Αποζημίωση συνολικού ύψους 111 εκατ. ευρώ στη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, παραγωγό της μπίρας Βεργίνα, επιδίκασε το Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ, σε μια σημαντική εξέλιξη της πολυετούς δικαστικής διαμάχης με τη Heineken και την ελληνική θυγατρική της, Αθηναϊκή Ζυθοποιία, για καταχρηστικές πρακτικές στην ελληνική αγορά μπίρας την περίοδο 1998-2014.
Η απόφαση, που εκδόθηκε σήμερα, 21 Οκτωβρίου, αφορά τη ζημία που υπέστη η ελληνική ζυθοποιία από πρακτικές περιορισμού του ανταγωνισμού, οι οποίες είχαν διαπιστωθεί από την Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης, το ολλανδικό δικαστήριο έκρινε ότι η Heineken και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία ευθύνονται από κοινού για την αποκατάσταση της συγκεκριμένης ζημίας.
«Η σημερινή απόφαση του Πρωτοδικείου του Άμστερνταμ αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την αποκατάσταση αυτής της ζημίας, και αναμφισβήτητα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία της ΖΜΘ», δήλωσε ο Δημήτρης Κρις, διευθυντής Εταιρικής Ανάπτυξης της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης.
Η δικαστική διαμάχη, πάντως, δεν ολοκληρώνεται εδώ. Η Heineken γνωστοποίησε, σύμφωνα με το Reuters, ότι προτίθεται να ασκήσει έφεση, αμφισβητώντας τον τρόπο υπολογισμού της αποζημίωσης. Η ολλανδική εταιρεία υποστηρίζει ότι οι παραδοχές για τις πωλήσεις, τις τιμές και την κερδοφορία που θα μπορούσε να είχε επιτύχει η ελληνική ζυθοποιία δεν αντανακλούν επαρκώς τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία και τις συνθήκες της αγοράς κατά την επίμαχη περίοδο.
Η αφετηρία
Η υπόθεση έχει τις ρίζες της στην έρευνα της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού για την εμπορική πολιτική της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας. Με την απόφαση 590/2014, η ανεξάρτητη αρχή διαπίστωσε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην ελληνική αγορά μπίρας και επέβαλε στην εταιρεία πρόστιμο 31,45 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Επιτροπής, η Αθηναϊκή Ζυθοποιία είχε εφαρμόσει επί σειρά ετών μια ενιαία πολιτική περιορισμού του ανταγωνισμού, κυρίως μέσω πρακτικών αποκλειστικότητας στη χονδρική και τη λιανική αγορά. Σε αυτές περιλαμβάνονταν όροι μη διάθεσης ανταγωνιστικών προϊόντων σε επιχειρήσεις εστίασης και άλλα σημεία πώλησης, χρηματικά κίνητρα που συνδέονταν με την αποκλειστικότητα, καθώς και προνομιακοί όροι προς χονδρεμπόρους με αντάλλαγμα τον περιορισμό των προμηθειών τους από ανταγωνιστικές ζυθοποιίες.
Η Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, που ιδρύθηκε το 1996 στην Κομοτηνή και εισήλθε στην αγορά το 1998 με τη μπίρα Βεργίνα, υποστήριξε ότι οι πρακτικές αυτές περιόρισαν τις δυνατότητες εμπορικής ανάπτυξής της, προκαλώντας της σημαντική οικονομική ζημία.
Το 2017 προσέφυγε στα ολλανδικά δικαστήρια, διεκδικώντας αποζημίωση τόσο από την Αθηναϊκή Ζυθοποιία όσο και από τη μητρική της, Heineken.
Η ευθύνη της μητρικής
Κεντρικό ζήτημα της δικαστικής αντιπαράθεσης αποτέλεσε η ευθύνη της Heineken για τις πρακτικές της ελληνικής θυγατρικής της, αλλά και η αρμοδιότητα των ολλανδικών δικαστηρίων να εξετάσουν την αγωγή.
