Τα χειρότερα αποφεύχθηκαν τελικά στην Achaia Clauss, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η πληγή που άφησε πίσω της η μεγάλη φωτιά είναι μικρή. Οι φλόγες που ξέσπασαν τα ξημερώματα του Σαββάτου προκάλεσαν βαριές ζημιές στο εμβληματικό πέτρινο κτίριο της εισόδου, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες εικόνες του ιστορικού Οινοκάστρου της Πάτρας. Ωστόσο, παρά τις τρομακτικές εικόνες της πυρκαγιάς, ο αναντικατάστατος ιστορικός και οινικός θησαυρός της Achaia Clauss των 165 ετών σώθηκε.
Το ιστορικό αρχείο, το μουσείο, τα αυθεντικά κειμήλια, τα βαρέλια του 19ου αιώνα με τα αφιερώματα και οι παλιές Μαυροδάφνες δεν επηρεάστηκαν από τις φλόγες, όπως αποκαλύπτει στο «newmoney» ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Achaia Clauss, Νίκος Καραπάνος. Η έγκαιρη επέμβαση της Πυροσβεστικής απέτρεψε την επέκταση της πυρκαγιάς στα υπόλοιπα κτίρια του συγκροτήματος, περιορίζοντάς την στο εμβληματικό πέτρινο κτίριο και στην κάβα που βρισκόταν στο υπόγειό του.
«Τώρα αρχίζουμε λίγο να χαλαρώνουμε. Η καταστροφή αυτή, ευτυχώς, δεν ήταν ολική. Δεν πειράχθηκαν τα ιστορικά αρχεία, δεν πειράχθηκαν τα βαρέλια με την παλιά Μαυροδάφνη και όλες οι Μαυροδάφνες. Δεν πειράχθηκε τίποτα απ’ αυτά», δηλώνει ο κ. Καραπάνος, ο οποίος βρίσκεται στην Achaia Clauss εδώ και 49 χρόνια.
Το έμβλημα
Το μεγάλο τραύμα της πυρκαγιάς είναι το ίδιο το πέτρινο κτίριο. Πρόκειται για το βασικό κτίριο της εισόδου στο Οινοκάστρο και ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία της Achaia Clauss, το οποίο υπέστη εκτεταμένες ζημιές. Οι πέτρινοι τοίχοι του έχουν παραμείνει όρθιοι, γεγονός που επιτρέπει την αποκατάστασή του, όμως μεγάλο μέρος του εσωτερικού του καταστράφηκε.
Στο εσωτερικό του καταστράφηκε ολοσχερώς ένα από τα δύο γραφεία του Γουσταύου Κλάους, ενώ σοβαρή απώλεια αποτελεί και ένα ρολόι του 19ου αιώνα. Ο μηχανισμός του αναζητείται πλέον μέσα στα συντρίμμια. «Πρέπει να βρούμε τον μηχανισμό στα συντρίμμια. Εάν μας βοηθήσει η τύχη και ο Θεός, θα είναι σημαντικό ιστορικό. Δεν φτιάχνεται», λέει ο κ. Καραπάνος.
Το δεύτερο και παλαιότερο γραφείο του Κλάους σώθηκε. Στο υπόγειο του εμβληματικού κτιρίου βρισκόταν επίσης κάβα με εμφιαλωμένα ξηρά κρασιά παλαιότερων εσοδειών. Μέρος τους επλήγη και ήδη γίνεται διαλογή προκειμένου να διαπιστωθεί τι μπορεί να σωθεί. Πρόκειται, σύμφωνα με τον κ. Καραπάνο, για κρασιά ηλικίας περίπου 20-30 ετών και όχι για τις πραγματικά ιστορικές εσοδείες της Achaia Clauss.
Κρίσιμη είναι και η διευκρίνισή του για τα ιστορικά αντικείμενα και τεκμήρια που βρίσκονταν στο πέτρινο κτίριο. Οι πρώτες εικόνες μετά τη φωτιά είχαν προκαλέσει φόβους για απώλεια σημαντικού μέρους του ιστορικού αρχείου. Στην πραγματικότητα, όμως, τα περισσότερα από όσα βρίσκονταν εκεί και έβλεπαν οι επισκέπτες ήταν αντίγραφα. «Πήγαινε ο κόσμος και είχαμε εκεί αντίγραφα, δεν είχαμε αυθεντικά. Τα αυθεντικά τα φυλάμε στο μουσείο μέσα. Το μουσείο δεν πειράχθηκε», ξεκαθαρίζει.
