Επενδύσεις

Πώς προχωρούν τα deals με τους Άραβες – Ανοίγει ο δρόμος για νέες ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα

  • Στέλιος Μορφίδης



Από τα ελληνικά private equity funds και venture capital funds ξεκινά η επενδυτική απόβαση των Αράβων - Ερχονται στην Αθήνα διαδοχικές επιχειρηματικές αποστολές από Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ για να επισφραγίσουν συμφωνίες - Μετά τους Γάλλους, καταφτάνουν και οι Ισπανοί με φόντο τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης

Το επενδυτικό ρεύμα προς τη χώρα, παρά τις αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά, παραμένει ισχυρό. Η πρόσφατη επιχειρηματική αποστολή των εκπροσώπων των γαλλικών πολυεθνικών ομίλων στη χώρα μας με αντικείμενο επενδύσεις αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ με φόντο και τα έργα του RRF αλλά και οι συμφωνίες που υπεγράφησαν στο Άμπου Ντάμπι, με τις οποίες ουσιαστικά άνοιξε ένα μεγάλο παράθυρο για τοποθετήσεις αραβικών κεφαλαίων στη χώρα μας συνολικού ύψους 4,2 δισ ευρώ, υπογραμμίζουν ότι το momentum παραμένει ισχυρό.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «business stories», αναμένεται στη χώρα μας αντίστοιχα επιχειρηματική αποστολή από την Ισπανία – και ακολούθως θα έρθει στη χώρα αντίστοιχη της Σαουδικής Αραβίας, της οποίας μάλιστα επικεφαλής θα είναι ο διάδοχος του θρόνου, παρουσία του οποίου, όπως και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, θα κλειστούν συμφωνίες που καλλιεργήθηκαν μετά το Ελληνο-Σαουδαραβικό Επιχειρηματικό Φόρουμ στο Ριάντ προ δύο μηνών. Και βέβαια, στις 6 και 7 Ιουνίου αναμένεται στη χώρα μας η τεχνική αποστολή των κρατικών funds των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του ADQ και του Mubadala, προκειμένου να προχωρήσει η υλοποίηση των συμφωνιών που υπεγράφησαν την περασμένη εβδομάδα στο Αμπου Ντάμπι με τη δημιουργία πιθανόν κοινής επενδυτικής επιτροπής, αλλά και για επαφές των στελεχών των κρατικών funds με εκπροσώπους επιχειρήσεων και projects που προωθεί η ελληνική πλευρά μέσω του Enterprise Greece.

«Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν σηματοδοτούν το ενεργό ενδιαφέρον των Αράβων για την ελληνική οικονομία. Μέχρι τώρα οι επενδύσεις τους, όπως αυτές στις οποίες έχει προβεί έως τώρα το Mubadala (σ.σ.: ιχθυοκαλλιέργειες, Αστακός, ΑΠΕ) ήταν κατά περίπτωση. Πλέον αυτό ξεκινά να γίνεται πιο συντονισμένα, δημιουργώντας σταθερές βάσεις για επενδύσεις σε μια σειρά από τομείς, στους οποίους οι ίδιοι έχουν μεγάλο ενδιαφέρον», εξηγεί ο υφυπουργός Ανάπτυξης Γιάννης Τσακίρης, ο οποίος υπέγραψε από την πλευρά της Ελλάδας τις συμφωνίες παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και της αυτού υψηλότητος σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ αλ Ναχιάν, εστεμμένου πρίγκιπα του Άμπου Ντάμπι.

Η πρώτη συμφωνία προβλέπει πως η κρατική επενδυτική εταιρεία του Άμπου Ντάμπι, ADQ, δεσμεύει για επενδύσεις στην Ελλάδα 4 δισ. ευρώ, που θα κατευθυνθούν σε τομείς και projects που θα της υποδειχθούν και τις οποίες θα εξετάσει. Οι επενδύσεις θα γίνουν σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ) και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΑΤΕ), ενώ καταλυτικό ρόλο θα έχει και το Enterprise Greece, που έχει αναλάβει να προωθήσει προς εξέταση στους Εμιρατινούς συγκεκριμένα projects και ευκαιρίες. Το ADQ, η ΕΑΤ και η ΕΑΤΕ αναμένεται να επενδύσουν ξεχωριστά και από κοινού σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι Aνανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, έργα υποδομής, αγροτουρισμού, διατροφικής ασφάλειας, τεχνολογίας υγείας και επιστημών.

