Δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του πλανήτη βρίσκονται πλέον ταυτόχρονα υπό ασφυκτική γεωπολιτική πίεση. Στα Στενά του Ορμούζ οι ημερήσιες διελεύσεις μεγάλων εμπορικών πλοίων έχουν περιοριστεί σε μόλις 7, από περίπου 125 πριν από τον πόλεμο, ενώ σχεδόν 2.000 χιλιόμετρα δυτικότερα οι Χούθι έφθασαν στο Περίμ, το στρατηγικό νησί που βρίσκεται μέσα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ και χωρίζει το στενό σε δύο διαύλους.
Για τη διεθνή ναυτιλία, η ταυτόχρονη πίεση στα δύο chokepoints δημιουργεί μια νέα και εξαιρετικά επικίνδυνη εξίσωση. Από τη μία βρίσκεται το Ορμούζ, η βασική έξοδος του Περσικού Κόλπου προς τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Από την άλλη, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, η νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας προς το Σουέζ και την Ευρώπη. Η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι και τα δύο περάσματα έχουν κλείσει. Σημαίνει όμως ότι δύο από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου βρίσκονται την ίδια στιγμή στο επίκεντρο στρατιωτικών και γεωπολιτικών ανατροπών.
Η νέα κλιμάκωση ήρθε με την ταχεία προέλαση των Χούθι στις ακτές της Υεμένης. Μετά τη Μόκα, οι δυνάμεις τους κατέλαβαν το Ντουμπάμπ και τα νησιά Χανίς, ενώ έφθασαν στο Περίμ μετά την αποχώρηση κυβερνητικών δυνάμεων. Η παρουσία τους στο συγκεκριμένο νησί έχει πολύ μεγαλύτερη ναυτιλιακή βαρύτητα από μια ακόμη εδαφική μεταβολή στον πόλεμο της Υεμένης: τους φέρνει γεωγραφικά επάνω στην ίδια τη θαλάσσια αρτηρία που συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με την Ερυθρά Θάλασσα και, μέσω του Σουέζ, με τη Μεσόγειο και την Ευρώπη.
Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι το Μπαμπ ελ Μαντέμπ εξακολουθεί να λειτουργεί. Την Πέμπτη πέρασαν από το στενό 26 εμπορικά πλοία, αριθμός πολύ κοντά στον μέσο όρο των 27 πλοίων ημερησίως του προηγούμενου δεκαημέρου. Επομένως, η μεγάλη αλλαγή δεν βρίσκεται ακόμη στον όγκο της εμπορικής κίνησης, αλλά στη γεωγραφία του κινδύνου και στον νέο στρατηγικό συσχετισμό δυνάμεων γύρω από το πέρασμα.
Αυτό ακριβώς είναι που παρακολουθούν πλέον πλοιοκτήτες, ναυλωτές και ασφαλιστές. Το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν ένα πλοίο μπορεί σήμερα να περάσει από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, αλλά με ποιο ρίσκο, με ποιο ασφαλιστικό κόστος και για πόσο ακόμη οι συνθήκες θα επιτρέπουν την ομαλή διέλευση.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη λόγω του Ορμούζ. Οι μόλις 7 διελεύσεις της Πέμπτης συγκρίνονται με περίπου 125 ημερησίως πριν από τον πόλεμο, αποτυπώνοντας το μέγεθος της διαταραχής σε ένα πέρασμα κομβικό για τις εξαγωγές πετρελαίου και LNG από τον Περσικό Κόλπο.
Η διπλή αυτή πίεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τη Σαουδική Αραβία. Με το Ορμούζ επιχειρησιακά περιορισμένο, το Ριάντ έχει μεγαλύτερη ανάγκη τις εναλλακτικές οδούς μεταφοράς αργού προς τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας. Η ενίσχυση των Χούθι γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αυξάνει επομένως την αβεβαιότητα και στη δεύτερη πλευρά της ενεργειακής αλυσίδας.
Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης προετοιμάζει αντεπίθεση για την ανάκτηση των περιοχών που χάθηκαν, ενώ η στρατιωτική κλιμάκωση έχει ήδη περάσει στο επίπεδο των σχέσεων Ριάντ–Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters, η Σαουδική Αραβία έχει ζητήσει αμερικανικά πλήγματα κατά των Χούθι, χωρίς μέχρι στιγμής η Ουάσιγκτον να έχει προχωρήσει σε άμεση στρατιωτική επέμβαση.
Για τις αγορές και τη ναυτιλία, το επόμενο κρίσιμο τεστ θα είναι εάν η αλλαγή του στρατιωτικού χάρτη γύρω από το Περίμ θα αρχίσει να μεταφράζεται σε λιγότερες διελεύσεις, περισσότερες εκτροπές μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας και υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου. Για πρώτη φορά στη σημερινή κρίση, Ορμούζ και Μπαμπ ελ Μαντέμπ πιέζονται ταυτόχρονα, δημιουργώντας έναν διπλό γεωπολιτικό κλοιό γύρω από τις βασικές θαλάσσιες οδούς της Μέσης Ανατολής.
Διαβάστε ακόμη
Οι νέοι που εγκαταλείπουν τα γραφεία για τα παλιά επαγγέλματα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