Η Ευρώπη μπαίνει στο τέλος του καλοκαιριού με ασυνήθιστα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου, γεγονός που αυξάνει την πίεση για νέες αγορές και δημιουργεί τον κίνδυνο οι τιμές να εκτοξευθούν πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh) μέσα στον χειμώνα.
Σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται ακόμη τουλάχιστον 100 τεραβατώρες (TWh) φυσικού αερίου, αξίας άνω των 7 δισ. ευρώ με βάση τις σημερινές τιμές, προκειμένου να φτάσει ακόμη και τον χαμηλότερο στόχο αναπλήρωσης των αποθηκών της, στο 75%.
Για να πετύχει αυτόν τον στόχο, η Ευρώπη θα πρέπει να διοχετεύσει κεφάλαια στην αγορά με ρυθμό που δεν έχει καταγραφεί τόσο αργά στη σεζόν από την ενεργειακή κρίση του 2022. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ανησυχίες σε αναλυτές των Goldman Sachs, Rystad Energy και Morningstar, οι οποίοι προειδοποιούν ότι οι τιμές του χειμώνα μπορεί να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ/MWh.
Η ενεργειακή κρίση και ο πόλεμος στο Ιράν πιέζουν τις αποθήκες
Μετά το ενεργειακό σοκ των προηγούμενων ετών, η ΕΕ αποφάσισε να δημιουργεί κάθε χρόνο σημαντικά αποθέματα ασφαλείας, ώστε να προστατεύεται από νέες αναταράξεις, ιδιαίτερα καθώς περιορίζει την εξάρτησή της από τις ρωσικές προμήθειες μέσω αγωγών.
Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει σε άνοδο των βραχυπρόθεσμων τιμών φυσικού αερίου, καθιστώντας την αναπλήρωση των αποθηκών πολύ ακριβότερη. Το αποτέλεσμα είναι ορισμένες χώρες, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη Γερμανία, να δυσκολεύονται να επιτύχουν ακόμη και τους αναθεωρημένους και πιο χαλαρούς στόχους που τέθηκαν πρόσφατα.
Κυβερνήσεις και εταιρείες ενέργειας καθυστέρησαν τις αγορές, εκτιμώντας ότι οι ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) θα αποκαθίσταντο και οι τιμές θα αποκλιμακώνονταν πριν από τον χειμώνα. Ωστόσο, αυτό το σενάριο δεν επιβεβαιώθηκε.
Ορμούζ, LNG και φόβοι για νέα ενεργειακή πίεση
Οι προμήθειες από τον Περσικό Κόλπο παραμένουν σχεδόν αμετάβλητες, καθώς δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η σύγκρουση στο Ιράν θα ολοκληρωθεί σύντομα.
Παράλληλα, τα πλοία μεταφοράς LNG πραγματοποιούν πολύ λιγότερα δρομολόγια μέσω των Στενών του Ορμούζ σε σύγκριση με τα δεξαμενόπλοια πετρελαίου, περιορίζοντας περαιτέρω τη διαθέσιμη προσφορά.
Οι τιμές φυσικού αερίου είναι πλέον πάνω από διπλάσιες σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Αν οι διαταραχές συνεχιστούν και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να πληρώσει ακόμη υψηλότερα ποσά για να εξασφαλίσει τα περιορισμένα φορτία που θα είναι διαθέσιμα.
Ένας επιπλέον κίνδυνος είναι ότι η Ευρώπη, προκειμένου να εξασφαλίσει προμήθειες, μπορεί να εκτοπίσει από την αγορά φτωχότερες χώρες, όπως το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές, επαναφέροντας προβλήματα όπως μπλακ άουτ και διακοπές στη βιομηχανική παραγωγή, αντίστοιχα με εκείνα που σημειώθηκαν στην κρίση του 2022.
