Με τρία χρηματοδοτικά εργαλεία που κινητοποιούν περίπου 5 δισ. ευρώ και παρεμβάσεις σε κάθε βασική συνιστώσα του λογαριασμού ρεύματος, η κυβέρνηση επιχειρεί να μειώσει το ενεργειακό κόστος κατά 30% στην τριετία 2027–2029.
Η μείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, οι μπαταρίες και οι διασυνδέσεις, τα νέα προγράμματα εξοικονόμησης και η δυνατότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων να παράγουν ή να αποθηκεύουν ενέργεια για δική τους χρήση συγκροτούν τον οδικό χάρτη που παρουσίασαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος.
Όπως ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, η μέση τιμή λιανικής του ηλεκτρικού ρεύματος για τα νοικοκυριά έχει αυξηθεί κατά 50% από το 2019, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η σχεδιαζόμενη μείωση επιδιώκει να απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος αυτής της επιβάρυνσης. «Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε με ορίζοντα τριετίας είναι ουσιαστικά να σβήσουμε αυτή την αύξηση, να ξαναγυρίσουμε στα επίπεδα τα οποία υπήρχαν πριν την κρίση», σημείωσε.
Το όφελος θα προκύψει συνδυαστικά από χαμηλότερες τιμές ενέργειας, περιορισμό πρόσθετων χρεώσεων και μικρότερες ανάγκες κατανάλωσης. Πρόκειται για παρεμβάσεις με διαφορετικούς χρόνους απόδοσης, οι οποίες θα εφαρμόζονται σταδιακά. Όπως υπογράμμισε ο υπουργός, «δεν υπάρχει μία ενέργεια η οποία θα φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα».
Τα τρία χρηματοδοτικά εργαλεία
Τη χρηματοδοτική βάση του σχεδίου συγκροτούν το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών και η εθνική ρήτρα διαφυγής.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο αντιστοιχεί σε περίπου 2,1 δισ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος, 1,7 δισ. ευρώ, να κατευθύνεται σε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας και αντλίες θερμότητας. Στο ίδιο πακέτο προβλέπονται 40 εκατ. ευρώ για 200.000 ΠΕΑ, 324 εκατ. ευρώ για επίδομα θέρμανσης, 12 εκατ. ευρώ για 13 One Stop Shops και 4 εκατ. ευρώ για μητρώο ευάλωτων καταναλωτών.
Το Ταμείο για τα Νησιά κινητοποιεί περίπου 2,3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 1,1 δισ. ευρώ προβλέπεται για διασυνδέσεις, 977 εκατ. ευρώ για ΑΠΕ και αποθήκευση, 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και 56 εκατ. ευρώ για σημεία φόρτισης.
Πάνω από 600 εκατ. ευρώ προστίθενται μέσω της ρήτρας διαφυγής, με 200 εκατ. ευρώ να προβλέπονται για αποθήκευση, άλλα 200 εκατ. ευρώ για εξοικονόμηση και αντλίες θερμότητας, 50 εκατ. ευρώ για δράσεις μετάβασης και 162 εκατ. ευρώ για δημόσια κτίρια.
Μείωση των ΥΚΩ με στήριξη του προϋπολογισμού
Η πιο άμεση παρέμβαση στον λογαριασμό αφορά τη μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης. Η ελάφρυνση αφορά το συγκεκριμένο τμήμα της χρέωσης, με το όφελος να εξαρτάται από την κατανάλωση κάθε νοικοκυριού. Για να καταστεί δυνατή, ο κρατικός προϋπολογισμός θα συνεισφέρει 200 εκατ. ευρώ ετησίως στην κάλυψη του ελλείμματος του σχετικού λογαριασμού (ΕΛΥΚΩ).
Οι ΥΚΩ καλύπτουν το πρόσθετο κόστος ηλεκτροδότησης των μη διασυνδεδεμένων νησιών και τις εκπτώσεις του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου. Οι πετρελαϊκές μονάδες επιβαρύνονται από το κόστος καυσίμου και εκπομπών, ενώ η τουριστική ανάπτυξη αυξάνει τις ανάγκες ηλεκτροδότησης.
Η μόνιμη αποκλιμάκωση συνδέεται με το πρόγραμμα διασυνδέσεων, συνολικού ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ. Ο κ. Παπασταύρου έδωσε έμφαση στην κεφαλαιακή ενίσχυση του ΑΔΜΗΕ και στις ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις, ώστε να υλοποιηθούν οι επενδύσεις και να περιοριστεί το μέρος τους που θα ανακτηθεί από τις χρεώσεις των καταναλωτών.
Οι μπαταρίες θα περιορίσουν τις βραδινές αιχμές
Στη χονδρεμπορική αγορά, η κατεύθυνση είναι περισσότερες ΑΠΕ σε συνδυασμό με αποθήκευση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ΥΠΕΝ για την περίοδο από την αρχή του 2026 έως τις 7 Σεπτεμβρίου, τις ημέρες υψηλής συμμετοχής των ΑΠΕ η μέση τιμή ήταν περίπου 27% χαμηλότερη από τον συνολικό μέσο όρο.
Το επόμενο βήμα είναι να επεκταθεί το όφελος των χαμηλών μεσημεριανών τιμών στις απογευματινές και βραδινές ώρες. Οι μπαταρίες θα αποθηκεύουν ενέργεια όταν υπάρχει άφθονη παραγωγή και θα τη διαθέτουν όταν υποχωρούν τα φωτοβολταϊκά και αυξάνεται η ανάγκη λειτουργίας μονάδων φυσικού αερίου.
