχύον πλαίσιο του ETS, χωρίς να προχωρήσουν σε πλήρη αναθεώρηση του συστήματος. Στόχος της Κομισιόν είναι να δοθεί προσωρινή ανάσα στις επιχειρήσεις, διατηρώντας παράλληλα ανέπαφη τη βασική αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής πολιτικής για το κλίμα.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια επαναβιομηχάνισης της Ευρώπης και αποτροπής φαινομένων «διαρροής άνθρακα», δηλαδή της μεταφοράς παραγωγικών δραστηριοτήτων σε τρίτες χώρες με χαλαρότερους περιβαλλοντικούς κανόνες. Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα μετά τις μεγάλες κρατικές επιδοτήσεις που εφαρμόζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες μέσω του Inflation Reduction Act αλλά και τη διαρκή στήριξη που προσφέρει η Κίνα στη βιομηχανική της παραγωγή.
Το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμένεται να παρουσιαστεί μέσα στον Μάιο, ενώ η τελική μορφή του εκτιμάται ότι θα οριστικοποιηθεί τον Ιούνιο. Παρ’ όλα αυτά, ευρωπαϊκές πηγές επισημαίνουν ότι το περιεχόμενο του προσχεδίου μπορεί να αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων, καθώς υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ κρατών-μελών, βιομηχανίας και περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Μέχρι στιγμής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφεύγει να σχολιάσει επισήμως το περιεχόμενο του εγγράφου. Ωστόσο, η κατεύθυνση της συζήτησης δείχνει ότι οι Βρυξέλλες αναζητούν πλέον πιο ισορροπημένες λύσεις ανάμεσα στους κλιματικούς στόχους και στην ανάγκη διατήρησης ισχυρής βιομηχανικής βάσης στην Ευρώπη, σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωοικονομικών πιέσεων και αβεβαιότητας στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Διαβάστε ακόμη
Η νέα συλλεκτική φαντασίωση της Lamborghini σε 15 μόνο κομμάτια
Μουντιάλ: Το εισιτήριο των 11,5 εκατομμυρίων δολαρίων
Σταμάτης Φραδέλος: Η ναυτιλία μπήκε στην πιο κρίσιμη φάση της πράσινης μετάβασης
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.