Πέρα από την επένδυση σε συγκεκριμένες εταιρείες και πρότζεκτ, το ADQ θα μπορεί να επενδύει επίσης σε ελληνικά private equity funds και venture capital funds, κάτι που αναμένεται να δώσει τεράστια ώθηση τόσο στο κομμάτι του οικοσυστήματος των νεοφυών επιχειρήσεων όσο και στις ΜμΕ.

«Μιλάμε για 4 δισ. ευρώ των Εμιρατινών, όχι για κάποιο κοινό Ταμείο. Αν η ελληνική πλευρά συμμετάσχει σε κάτι, θα είναι αποκλειστικά μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων και. κυρίως. σε επενδύσεις σε ελληνικά funds, που με τη σειρά τους θα κατευθύνουν τα κεφάλαια σε δικές τους επενδύσεις», σημειώνει ο κ. Τσακίρης.

Τα ελληνικά funds

Τα ελληνικά funds, από την πλευρά τους, φαίνεται ότι θα αποκτήσουν πρόσβαση σε μια νέα και σημαντική πηγή χρηματοδότησης των σχεδίων τους, με δεδομένο ότι τόσο η συμφωνία με το ADQ όσο και με το Mubadala τούς αναφέρει ρητά.

Οπως λέει στο «b.s.» ο πρόεδρος της ΕΑΤΕ, δρ Χάρης Λαμπρόπουλος, εκ των 4 δισ. ευρώ της ADQ υπάρχει ρητή πρόβλεψη 400 εκατ. ευρώ κατ’ ελάχιστον να κατευθυνθούν σε ελληνικά private equity funds και venture capitals.

«Οι επενδύσεις σε funds τους ενδιαφέρουν πολύ και εκτιμώ ότι δεν θα μείνουν μόνο στα 400 εκατ. ευρώ», λέει ο κ. Λαμπρόπουλος, ο οποίος εκτιμά πως τελικά οι ελληνικές εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων, ιδίως καθώς βρισκόμαστε σε μια περίοδο όπου τα περισσότερα προχωρούν στη δημιουργία νέων funds, είναι αυτές που θα λειτουργήσουν άμεσα ως «εργαλεία» υλοποίησης της συμφωνίας και τελικά μόχλευσης αξιών μέσω των επενδύσεων που θα κάνουν.

Ηδη η επέκταση της προϋπάρχουσας από το 2018 αλλά ανενεργής συμφωνίας με το Mubadala για κοινές επενδύσεις με ένα συνολικό ποσό 200 εκατ. (της ΕΑΤΕ) + 200 εκατ. ευρώ (του Mubadala) βρήκε την πρώτη της εφαρμογή. Πρόκειται για την από κοινού επένδυση στο νέο, τρίτο, fund της εταιρείας venture capital «Venture Friends» των Απόστολου Αποστολάκη και Γιώργου Δημόπουλου.

«Θεωρώ ότι είναι και η τάση που τελικά θα επικρατήσει», λέει ο κ. Λαμπρόπουλος. «Το γεγονός ότι τόσα χρόνια ήταν ανενεργή η συμφωνία είχε να κάνει με το ότι έπρεπε να βρεθούν εκείνες οι άμεσες επενδύσεις σε εταιρείες που θα ικανοποιήσουν μια σειρά από κριτήρια που ήταν πολύ δύσκολο για εμάς να καταλήξουμε και να προτείνουμε. Ο ρόλος της ΕΑΤΕ (πρώην ΤΑΝΕΟ) είναι αυτός ενός “καταλύτη”, δεν επιδιώκουμε το management εταιρειών και πρέπει κάποιος άλλος να ηγείται της επένδυσης. Οπότε η διεύρυνση της συμφωνίας ώστε να περιληφθούν και τα funds θεωρώ ότι είναι το κλειδί για πολλά πράγματα στο μέλλον», προσθέτει.