Τον Οκτώβριο του 2024, το Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ έκρινε, με ενδιάμεση απόφασή του, ότι η Heineken και η Αθηναϊκή Ζυθοποιία αποτελούσαν ενιαία οικονομική οντότητα για τους σκοπούς της συγκεκριμένης υπόθεσης, θεμελιώνοντας την από κοινού ευθύνη τους για τη ζημία που προκλήθηκε από τις παραβάσεις των κανόνων ανταγωνισμού.
Η διαφωνία για τη δικαιοδοσία των ολλανδικών δικαστηρίων έφθασε στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο εξέδωσε σχετική απόφαση στις 13 Φεβρουαρίου 2025. Ακολούθησε, στις 29 Μαΐου 2026, απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ολλανδίας, με την οποία απορρίφθηκε η αμφισβήτηση της δικαιοδοσίας.
Οι αποφάσεις αυτές έχουν σημασία και πέραν της συγκεκριμένης διαφοράς, καθώς αποσαφηνίζουν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μια επιχείρηση μπορεί να στραφεί κατά μητρικής εταιρείας στην έδρα της, διεκδικώντας αποζημίωση για παραβάσεις του δικαίου ανταγωνισμού από θυγατρική της σε άλλο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα 111 εκατομμύρια
Για τον προσδιορισμό της ζημίας, το Πρωτοδικείο του Άμστερνταμ υιοθέτησε, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ζυθοποιίας Μακεδονίας Θράκης, το οικονομικό μοντέλο που είχε καταρτίσει για λογαριασμό της η συμβουλευτική εταιρεία Oxera, απορρίπτοντας σε μεγάλο βαθμό την επιχειρηματολογία της Heineken και του οικονομικού της συμβούλου, CRA.
Ήδη από τον Φεβρουάριο του 2026, το δικαστήριο είχε προχωρήσει σε ενδιάμεση κρίση για την οικονομική ζημία, προσδιορίζοντάς την σε περίπου 43,34 εκατ. ευρώ, προ τόκων. Με τη σημερινή απόφαση, το συνολικό επιδικασθέν ποσό ανέρχεται πλέον σε 111 εκατ. ευρώ.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το Reuters, περίπου 43 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στη βασική αποζημίωση και 68 εκατ. ευρώ στους τόκους που έχουν συσσωρευτεί στη διάρκεια των ετών.
Για την εκτίμηση της ζημίας, το δικαστήριο έλαβε υπόψη τα ευρήματα της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού σχετικά με τη φύση, τη διάρκεια και την έκταση των καταχρηστικών πρακτικών. Η Heineken, ωστόσο, διαφωνεί με τις οικονομικές παραδοχές της απόφασης και θεωρεί ότι το επιδικασθέν ποσό δεν αντανακλά επαρκώς τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς.
Η νέα έρευνα
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με τη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού διερευνά εκ νέου καταγγελλόμενες καταχρηστικές πρακτικές στην αγορά μπίρας, για χρονικό διάστημα μεταγενέστερο εκείνου που εξετάστηκε στην αρχική υπόθεση.
Πρόκειται για ξεχωριστή διαδικασία, η οποία δεν συνδέεται αυτομάτως με την αποζημίωση που επιδικάστηκε από το ολλανδικό δικαστήριο, ούτε προδικάζει τη διαπίστωση νέων παραβάσεων.
Για τη Ζυθοποιία Μακεδονίας Θράκης, η απόφαση του Άμστερνταμ αποτελεί σημαντική δικαστική εξέλιξη ύστερα από σχεδόν μία δεκαετία διεκδίκησης αποζημίωσης. Το κατά πόσον, ωστόσο, θα διατηρηθεί το ύψος της επιδικασθείσας αποζημίωσης θα αποτελέσει αντικείμενο της επόμενης φάσης της δικαστικής αντιπαράθεσης, εφόσον η Heineken προχωρήσει στην έφεση που έχει προαναγγείλει.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.