Τα αυθεντικά κειμήλια και το ιστορικό αρχείο φυλάσσονται σε διαφορετικά σημεία του συγκροτήματος, μεταξύ άλλων στο μουσείο και στη βίλα του Κλάους, αρκετά μακριά από το σημείο όπου ξέσπασε η πυρκαγιά.
Ο θησαυρός
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ανακούφιση της επόμενης ημέρας. Παρά τη βαριά ζημιά στο κτίριο-σύμβολο, η φωτιά δεν έφτασε στους χώρους όπου φυλάσσεται ο αναντικατάστατος ιστορικός και οινικός πλούτος της Achaia Clauss.
Το «business stories» είχε βρεθεί πριν από ακριβώς πέντε χρόνια στο Οινοκάστρο και είχε περιηγηθεί στις ιστορικές κάβες και στους χώρους όπου φυλάσσεται ένα μοναδικό κομμάτι της ελληνικής οινικής ιστορίας.
Στο «Αυτοκρατορικό Κελάρι», ανάμεσα στα τεράστια δρύινα βαρέλια με τα σκαλιστά αφιερώματα, φυλάσσεται η παλιά Μαυροδάφνη του 1873, το παλαιότερο κρασί της Ελλάδας. Σε διαφορετικό κελάρι, όπου τα εμφιαλωμένα κρασιά παλαιώνουν σε απόλυτο σκοτάδι, σταθερή θερμοκρασία 13 βαθμών Κελσίου και σχετική υγρασία 70%-75%, ξεχωριστή θέση έχουν και οι λιγοστές εμφιαλώσεις που έγιναν το 2004 με κρασί εσοδείας 1896, με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας.
Ολα αυτά βρίσκονται μακριά από το κτίριο που χτυπήθηκε από τη φωτιά.
Πρόκειται για έναν ιστορικό πλούτο που ξεπερνά τα όρια μιας επιχείρησης. Η Achaia Clauss ιδρύθηκε το 1861 από τον Γουστάβο Κλάους, ο οποίος δύο χρόνια νωρίτερα είχε αγοράσει έκταση 60 στρεμμάτων στον Ριγανόκαμπο, στους πρόποδες του Παναχαϊκού. Η θερινή κατοικία και το μικρό οινοποιείο του εξελίχθηκαν σταδιακά σε μια ολόκληρη καστροπολιτεία, με κατοικίες εργατών, δύο εκκλησίες και ακόμη και Δημοτικό Σχολείο.
Στους χώρους της πέρασαν στο διάβα των δεκαετιών βασιλείς, πολιτικοί και προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ το Οινοκάστρο έζησε πολέμους, Κατοχή, την απελευθέρωση της Πάτρας, τη μεταπολεμική βιομηχανική ανάπτυξη αλλά και την αποβιομηχάνιση. Η Μαυροδάφνη έγινε το κρασί-σύμβολο της Achaia Clauss και η εταιρεία εξελίχθηκε αργότερα σε μεγάλη οινοβιομηχανία, με τη Demestica να μπαίνει για δεκαετίες στα ελληνικά σπίτια και στις ταβέρνες.
Η αποκατάσταση
Το εμβληματικό πέτρινο κτίριο θα αποκατασταθεί. Οι τοίχοι του έχουν παραμείνει όρθιοι και ήδη άνθρωποι του υπουργείου Πολιτισμού βρέθηκαν στο Οινοκάστρο. «Σίγουρα» μπορεί να αποκατασταθεί, λέει ο κ. Καραπάνος. «Οι τοίχοι έχουν μείνει. Εχει έρθει το υπουργείο Πολιτισμού και θα ξεκινήσουμε όλες τις διαδικασίες για την υποβολή φακέλου για την ανάπλαση της Achaia Clauss. Και πρέπει να γίνουν γρήγορα».
Η διαδικασία έχει ενδιαφέρον και λόγω του ιδιαίτερου ιδιοκτησιακού καθεστώτος του ιστορικού συγκροτήματος. Οπως είχε γράψει το «business stories» το 2021, το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης και των κτιριακών υποδομών του Gutland είχε περάσει στην Τράπεζα Πειραιώς, ως απόρροια των μεγάλων οικονομικών περιπετειών που είχε αντιμετωπίσει η Achaia Clauss τις προηγούμενες δεκαετίες.
Το κτίριο που επλήγη από τη φωτιά είναι ασφαλισμένο, σύμφωνα με τον κ. Καραπάνο, ενώ ήδη δρομολογούνται οι διαδικασίες για την αποκατάστασή του. Για τον ίδιο, πάντως, το ζητούμενο ξεπερνά την οικονομική διάσταση της ζημιάς. «Η μνήμη πρέπει να μείνει. Πρέπει να το φέρουμε στα ίδια του», λέει.
