Μόνο ένα μικρό μέρος των χαλασμένων οικιακών συσκευών καταλήγει σήμερα να επισκευάζεται, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι καταναλωτές διαπιστώνουν ότι είναι οικονομικότερο ή ευκολότερο να αγοράσουν ένα καινούργιο προϊόν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να αλλάξει αυτή την πραγματικότητα, θεσπίζοντας νέους κανόνες που ενισχύουν το λεγόμενο «δικαίωμα στην επισκευή» και φέρνουν αλλαγές στις εγγυήσεις, στα ανταλλακτικά και στις υποχρεώσεις των κατασκευαστών.
Το μέγεθος του προβλήματος είναι σημαντικό. Οι Ευρωπαίοι παράγουν κάθε χρόνο περίπου 35 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων πετώντας προϊόντα και συσκευές που έχουν υποστεί βλάβη, ενώ τα ποσοστά επισκευής παραμένουν χαμηλά.
Μόλις 5 εκατ. επισκευές σε 28 εκατ. βλάβες
Στη Γαλλία, το ποσοστό επισκευής φτάνει περίπου στο 18%, ενώ στο Βέλγιο περιορίζεται στο 15%. Συνολικά, από περίπου 28 εκατομμύρια βλάβες οικιακών συσκευών που καταγράφονται κάθε χρόνο, μόλις σε 5 εκατομμύρια περιπτώσεις το προϊόν καταλήγει τελικά στα χέρια τεχνικού για επισκευή.
Οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες φιλοδοξούν να αντιστρέψουν αυτή την τάση, προσφέροντας μεγαλύτερα κίνητρα στους καταναλωτές για να επιλέγουν την επισκευή αντί της αντικατάστασης μιας συσκευής.
Ένας επιπλέον χρόνος προστασίας για όσους επισκευάζουν
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη διάρκεια της εγγύησης. Εφόσον ο καταναλωτής επιλέξει να επισκευάσει ένα προϊόν όσο βρίσκεται ακόμη σε ισχύ η νόμιμη εγγύηση, η περίοδος προστασίας του θα παρατείνεται για τουλάχιστον ακόμη 12 μήνες.
Οι υποχρεώσεις των κατασκευαστών, όμως, δεν σταματούν με τη λήξη της εγγύησης. Εφόσον το ζητήσει ο καταναλωτής, θα είναι υποχρεωμένοι να προσφέρουν δυνατότητα επισκευής για συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων ακόμη και μετά το τέλος της περιόδου εγγύησης.
Στη λίστα περιλαμβάνονται πλυντήρια ρούχων και πιάτων, ψυγεία, τηλεοράσεις, κινητά τηλέφωνα, tablets, ηλεκτρικές σκούπες και στεγνωτήρια, αλλά και διακομιστές, εξοπλισμός συγκόλλησης, καθώς και μπαταρίες ηλεκτρικών ποδηλάτων και ηλεκτρικών πατινιών.
Πότε μπορεί ο κατασκευαστής να πει «όχι»
Οι νέοι κανόνες περιορίζουν σημαντικά και τους λόγους για τους οποίους μια εταιρεία μπορεί να αρνηθεί την επισκευή.
Οι κατασκευαστές δεν θα μπορούν να απορρίπτουν ένα αίτημα απλώς επειδή τα ανταλλακτικά είναι ακριβά. Επίσης, δεν θα μπορούν να επικαλούνται ως αιτία το γεγονός ότι τη συσκευή έχει προηγουμένως ανοίξει ένα ανεξάρτητο επισκευαστικό κατάστημα ή ότι ο ίδιος ο ιδιοκτήτης επιχείρησε να την επιδιορθώσει.
Άρνηση θα επιτρέπεται μόνο όταν η επισκευή είναι πραγματικά αδύνατη.
Εάν ένας καταναλωτής θεωρεί ότι το αίτημά του απορρίφθηκε χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, θα μπορεί να απευθυνθεί στις αρμόδιες εθνικές αρχές. Αυτές θα έχουν την ευθύνη να επιβάλλουν κυρώσεις που θα πρέπει να είναι «αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές».
Ποιος θα πληρώνει τον λογαριασμό
Το νέο δικαίωμα δεν σημαίνει ότι όλες οι επισκευές θα πραγματοποιούνται δωρεάν. Οι κατασκευαστές θα εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να χρεώνουν εύλογο κόστος για τα ανταλλακτικά και την εργασία.
Για να μπορούν, ωστόσο, οι καταναλωτές να γνωρίζουν εκ των προτέρων τι τους συμφέρει και να συγκρίνουν τις διαθέσιμες επιλογές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθιερώνει ένα τυποποιημένο έντυπο με πληροφορίες για την επισκευή.
Παράλληλα, από το 2027 θα λειτουργήσει δωρεάν ευρωπαϊκή διαδικτυακή πλατφόρμα επισκευών, μέσω της οποίας οι καταναλωτές θα μπορούν να αναζητούν και να συγκρίνουν σχετικές υπηρεσίες.
Ποιες συσκευές μένουν προς το παρόν εκτός
Παρά τη διεύρυνση του δικαιώματος στην επισκευή, αρκετές κατηγορίες προϊόντων δεν καλύπτονται ακόμη από τους νέους κανόνες.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται οι φορητοί υπολογιστές, οι κονσόλες παιχνιδιών και τα έπιπλα. Ωστόσο, ο κατάλογος των προϊόντων που καλύπτονται από το νέο πλαίσιο αναμένεται να διευρυνθεί σταδιακά, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη λογική του «χαλάει και το πετάω».
Διαβάστε ακόμη
Η κυβέρνηση κρατάει «καύσιμα» για νέα παρέμβαση στην αντλία τον Οκτώβριο (vid)
GSI: Το γαλλικό restart για το καλώδιο – Η Meridiam, η νέα NAVTEX και το δύσκολο 40% στην Κάσο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.