Η Τεχεράνη επιχειρεί να ανοίξει εκ νέου τον δρόμο για την επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου στην ιαπωνική αγορά. Ωστόσο, παρά τις πρώτες διερευνητικές επαφές με μεγάλες ιαπωνικές εταιρείες, οι πιθανότητες άμεσης επανέναρξης των εξαγωγών παραμένουν περιορισμένες. Οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές ζητούν μεγαλύτερη χρονική ασφάλεια, σταθερότερο καθεστώς κυρώσεων και σαφείς εγγυήσεις για την ασφαλή διέλευση των δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, πριν προχωρήσουν σε δεσμευτικές συμφωνίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την ιρανική πλευρά, τρεις ιαπωνικές εταιρείες εξετάζουν το ενδεχόμενο αγοράς ιρανικού αργού πετρελαίου. Αν τελικά προχωρήσουν οι συναλλαγές, θα πρόκειται για τις πρώτες εισαγωγές από το Ιράν μετά το 2019, όταν η επιβολή αυστηρότερων αμερικανικών κυρώσεων οδήγησε στη διακοπή των εμπορικών σχέσεων.
Παράλληλα, επιβεβαιώνεται ότι βρίσκονται σε εξέλιξη προκαταρκτικές συνομιλίες μεταξύ Ιρανών και Ιαπώνων αξιωματούχων, χωρίς όμως να έχει ακόμη διαμορφωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή δεσμευτική συμφωνία.
Από την πλευρά της ιαπωνικής κυβέρνησης, αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας (METI) δήλωσε ότι δεν έχει επίσημη ενημέρωση για τις συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις, ενώ δεν υπήρξε άμεση τοποθέτηση ούτε από τα συναρμόδια υπουργεία της Ιαπωνίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η σκιά των αμερικανικών κυρώσεων
Η Ιαπωνία, όπως και η Νότια Κορέα, η Ινδία και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, σταμάτησε να εισάγει ιρανικό πετρέλαιο μετά την επαναφορά των αμερικανικών κυρώσεων που ακολούθησε την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν το 2018.
Έκτοτε, η Κίνα εξελίχθηκε στον βασικό αγοραστή του ιρανικού αργού, απορροφώντας το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της χώρας, ενώ οι υπόλοιπες αγορές παρέμειναν ουσιαστικά κλειστές.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το μεγάλο εμπόδιο
Παρά το ενδιαφέρον που εκδηλώνεται, οι συνθήκες ασφαλείας στη σημαντικότερη ενεργειακή θαλάσσια οδό του κόσμου εξακολουθούν να προβληματίζουν έντονα τους πιθανούς αγοραστές.
Ήδη από τον Ιούνιο, το ιαπωνικό Υπουργείο Οικονομίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας είχε επισημάνει ότι οι αποφάσεις για εισαγωγές θα ληφθούν από τις ίδιες τις ιδιωτικές εταιρείες, υπογραμμίζοντας ότι οι μεγάλοι χρόνοι μεταφοράς, σε συνδυασμό με τα υφιστάμενα συμβόλαια προμήθειας, δημιουργούν σημαντικές αβεβαιότητες.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος σημείωσε ότι οποιαδήποτε εμπορική συμφωνία προϋποθέτει παράταση της αμερικανικής εξαίρεσης από τις κυρώσεις. Όπως εξήγησε, η διάρκεια του θαλάσσιου ταξιδιού από το νησί Χαργκ έως τα ιαπωνικά λιμάνια υπερβαίνει το χρονικό διάστημα ισχύος της σημερινής άδειας, γεγονός που αυξάνει σημαντικά το επιχειρηματικό ρίσκο.
Τα φορτία προβλέπεται να αναχωρούν από το νησί Χαργκ και να μεταφέρονται με δεξαμενόπλοια που θα διαχειρίζονται ιαπωνικές ναυτιλιακές εταιρείες.
Η Τεχεράνη προετοιμάζει την επόμενη ημέρα
Παράλληλα, η Εθνική Ιρανική Εταιρεία Πετρελαίου (NIOC) έχει ήδη ξεκινήσει επαφές με παραδοσιακούς πελάτες της χώρας, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται και η Ιαπωνία.
Στόχος των επαφών αυτών είναι να ενημερωθούν οι αγοραστές ότι, σε περίπτωση οριστικής ειρηνευτικής συμφωνίας και πλήρους άρσης των κυρώσεων, το Ιράν επιθυμεί την ταχεία αποκατάσταση των εμπορικών σχέσεων και την επανεκκίνηση των εξαγωγών προς τις αγορές που έχασε τα προηγούμενα χρόνια.
Ωστόσο, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν ιδιαίτερα υψηλοί. Το καθεστώς ασφαλείας στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται εύθραυστο και παραμένει άγνωστο ποιο θα είναι το μόνιμο πλαίσιο λειτουργίας της ναυσιπλοΐας ακόμη και αν υπάρξει συνολική συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών.
Ασφάλεια και ασφάλιση προβληματίζουν τους αγοραστές
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών ενισχύουν ακόμη περισσότερο τις ανησυχίες της αγοράς. Την προηγούμενη εβδομάδα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων δέχθηκε επίθεση στα Στενά του Ορμούζ από ιρανικές δυνάμεις, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν καταστήσει σαφές ότι κάθε διέλευση θα πρέπει να εγκρίνεται εκ των προτέρων.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι περίπου 80 πλωτές νάρκες εξακολουθούν να βρίσκονται στο κεντρικό τμήμα της θαλάσσιας οδού, γεγονός που αυξάνει περαιτέρω το επιχειρησιακό και ασφαλιστικό κόστος των μεταφορών.
Ανώτερο στέλεχος μεγάλης ιαπωνικής εταιρείας διύλισης επισημαίνει ότι το βασικό εμπόδιο δεν είναι μόνο η ασφάλεια της διαδρομής αλλά και η δυνατότητα εξασφάλισης ασφαλιστικής κάλυψης για τα δεξαμενόπλοια που θα αναλάβουν τις μεταφορές.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι η προσωρινή εξαίρεση από τις αμερικανικές κυρώσεις δύσκολα θα οδηγήσει σε ουσιαστική επάνοδο των μεγάλων ασιατικών διυλιστηρίων στην αγορά του ιρανικού πετρελαίου. Τα υψηλά αποθέματα που διαθέτουν σήμερα οι περισσότεροι εισαγωγείς, σε συνδυασμό με τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, σημαίνουν ότι οι ανεξάρτητες κινεζικές μονάδες διύλισης αναμένεται να παραμείνουν, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, οι σημαντικότεροι αγοραστές του ιρανικού αργού.
Διαβάστε ακόμη
Αγορές: Γιατί τα παραδοσιακά ασφαλή καταφύγια χάνουν τον ρόλο τους στη νέα γεωπολιτική κρίση
Διπλό πλήγμα στη διεθνή αγορά diesel ανατρέπει τις ισορροπίες στα product tankers
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα