Ευρωπαϊκά ποτά: Με εξαγωγές 8,2 δισ. η αγορά ψάχνει νέα «Ελ Ντοράντο» σε Ινδία και Mercosur (γραφήματα + πίνακες)

Από το κονιάκ και το ιρλανδικό ουίσκι έως το ούζο, το τσίπουρο και την γκράπα, τα ευρωπαϊκά ποτά συνεχίζουν εδώ και δεκαετίες να καταγράφουν αξιοσημείωτες εξαγωγικές επιδόσεις, με όπλο την αυθεντικότητα, την ποιότητα και την ποικιλομορφία. Ωστόσο, η απρόβλεπτη στροφή που έχει συντελεστεί στο διεθνές εμπόριο, ιδιαίτερα οι δασμολογικές κόντρες, αλλά και οι αλλαγές -υποχρεωτικές και μη-στις καταναλωτικές συνθήκες, προκαλούν προβληματισμό σε κορυφαίες εταιρείες αλλά και ενώσεις του κλάδου, που ψάχνουν στήριγμα από πολλά υποσχόμενες αγορές, όπως η Ινδία και οι χώρες της Mercosur, με φόντο και τις πρόσφατες συμφωνίες της ΕΕ.

Οι παραπάνω διαπιστώσεις εξάγονται από την έκθεση της spiritsEurope για το 2025, τoυ ευρωπαϊκού συνδέσμου, που εκπροσωπεί τον κλάδο των αλκοολούχων αποσταγμάτων, στον οποία ανήκουν και οι ελληνικές ΣΕΑΟΠ και ΕνΕΑΠ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, το 2025 οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά 6% σε σχέση με το 2025, με την αξία τους να ανέρχεται στα 8,26 δισ. ευρώ και τον κλάδο να αντιπροσωπεύει το 2025 το 3% των αγροδιατροφικών εξαγωγών της ΕΕ. Στον αντίποδα μέσα στη δεκαετία, οι εξαγωγές ευρωπαϊκών ποτών έχουν καταγράψει ένα εντυπωσιακό άλμα της τάξεως του 30%.

Οι κορυφαίες κατηγορίες ποτών που ξεχώρισαν την περσινή χρονιά για τις εξαγωγικές τους επιδόσεις, ήταν τα ποτά με βάση το σταφύλι (συμπεριλαμβάνεται το τσίπουρο) με μερίδιο 29% και ακολουθεί το ουίσκι (21%), το λικέρ (19%), η βότκα (13%), «άλλα ποτά» επίσης με 13% ενώ μικρό μερίδιο καταλαμβάνουν το ευρωπαϊκό τζιν και ρούμι.

Ευρωπαϊκά ποτά: Κόντρα στο ρεύμα Ινδία, Mercosur – Ευκαιρίες λόγω των πρόσφατων συμφωνιών

Οι τρεις κύριες εξαγωγικές αγορές παραμένουν οι ΗΠΑ με την αξία των εξαγωγών να διαμορφώνεται στα 2,58 δισ. ευρώ (-9%), το Ηνωμένο Βασίλειο με αξία 858 εκατ. ευρώ (-4%) και η Κίνα με 608 εκατ. ευρώ (-15%).

Η εντυπωσιακή μείωση στην αξία των εξαγωγών ιδιαίτερα σε Κίνα και ΗΠΑ, αποτυπώνουν τόσο τις πιέσεις που δέχθηκε η ΕΕ σε δασμολογικό επίπεδο, όσο και τη μείωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και της αγοραστικής δύναμης σε βασικές αγορές.

Σημαντικό στήριγμα υπό αυτές τις συνθήκες ήταν αναδυόμενες αγορές, όπως η Ινδία με 91 εκατ. ευρώ (+10%), oι χώρες της Mercosur με 78 εκατ. ευρώ (+16%) και η Υποσαχάρια Αφρική 581 εκατ. ευρώ (+25%).

Μάλιστα στην τελευταία δεκαετία οι εξαγωγές προς τις χώρες της Mercosur εκτοξεύτηκαν κατά 146% και προς την Ινδία κατά 682%.