«Το ADQ, σε αντιδιαστολή με το Mubadala που στοχεύει σε συνεπενδύσεις, ενδιαφέρεται περισσότερο για “κλασικούς” τομείς, όπως η ενέργεια, οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, τα τρόφιμα, η γεωργία, η Yγεία, η βιοτεχνολογία, τα logistics. Αυτή φαίνεται ότι είναι η προτεραιότητα που δίνουν. Σε αυτή την περίπτωση όμως δεν έχουμε αφενός την υποχρέωση της συνεπένδυσης, όπως με το Mubadala, ενώ το σημαντικότερο στοιχείο είναι πως αυτοί μπορούν να επενδύσουν απευθείας τόσο σε ένα fund όσο και απευθείας σε μια εταιρεία που μπορεί να έχει εντοπίσει και να έχει επενδύσει το fund στο οποίο θα είναι τοποθετημένοι», σημειώνει ο κ. Λαμπρόπουλος. «Τόσο τη συμφωνία με το ADQ όσο και με το Mubadala πρέπει να τη θεωρούμε ως παράθυρο που ανοίγει πολλές ευκαιρίες ώστε να υπάρξουν σημαντικές επενδύσεις σε αυτό που ονομάζουμε “ελληνικό ταλέντο” και στο ελληνικό επιχειρείν», καταλήγει.

Το «match making»

Για τον γ.γ. Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και πρόεδρο του Enterprise Greece Γιάννη Σμυρλή το σημαντικό στοιχείο στις επενδύσεις που θέλουν να κάνουν τόσο οι Εμιρατινοί όσο και οι Σαουδάραβες στη χώρα μας συνδέεται με την απόκτηση από τους ίδιους τεχνογνωσίας για μια σειρά από ζητήματα. «Είναι τα τρόφιμα και γενικά η ασφάλεια τροφίμων; Είναι η βιοτεχνολογία και γενικά η Υγεία; Γενικά υπάρχουν πράγματα που αναζητούν πέραν φυσικά μιας επενδυτικής απόδοσης με τη στενή έννοια», λέει στο «b.s.».

Προς το παρόν, το «match making» για μεγάλα projects το έχει αναλάβει το Enterprise Greece, αν και το επόμενο διάστημα είναι πιθανόν να υπάρξει ένας αυτόνομος μηχανισμός, είτε με τη μορφή συγκεκριμένης οντότητας στην Αθήνα, είτε κάποιας επιτροπής επενδύσεων.

«Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που ξεκινήσαμε στο Enterprise Greece από πέρυσι το καλοκαίρι, προετοιμάζοντας τη συμμετοχή μας στην EXPO, στο Ντουμπάι. Επικεντρωθήκαμε στις επιχειρηματικές αποστολές και σε κλάδους που ξέρουμε ότι τους ενδιαφέρουν. Και τώρα το κυνηγάμε διμερώς, φτάνοντας σε απτά αποτελέσματα τόσο με τις δύο συμφωνίες επενδύσεων και τα άλλα μνημόνια συναντίληψης που υπογράψαμε, με ένα από αυτά και τα πράσινα νησιά, όσο και με ιδιωτικές συμφωνίες που ήδη έχουν υπογραφεί, όπως αυτές μεταξύ των Motor Oil και Kyoto (θυγατρική του ομίλου TEMES) με την Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι και με το Mubadala, μέσω της Mazdar, στο κομμάτι των ΑΠΕ». Για τον ίδιο, κινήσεις όπως αυτές επιβεβαιώνουν το επενδυτικό ενδιαφέρον που υπάρχει για την Ελλάδα παρά τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία, ειδικά σε συνάρτηση με την εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και του πολέμου στην Ουκρανία.

«Δεν υπάρχει ακύρωση τόσο για πρότζεκτ όσο και για ενδιαφέρον που είχαν επιδείξει επενδυτές. Ειδικά στο κομμάτι των στρατηγικών επενδύσεων, που ασχολούμαστε εμείς, τα κριτήρια είναι διαφορετικά. Οι εταιρείες βλέπουν τη μεγάλη εικόνα, δεν κοιτάνε τι μπορεί να γίνει τον επόμενο μήνα ή σε έναν χρόνο από τώρα. Βλέπουν την ευκαιρία, καταθέτουν την αίτηση και στο διάστημα που θα ακολουθήσει, που συνήθως μέχρι και την έκδοση Προεδρικών Διαταγμάτων για μια στρατηγική επένδυση είναι ένα 15μηνο, θα δουν και τους χειρισμούς που πρέπει να κάνουν. Η Ελλάδα όμως αυτή τη στιγμή προσφέρει ευκαιρίες και έπειτα έρχεται και το RRF που διασφαλίζει το χρηματοδοτικό για μεγάλες επενδύσεις».

