Ανοδική τροχιά διατήρησε και τον Αύγουστο η ευρωπαϊκή αγορά δικαιωμάτων εκπομπών, παρά τη χαμηλότερη συναλλακτική δραστηριότητα που παραδοσιακά χαρακτηρίζει την περίοδο των θερινών διακοπών. Η εξέλιξη έχει άμεσο οικονομικό αποτύπωμα και στη ναυτιλία, καθώς οι εταιρείες καλούνται έως τις 30 Σεπτεμβρίου να παραδώσουν δικαιώματα που αντιστοιχούν στο 70% των επαληθευμένων εκπομπών τους για το 2025, στο πλαίσιο της σταδιακής ένταξης του κλάδου στο EU ETS.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Νίκου Ταγκούλη από τον ναυλομεσιτικό οίκο INTERMODAL, το συμβόλαιο EUA με παράδοση τον Δεκέμβριο του 2026 διαμορφώθηκε τον Αύγουστο κατά μέσο όρο στα 82,36 ευρώ ανά τόνο, ενώ κατά τον χρόνο σύνταξης της έκθεσης βρισκόταν στα 83,30 ευρώ. Η τιμή αυτή είναι περίπου 6,5% υψηλότερη από τον μέσο όρο του 2026 μέχρι σήμερα.
«Η άνοδος του Αυγούστου επέκτεινε την ανάκαμψη που είχε αρχίσει στα τέλη Μαρτίου και οδήγησε την αγορά του EU ETS σε θετική αφετηρία ενόψει του φθινοπώρου», επισημαίνει ο Νίκος Ταγκούλης.
Παρά το γεγονός ότι οι τιμές κινήθηκαν μέσα σε σχετικά περιορισμένο εύρος, το συμβόλαιο παρέμεινε πάνω από τους κινητούς μέσους όρους των 50, 100 και 200 ημερών. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ανοδική τεχνική τάση της αγοράς παραμένει ενεργή, χωρίς ωστόσο να έχει μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη άνοδο.
Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση των ευρωπαϊκών δικαιωμάτων εκπομπών διαδραματίζει η αγορά φυσικού αερίου. Οι τιμές στον ολλανδικό κόμβο TTF αυξήθηκαν αισθητά, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις περιόρισαν τις διαθέσιμες ποσότητες LNG από το Κατάρ. Την ίδια στιγμή, τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης στην Ευρώπη και ο ανταγωνισμός με τους Ασιάτες αγοραστές για διαθέσιμα φορτία LNG ενίσχυσαν τις ανησυχίες για την επάρκεια εφοδιασμού ενόψει του χειμώνα.
Η σύνδεση φυσικού αερίου και δικαιωμάτων άνθρακα περνά κυρίως μέσα από την ηλεκτροπαραγωγή. Όταν το αέριο ακριβαίνει, ο άνθρακας γίνεται περισσότερο ανταγωνιστικός ως καύσιμο. Η αυξημένη χρήση άνθρακα, όμως, προκαλεί υψηλότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και, κατά συνέπεια, μεγαλύτερη ανάγκη αγοράς δικαιωμάτων από τις εταιρείες ηλεκτροπαραγωγής.
«Ο βασικός μηχανισμός μετάδοσης είναι η αλλαγή στην οικονομική ισορροπία μεταξύ φυσικού αερίου και άνθρακα. Οι υψηλότερες τιμές του αερίου καθιστούν τον άνθρακα ανταγωνιστικότερο, ενθαρρύνοντας παραγωγή μεγαλύτερης έντασης άνθρακα και αυξάνοντας τη ζήτηση των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας για δικαιώματα εκπομπών», εξηγεί ο αναλυτής της INTERMODAL.
Παρότι η συσχέτιση ανάμεσα στις τιμές του TTF και των EUAs παρουσίασε διακυμάνσεις μέσα στον Αύγουστο, το τελευταίο διάστημα έχει ενισχυθεί. Αυτό υποδηλώνει ότι οι εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας περνούν πλέον πιο άμεσα στην αγορά άνθρακα.
Στήριξη στη ζήτηση για δικαιώματα εκπομπών προσφέρουν και τα νεότερα οικονομικά στοιχεία της Ευρωζώνης. Ο μεταποιητικός δείκτης PMI του Αυγούστου ανήλθε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων και πλέον ετών, με τις νέες παραγγελίες να ενισχύονται, τις εξαγωγές να ανακάμπτουν και την απασχόληση στα εργοστάσια να αυξάνεται για πρώτη φορά έπειτα από περισσότερο από τρία χρόνια.
Η ανάκαμψη της βιομηχανικής παραγωγής μεταφράζεται σε αυξημένη κατανάλωση ενέργειας και υψηλότερες εκπομπές, ενισχύοντας την ανάγκη αγοράς δικαιωμάτων από τις υπόχρεες επιχειρήσεις.