«Η αποθήκευση είναι αυτή τη στιγμή το μεγάλο μας στοίχημα», υπογράμμισε ο κ. Παπασταύρου. Ο κ. Τσάφος εξήγησε ότι θα συμβάλει τόσο στη μείωση των αιχμών όσο και στον περιορισμό του κόστους υπηρεσιών του συστήματος που σήμερα παρέχονται από θερμικές μονάδες.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ισχύ αποθήκευσης 1 GW έως το τέλος του 2026, 1,5 GW μέχρι τα μέσα του 2027, 3–4 GW έως το τέλος του 2028 και 5-7 GW το 2030. Έχουν ολοκληρωθεί τρεις διαγωνισμοί για 900 MW, ενώ προωθούνται έργα αντλησιοταμίευσης, προσθήκη μπαταριών σε έργα ΑΠΕ και αποθήκευση σε επιχειρήσεις.
Παρουσιάστηκαν πόροι 400 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και επιπλέον 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης. Στο δεύτερο σκέλος αναφέρθηκαν 50 εκατ. ευρώ για επιχειρήσεις και ΟΤΑ, καθώς και παρεμβάσεις για αυτοκατανάλωση, μεγάλους σταθμούς μπαταριών και αποθήκευση συνδεδεμένη με ΑΠΕ.
Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι και μεμονωμένες μπαταρίες
Το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης, το οποίο σύμφωνα με τον κ. Τσάφο αναμένεται μέσα στην εβδομάδα, θα απλοποιεί τις διαδικασίες και θα αποσαφηνίζει τις αρμοδιότητες των εμπλεκομένων. Θα περιλαμβάνει επίσης τα φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι και τη δυνατότητα μεμονωμένης αποθήκευσης για ίδια χρήση.
Ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση θα μπορεί να εγκαθιστά μπαταρία, να απορροφά ενέργεια τις ώρες χαμηλών τιμών και να την καταναλώνει αργότερα, αξιοποιώντας τον κατάλληλο μετρητή και τιμολόγιο. Για την αποθήκευση στο πλαίσιο της αυτοκατανάλωσης αναφέρθηκε χρηματοδότηση 100 εκατ. ευρώ, ενώ ειδικές ενισχύσεις προβλέπονται για τα νησιά.
Σήμερα, σύμφωνα με την παρουσίαση, περίπου 1 GW από τα 18 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ αφορά αυτοκατανάλωση, κυρίως σε εμπορικές και βιομηχανικές χρήσεις. Στόχος είναι να διευρυνθεί η συμμετοχή των νοικοκυριών. «Εμείς θέλουμε η ενέργεια που παράγεται από τον ήλιο και τον άνεμο να φτάνει και να παράγεται από τους πολλούς», ανέφερε ο υπουργός.
Ρευματοκλοπές, οφειλές και τιμολόγια
Σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, στο τέλος του 2026 τα 2/3 της ενέργειας του ΔΕΔΔΗΕ θα είναι τηλεμετρούμενη, δηλαδή θα υποστηρίζεται από έξυπνους μετρητές. Η εξέλιξη αυτή υπηρετεί δύο στόχους: διευκολύνει τον εντοπισμό ρευματοκλοπών που επιβαρύνουν τους λογαριασμούς ρεύματος με 400 εκατ. ευρώ και επιτρέπει στους καταναλωτές να μεταφέρουν τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας σε φθηνότερες ώρες.
Αντίστοιχα, αναφέρθηκε ότι το νέο πλαίσιο για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές με την επισήμανση των κακοπληρωτών που υιοθέτησε μέσα στο καλοκαίρι το ΥΠΕΝ, περιορίζει τις επανειλημμένες αλλαγές προμηθευτή με εγκατάλειψη χρεών, απαιτώντας εξόφληση ή διακανονισμό στις προβλεπόμενες περιπτώσεις. Οι συνολικές οφειλές αθροίζουν ένα ποσό 3 δισ. ευρώ, με τη διευκρίνιση ότι δεν προέρχονται στο σύνολό τους από στρατηγικούς κακοπληρωτές αλλά και από την αδυναμία καταναλωτών και επιχειρήσεων να εξοφλήσουν το λογαριασμό τους.
Σε ότι αφορά την λιανική, το υπουργείο με όχημα το νέο σταθερό τιμολόγιο της ΔΕΗ προσβλέπει στην ενίσχυση του ανταγωνισμού. Ο κ. Τσάφος στάθηκε στη μετατόπιση περίπου του ενός τρίτου της αγοράς στα μπλε τιμολόγια και χαρακτήρισε θετική την εμπορική πολιτική της επιχείρησης. Σήμερα στα σταθερά μπλε τιμολόγια βρίσκεται περίπου το 32% της αγοράς, στα κίτρινα μόλις το 15,2% και όλο το υπόλοιπο ποσοστό που είναι 53,2% στα πράσινα τιμολόγια.
Διαβάστε ακόμη
Ακίνητα: Σε ποιους επιβάλλεται ο φόρος μεταβίβασης 15% – Τι άλλαξε μετά τις αντιδράσεις
Νέα απειλή Τραμπ στον Καναδά: Στο στόχαστρο τα αεροσκάφη της Bombardier
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