Γαλλικές και ισπανικές επισκέψεις

Και η αλήθεια είναι πως το Ταμείο Ανάκαμψης και τα πρότζεκτ που θα ξεκινήσουν ήδη προσελκύουν το ενδιαφέρον πολλών, όπως φάνηκε και στην επίσκεψη των εκπροσώπων 23 μεγάλων γαλλικών πολυεθνικών ομίλων στη χώρα μας την περασμένη εβδομάδα, έπειτα από πρόσκληση του ΣΕΒ, ή των ισπανικών που θα ακολουθήσουν.

Σημειώνεται ότι οι περισσότεροι από τους 23 μεγάλους πολυεθνικούς ομίλους που συμμετείχαν στην επιχειρηματική αποστολή διεκδικούν σειρά έργων αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ σε ευρεία γκάμα τομέων, από την άμυνα και τις μεταφορές ως τις κατασκευές και την ενέργεια, και οι υπόλοιπες διερευνούν ευκαιρίες σε τομείς που εμφανίζονται να είναι δυναμικοί όπως η ψηφιακή τεχνολογία, τα φάρμακα, τα καλλυντικά, τα τρόφιμα, οι έξυπνες πόλεις, η διαχείριση υδάτινων πόρων, η ναυτιλία, η διαχείριση απορριμμάτων και ο τουρισμός.

«Πιστεύω ότι ανοίξαμε ένα νέο ουσιαστικό κεφάλαιο στην επενδυτική και επιχειρηματική συνεργασία μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας, σε δυναμικούς τομείς της οικονομίας, όπως είναι η ανακύκλωση, οι ΑΠΕ, οι μεταφορές, η ναυτιλία, ο βιώσιμος τουρισμός, οι υποδομές κοινής ωφέλειας και οι έξυπνες πόλεις», δηλώνει στο «b.s.» ο πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΣΕΒ Ευθύμης Βιδάλης. «Οι επιχειρηματικές κοινότητες των δύο χωρών με την καθοριστική συμβολή του ΣΕΒ και της Medef, και με εφαλτήριο τις διαχρονικά στενές σχέσεις μεταξύ μας, θα συνεχίσουν να εργάζονται από κοινού για να κτίσουν γέφυρες ανάπτυξης και συνεργασίας και για να δημιουργήσουν αξία και προοπτική στις κοινωνίες μας», προσθέτει.

Πηγές από την κυβέρνηση αλλά και τον ΣΕΒ εξέφραζαν την ικανοποίησή τους για τις συζητήσεις και τις ζυμώσεις που υπήρξαν κατά την τριήμερη επίσκεψη της γαλλικής αποστολής με επικεφαλής τον πρόεδρο της L’Oreal Ζαν Πολ Αγκόν. Ο τελευταίος μάλιστα, που είναι πρόεδρος του Γαλλοελληνικού Επιχειρηματικού Συμβουλίου, κατά την τελευταία ημέρα παραμονής του στην Ελλάδα είχε συνάντηση και με 15 διευθύνοντες συμβούλους και επικεφαλής ελληνικών εταιρειών ή funds, με τους οποίους είχε μια «ειλικρινή», όπως τη χαρακτήρισε, συζήτηση για τις προοπτικές και τις ευκαιρίες της Ελλάδας στο νέο μακροοικονομικό περιβάλλον που δημιουργείται. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ο κ. Αγκόν υπογράμμισε ότι στο νέο περιβάλλον επιβάλλεται η πολιτική σταθερότητα και η αποστασιοποίηση από λαϊκισμούς, προτάσσοντας την πρόσφατη επικράτηση του Εμανουέλ Μακρόν στη Γαλλία έναντι της Μαρίν Λεπέν.

Διαβάστε ακόμη:

Πόσο κοντά είναι ένας εμπορικός πόλεμος Βρετανίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Bloomberg: Η ΕΕ ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω ελάφρυνση του ελληνικού χρέους

Η επιχειρηματίας πίσω από την ελληνική γραβάτα του κυρίου Μπαϊντεν-όπουλου