Ο κίνδυνος δεν είναι η έλλειψη αλλά το υψηλό κόστος
Παρά τις ανησυχίες, η Ευρώπη δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει πραγματικές ελλείψεις φυσικού αερίου, καθώς διαθέτει τη δυνατότητα να πληρώσει υψηλότερες τιμές για να προσελκύσει φορτία.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα μείνει ανεπηρέαστη. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους μπορεί να επιβαρύνει τόσο τα νοικοκυριά όσο και τη βιομηχανία, ενώ ήδη δημιουργεί αναταράξεις στις αγορές ομολόγων.
Οι επενδυτές εκτιμούν ότι η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου μπορεί να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν ή ακόμη και να αυξήσουν τα επιτόκια περισσότερο από τις σημερινές προσδοκίες.
Προειδοποίηση για πληθωρισμό άνω του 6%
Ο Daniel Karl, επικεφαλής οικονομολόγος της Oxford Economics, σημειώνει ότι τα μοντέλα της εταιρείας δείχνουν πως ο πληθωρισμός θα μπορούσε να ξεπεράσει το 6%, επίπεδο περίπου διπλάσιο από τα σημερινά δεδομένα.
Μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε έναν «δύσκολο χειμώνα» τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τη βιομηχανία, με τις κυβερνήσεις της ΕΕ να αντιμετωπίζουν διαφορετικές προκλήσεις ανάλογα με τα δημοσιονομικά περιθώρια που διαθέτει κάθε χώρα.
Ο καιρός και το Κατάρ θα κρίνουν την επόμενη φάση
Πολλά θα εξαρτηθούν από τη βαρύτητα του χειμώνα. Το φαινόμενο El Niño μπορεί αρχικά να οδηγήσει σε ηπιότερες συνθήκες, όμως μια μεταγενέστερη πτώση της θερμοκρασίας θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τη ζήτηση για θέρμανση.
Ακόμη και στην περίπτωση που τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν σύντομα, η αγορά LNG αναμένεται να παραμείνει πιεσμένη, σύμφωνα με τον David Lewis, αναλυτή της Wood Mackenzie.
Το Κατάρ, που υπό κανονικές συνθήκες αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG παγκοσμίως, θα χρειαστεί περίπου 12 εβδομάδες για να επανεκκινήσει την παραγωγή του, ακόμη και στις εγκαταστάσεις που δεν έχουν υποστεί ζημιές από τα ιρανικά πλήγματα.
Μεγάλες διαφορές στην ετοιμότητα των χωρών
Η ενεργειακή ετοιμότητα διαφέρει σημαντικά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.
Η Ιταλία έχει ήδη γεμίσει τις αποθήκες της περίπου στο 83%, ενώ οι αποθήκες της Γερμανίας βρίσκονται περίπου στο μισό της χωρητικότητάς τους. Ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα καταγράφονται επίσης στην Ολλανδία και το Βέλγιο.
Νέα πίεση μπορεί να προκύψει τον Ιανουάριο, όταν τεθεί σε εφαρμογή η απαγόρευση της ΕΕ στις εισαγωγές ρωσικού LNG, αφαιρώντας ποσότητες που αντιστοιχούν περίπου στο 5% των ευρωπαϊκών αναγκών σε φυσικό αέριο.
«Θα έπρεπε να υπάρχει μια αίσθηση επείγοντος στην αγορά για την πλήρωση των αποθηκών της Ευρώπης», δήλωσε ο Martijn Rats, αναλυτής εμπορευμάτων της Morgan Stanley. «Όμως αυτή η αίσθηση επείγοντος δεν είναι ιδιαίτερα εμφανής. Η περιοχή δεν προσελκύει αρκετό LNG και με τις σημερινές τιμές είναι δύσκολο να το πετύχει».
Διαβάστε ακόμη
ΕΚΤ: Βροχή προβλέψεων για ακόμη υψηλότερα επιτόκια – Τα νέα σενάρια από τους διεθνείς οίκους
Fourlis: Στο 12,76% αύξησε το ποσοστό της η Quest του Θ. Φέσσα
Έλεγχος της ΑΑΔΕ στο ιατρείο της Καρνεάδου για την υπόθεση Μαζωνάκη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