Οι επενδυτές, ωστόσο, εξακολουθούν να κινούνται με προσοχή. Τα επενδυτικά κεφάλαια έχουν περιορίσει τις καθαρές ανοδικές θέσεις τους τις τελευταίες εβδομάδες, δείχνοντας ότι το κερδοσκοπικό ενδιαφέρον εξασθενεί. Αντίθετα, οι εμπορικοί συμμετέχοντες αυξάνουν την έκθεσή τους σε προθεσμιακά συμβόλαια, επιδιώκοντας να αντισταθμίσουν τον κίνδυνο περαιτέρω ανόδου των τιμών.
«Η απόκλιση δείχνει ότι οι αγορές από τους εμπορικούς συμμετέχοντες εξακολουθούν να καθοδηγούνται από τη διαχείριση κινδύνου, ακόμη και όταν το επενδυτικό ενδιαφέρον περιορίζεται», σημειώνει ο Νίκος Ταγκούλης. Πρόσθετη ζήτηση δημιουργούν οι αγορές δικαιωμάτων ενόψει της προθεσμίας συμμόρφωσης της 30ής Σεπτεμβρίου. Στη διαδικασία συμμετέχουν πλέον και οι ναυτιλιακές εταιρείες, καθώς το κόστος του EU ETS περνά σταδιακά στους ευρωπαϊκούς πλόες.
Το 2026 οι εταιρείες πρέπει να παραδώσουν δικαιώματα που καλύπτουν το 70% των επαληθευμένων εκπομπών του 2025 που εμπίπτουν στο σύστημα. Το επόμενο έτος θα πρέπει να καλύψουν το 100% των εκπομπών του 2026. Επομένως, όσο αυξάνεται η τιμή των EUAs, τόσο μεγαλώνει και το κόστος συμμόρφωσης κάθε ταξιδιού που υπάγεται στο ευρωπαϊκό καθεστώς.
Η άνοδος προς τα 83 ευρώ ανά τόνο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για πλοία με υψηλή κατανάλωση καυσίμου και για δρομολόγια με μεγάλη έκθεση σε ευρωπαϊκά λιμάνια. Παράλληλα, ενισχύει τις διαπραγματεύσεις μεταξύ πλοιοκτητών και ναυλωτών σχετικά με το ποιος αναλαμβάνει τελικά το κόστος των δικαιωμάτων.
Σε βάθος χρόνου, καθοριστικός παράγοντας για την κατεύθυνση της αγοράς θα είναι οι πολιτικές αποφάσεις. Η πρόταση που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο για το EU ETS μετά το 2030 προβλέπει βραδύτερη μείωση του ανώτατου ορίου εκπομπών, παράταση υπό όρους της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων και ηπιότερη λειτουργία του Αποθεματικού Σταθερότητας της Αγοράς.
Εφόσον εφαρμοστούν, οι παρεμβάσεις αυτές θα αφήσουν περισσότερα δικαιώματα σε κυκλοφορία σε σχέση με το υφιστάμενο πλαίσιο, περιορίζοντας τις ανησυχίες για μελλοντική στενότητα προσφοράς. Ωστόσο, η πρόταση αποτελεί μόνο την αφετηρία των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων και μπορεί να υποστεί σημαντικές αλλαγές.
Ανοικτό παραμένει και το ενδεχόμενο σύνδεσης του ευρωπαϊκού συστήματος με το αντίστοιχο βρετανικό ETS. Η πρόοδος προς μια κοινή αγορά αναμένεται να περιορίσει τη διαφορά ανάμεσα στις τιμές των βρετανικών και των ευρωπαϊκών δικαιωμάτων. Παράλληλα, θα μπορούσε να ασκήσει καθοδικές πιέσεις στα EUAs, διευρύνοντας τη συνολική δεξαμενή των διαθέσιμων δικαιωμάτων.
«Οι προοπτικές της αγοράς για το υπόλοιπο του 2026 θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα», καταλήγει ο Νίκος Ταγκούλης. «Η γεωπολιτική αβεβαιότητα, οι διαταραχές στις ροές LNG από τη Μέση Ανατολή και η προσπάθεια της Ευρώπης να αναπληρώσει τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου θα διαμορφώσουν τις τιμές ενέργειας και, μέσω αυτών, την αγορά άνθρακα».
Βραχυπρόθεσμα, οι υποχρεώσεις συμμόρφωσης, η βελτίωση της βιομηχανικής δραστηριότητας και οι κινήσεις αντιστάθμισης κινδύνου των επιχειρήσεων εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν τις τιμές. Σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, όμως, η μεταρρύθμιση του EU ETS και η πιθανή σύνδεσή του με το βρετανικό σύστημα θα καθορίσουν τη νέα ισορροπία προσφοράς και ζήτησης.
Διαβάστε ακόμη
«Σπίτι μου 3»: Το νέο σχέδιο για φθηνά στεγαστικά που πάει στη ΔΕΘ
Κτηματολόγιο: Ψηφιακό «ξεμπλοκάρισμα» για ακίνητα με λάθη στον χάρτη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.