Η προμήθεια επιπλέον μη επανδρωμένων αεροσκαφών V-BAT από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικά θέματα που θα απασχολήσουν σύμφωνα με πληροφορίες το επόμενο προγραμματισμένο ΚΥΣΕΑ στις 23 Ιουλίου.
Ωστόσο, πίσω από την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του Ελληνικού Στρατού και του Πολεμικού Ναυτικού διαμορφώνεται μια πολύ μεγαλύτερη προοπτική: η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στην ανάπτυξη και τη συμπαραγωγή του X-BAT, του νέου αυτόνομου μαχητικού αεροσκάφους τεχνητής νοημοσύνης της αμερικανικής Shield AI.
Εάν το σχέδιο προχωρήσει, η Ελλάδα δεν θα περιοριστεί στον ρόλο του αγοραστή ενός ακόμη προηγμένου οπλικού συστήματος. Αντίθετα, θα επιχειρήσει να αποκτήσει θέση στην αλυσίδα ανάπτυξης και παραγωγής μιας τεχνολογίας που φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο διεξαγωγής των αεροπορικών επιχειρήσεων τις επόμενες δεκαετίες.
Η Shield AI αποτελεί σήμερα μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες αμυντικής τεχνολογίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, με αποτίμηση που προσεγγίζει τα 12,7 δισ. δολάρια. Η εταιρεία έχει επενδύσει στην ανάπτυξη αυτόνομων συστημάτων που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα επιχειρήσεων ακόμη και σε περιβάλλον όπου το GPS ή οι επικοινωνίες έχουν διακοπεί από ηλεκτρονικές παρεμβολές.
Τα V-BAT ανοίγουν τον δρόμο
Η συνεργασία της Ελλάδας με τη Shield AI έχει ήδη ξεκινήσει μέσω των V-BAT. Τα δύο πρώτα συστήματα, που αντιστοιχούν σε τέσσερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία αποκτήθηκαν μέσω δωρεάς του Ιδρύματος Λασκαρίδη και εντάχθηκαν σε υπηρεσία το 2025, έχουν ήδη ενταχθεί σε υπηρεσία στον Ελληνικό Στρατό, αποκτώντας πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία σε αποστολές πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης.
Η επόμενη φάση είναι σημαντικά πιο φιλόδοξη καθώς η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια ακόμη δέκα συστημάτων V-BAT, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 72 εκατ. ευρώ. Από αυτά, έξι συστήματα προορίζονται για τον Ελληνικό Στρατό και τέσσερα για το Πολεμικό Ναυτικό, ανεβάζοντας τον συνολικό στόλο σε δώδεκα συστήματα και 24 μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η επιλογή μόνο τυχαία δεν είναι καθώς το V-BAT ανήκει στην κατηγορία VTOL (Vertical Take-Off and Landing), που σημαίνει ότι απογειώνεται και προσγειώνεται κάθετα χωρίς να απαιτεί διάδρομο ή καταπέλτη, γεγονός που του επιτρέπει να επιχειρεί από μικρά νησιά, προωθημένες βάσεις, αλλά και από μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού. Για ένα επιχειρησιακό περιβάλλον όπως το Αιγαίο, με εκατοντάδες νησιά και μεγάλη θαλάσσια έκταση, οι δυνατότητές του θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικές.
Παράλληλα, η Shield AI έχει ανακοινώσει τη δημιουργία μόνιμης παρουσίας στην Αθήνα, εξετάζοντας επενδύσεις σε εγκαταστάσεις τεχνικής υποστήριξης, συντήρησης και επισκευών. Οι υποδομές αυτές θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε περιφερειακό κέντρο υποστήριξης για τους χρήστες των συστημάτων της εταιρείας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, δημιουργώντας νέα προστιθέμενη αξία για την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Από την επιχειρησιακή εμπειρία στο X-BAT
Ωστόσο, η πραγματική αξία των V-BAT δεν περιορίζεται στις δυνατότητές τους ως συστήματα επιτήρησης.
Χρησιμεύουν ως η επιχειρησιακή πλατφόρμα πάνω στην οποία η Shield AI αναπτύσσει το λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης Hivemind, το οποίο επιτρέπει σε ένα αεροσκάφος να εκτελεί σύνθετες αποστολές με υψηλό βαθμό αυτονομίας, ακόμη και ελλείψει συνεχούς επικοινωνίας με τον χειριστή.