Ηδη από την επόμενη ημέρα σχεδιάζεται να αρχίσουν οι πρώτες παρεμβάσεις ώστε να επισκευαστεί ό,τι μπορεί να επισκευαστεί και να αποκατασταθεί το ταχύτερο δυνατό η επισκεψιμότητα.
Τα αίτια
Αγνωστο παραμένει προς το παρόν τι προκάλεσε τη φωτιά. Σύμφωνα με τον κ. Καραπάνο, η κάβα είχε κλείσει στις 6 το απόγευμα της Παρασκευής. Ο ίδιος πέρασε από το κτίριο περίπου στις 9 το βράδυ και δεν διαπίστωσε κάποιο πρόβλημα, ενώ η πυρκαγιά εκδηλώθηκε περίπου στις 4.45 τα ξημερώματα.
«Δηλαδή δέκα ώρες από το κλείσιμο της κάβας. Αρα δεν ήταν από την επισκεψιμότητα, τσιγάρο δεν επιτρέπεται εδώ, ο χώρος είναι περίκλειστος. Τώρα ο πραγματογνώμονας θα βρει την αιτία», αναφέρει, αποφεύγοντας να προδικάσει το αποτέλεσμα της έρευνας.
Στο συγκεκριμένο παλιό κτίριο, σύμφωνα με τον κ. Καραπάνο, δεν είχε εγκατασταθεί σύστημα πυρανίχνευσης, ενώ υπήρχε φύλακας στον χώρο. Ο ίδιος εξηγεί ότι η παλιά κατασκευή του κτιρίου, όπου υπήρχαν υλικά όπως καλάμι και ξύλινα στοιχεία, συνέβαλε στην ταχύτατη εξάπλωση της φωτιάς στο εσωτερικό του. «Εχω 49 χρόνια εδώ μέσα. Ποτέ δεν είχαμε φωτιά. Δεν θυμάμαι ποτέ φωτιά», λέει.
Ο τρύγος
Η συγκυρία έκανε ακόμη πιο βαριά την εικόνα του Σαββάτου. Λίγες ώρες μετά την εκδήλωση της πυρκαγιάς ήταν προγραμματισμένος ο «Ανοιχτός Τρύγος 2026», με δεκάδες ανθρώπους να αναμένεται να πάρουν μέρος στη συγκομιδή της Μαυροδάφνης.
Η εκδήλωση ματαιώθηκε, αλλά μόνο για μία εβδομάδα. «Είπαμε το άλλο Σάββατο θα τον κάνουμε τον τρύγο με όλη μας τη χαρά, γιατί πρέπει να πούμε ότι η ζωή συνεχίζεται και ότι θα αποκαταστήσουμε τη ζημιά γρήγορα», λέει ο Νίκος Καραπάνος.
Πριν από ακριβώς πέντε χρόνια, όταν το «business stories» είχε επισκεφθεί την Achaia Clauss, ο ίδιος περιέγραφε την προσπάθεια που είχε ξεκινήσει από το 2000 για τη διάσωση και την αναγέννηση της ιστορικής οινοποιίας.
«Το είδαμε διαφορετικά. Οχι τόσο επιχειρηματικά με στόχο να βγάλουμε κέρδος, αλλά να κάνουμε το κέφι μας, να βγάζουμε ποιοτικά προϊόντα και φυσικά να συνεχίσουμε αυτή τη μεγάλη ιστορία που ήδη κλείνει τα 160 χρόνια», έλεγε τότε.
Πέντε χρόνια μετά, η Achaia Clauss συμπληρώνει 165 χρόνια και ο άνθρωπος που έχει συνδέσει σχεδόν μισό αιώνα της ζωής του μαζί της επαναλαμβάνει ουσιαστικά το ίδιο πράγμα: «Δεν πρέπει να σταματήσει η ζωή εδώ. Τόσα χρόνια ήταν ανοικτός ο χώρος. Πρέπει να λειτουργήσει και πάλι γρήγορα».
Διαβάστε ακόμη
Γιατί ο Σεπτέμβριος έγινε ο νέος Αύγουστος των διακοπών
Πακέτο ΔΕΘ: Αυξήσεις για συνταξιούχους και Δημόσιο
Κάθετος Διάδρομος: Τα επόμενα στοιχήματα μετά τη μεγάλη διεύρυνση
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.