Τον Ιούνιο, η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ ανέθεσε στην Shield AI συμβόλαιο παραγωγής για την ενσωμάτωση του Hivemind σε συνεργατικά μαχητικά αεροσκάφη (CCA), μετά από επιτυχημένες πτητικές δοκιμές στο YFQ-44A της Anduril. Αυτή η εξέλιξη από τη δοκιμή πτήσης στη σύμβαση παραγωγής με την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ υπογραμμίζει την ωριμότητα της τεχνολογίας που αποτελεί πλέον τη βάση για το X-BAT.
Το νέο X-BAT, αποτελεί ουσιαστικά ένα αυτόνομο αεροσκάφος επίσης κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL), με σημαντικά μεγαλύτερες επιδόσεις, αυξημένη εμβέλεια και δυνατότητα μεταφοράς μεγαλύτερου ωφέλιμου φορτίου.
Το X-BAT σχεδιάζεται ώστε να επιχειρεί είτε αυτόνομα είτε σε συνεργασία με επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη, λειτουργώντας ως πολλαπλασιαστής ισχύος σε αποστολές αναγνώρισης, ηλεκτρονικού πολέμου ή προσβολής στόχων. Η αρχιτεκτονική του επιτρέπει μελλοντική διαλειτουργικότητα με αεροσκάφη όπως τα F-35 και τα F-16, εντάσσοντάς το στη νέα φιλοσοφία συνεργασίας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων που υιοθετούν πλέον οι δυτικές αεροπορίες.
Το γεγονός ότι οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις αποκτούν ήδη επιχειρησιακή εμπειρία με τα V-BAT αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η εξοικείωση με το Hivemind, τις διαδικασίες αξιοποίησης αυτόνομων συστημάτων και τις επιχειρησιακές τακτικές δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η μετάβαση σε πιο προηγμένες πλατφόρμες να γίνει ευκολότερα τα επόμενα χρόνια.
Η μεγάλη ευκαιρία για την ελληνική βιομηχανία
Η σημαντικότερη διάσταση της συνεργασίας, ωστόσο, βρίσκεται στη βιομηχανική συμμετοχή στο πρόγραμμα X-BAT.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Shield AI εξετάζει τη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή, την τεχνική υποστήριξη και τη μελλοντική εξέλιξη του X-BAT. Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει, ελληνικές εταιρείες δεν θα περιοριστούν σε έργο υποστήριξης ή κατασκευής επιμέρους εξαρτημάτων, αλλά θα ενταχθούν σε μια διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα που θα συνοδεύει την εξέλιξη του προγράμματος για πολλά χρόνια.
Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε ουσιαστικά τη μεταφορά τεχνογνωσίας, θα δημιουργούσε νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και θα ενδυνάμωνε τις δυνατότητες έρευνας και ανάπτυξης της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Παράλληλα, θα άνοιγε τον δρόμο για εξαγωγική δραστηριότητα μέσω της συμμετοχής στην παραγωγή ενός συστήματος που προορίζεται για διεθνείς αγορές.
Η στρατηγική αυτή συνδέεται άμεσα με τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογικής αυτονομίας. Η Ελλάδα επιδιώκει πλέον να εξασφαλίζει μεγαλύτερη εγχώρια συμμετοχή στα εξοπλιστικά προγράμματα, μετατρέποντας τις αμυντικές δαπάνες σε επενδύσεις που δημιουργούν βιομηχανική και τεχνολογική υπεραξία.
Εάν οι συζητήσεις ολοκληρωθούν θετικά, η χώρα θα πραγματοποιήσει ένα σημαντικό βήμα: από χρήστη προηγμένων αυτόνομων συστημάτων θα εξελιχθεί σε βιομηχανικό εταίρο μιας από τις πλέον καινοτόμες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο της άμυνας.
Η προμήθεια των νέων V-BAT, επομένως, δεν αφορά μόνο την ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Μπορεί να αποτελέσει το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα οικοδομηθεί η ελληνική συμμετοχή στην ανάπτυξη της επόμενης γενιάς αυτόνομων αεροπορικών συστημάτων, τοποθετώντας τη χώρα σε ένα ιδιαίτερα κλειστό «club» κρατών που δεν αρκούνται στην αγορά προηγμένης τεχνολογίας, αλλά συμμετέχουν ενεργά στη δημιουργία της.
Διαβάστε ακόμη
Ελευσίνα – Οινόφυτα: Η κυβέρνηση βάζει ξανά στο κάδρο τη μεγάλη «παράκαμψη» της Αττικής
Αφορολόγητα ενοίκια: Παράταση, επέκταση και νέα κίνητρα στο τραπέζι
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.