Όπως επισημαίνει άλλωστε και ο Πρόεδρος της spiritsEurope, Πάτρικ Πιάνα στη δήλωσή του με αφορμή την έκδοση, «η επιδίωξη φιλόδοξων Συμφωνιών Ελεύθερου Εμπορίου με αγορές που διαθέτουν υψηλές προοπτικές ανάπτυξης πρέπει να συνεχιστεί, χωρίς βέβαια να παραβλέπονται οι επενδύσεις δεκαετιών και οι βαθιοί εμπορικοί δεσμοί που έχουν οικοδομηθεί στις καθιερωμένες αγορές και οι οποίοι δεν μπορούν να αντικατασταθούν από τη μία ημέρα στην άλλη».

Η πρόσφατη «μητέρα όλων των συμφωνιών» μεταξύ ΕΕ-Ινδίας, αλλά και η συμφωνία ΕΕ-Mercosur, δίνει τη δυνατότητα στον ευρωπαϊκό κλάδο ποτών να διεισδύσει ακόμα περισσότερο στις αγορές της Mercosur και της Ινδίας, με πιο προνομιακούς δασμούς.

Υπενθυμίζεται, ότι ο σημερινός δασμός για τις εξαγωγές ευρωπαϊκών ποτών (πλην κρασιού) στην Ινδία φτάνει το δυσθεώρητο 150%, ενώ με την εφαρμογή της συμφωνίας θα μειωθεί σταδιακά στο 40% για όλα τα ευρωπαϊκά αποστάγματα.

Αντίστοιχα, στην περίπτωση των χωρών της Mercosur ο δασμός φτάνει σήμερα το 35% και προβλέπεται σταδιακή κατάργηση.

Η περίπτωση της Ινδίας παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου θα προσφέρει απλόχερα στους Ευρωπαίους ευκολότερη πρόσβαση όχι απλά σε μία από τις μεγαλύτερες, αλλά και σε μία ταχύτατα αναπτυσσόμενη αγορά αλκοολούχων ποτών παγκοσμίως. Ήδη υπάρχει ισχυρή παρουσία ευρωπαϊκών εταιρειών αλκοολούχων ποτών στην Ινδία, με τοπικές μονάδες εμφιάλωσης και αποστακτήρια και οι μακροχρόνιες συνεργασίες αναμένεται να ενισχυθούν.

Όσον αφορά την ΕΕ-Mercosur, τα οφέλη αναμένεται να είναι αμοιβαία, καθώς προβλέπεται βελτιωμένη πρόσβαση στις αγορές και ενισχυμένη προστασία για αλκοολούχα ποτά με Γεωγραφική Ένδειξη (ΓΕ), όπως η Cachaça από την πλευρά της Mercosur. Η συμφωνία προσφέρει έναν συνδυασμό σημαντικών πλεονεκτημάτων για τον κλάδο των αλκοολούχων ποτών, μεταξύ των οποίων η κατάργηση των δασμών, η ισχυρότερη προστασία των Γεωγραφικών Ενδείξεων και η δημιουργία ειδικού πλαισίου για ρυθμιστική συνεργασία, μέσω του παραρτήματος για τον οίνο και τα αλκοολούχα ποτά και της σχετικής επιτροπής.

Eυκαιρίες και στην Αυστραλία για ούζο και τσίπουρο

Η Αυστραλία συγκαταλέγεται εδώ και χρόνια στις 15 μεγαλύτερες εξαγωγικές αγορές του ευρωπαϊκού κλάδου αλκοολούχων ποτών, με τις εξαγωγές να ξεπερνούν τα 150 εκατ. ευρώ το 2025. Πολλά ευρωπαϊκά αλκοολούχα ποτά, μεταξύ των οποίων και το ιρλανδικό ουίσκι, έχουν καταγράψει ισχυρή ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια.

Υπό αυτό το πρίσμα, η spiritsEUROPE βλέπει επίσης ως μεγάλη ευκαιρία τη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου μεταξύ ΕΕ και Αυστραλίας, η οποία θα επιτρέψει στους Ευρωπαίους παραγωγούς αλκοολούχων ποτών να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις με παραγωγούς από άλλες χώρες που ήδη επωφελούνται από αδασμολόγητη πρόσβαση στην αυστραλιανή αγορά.

Μάλιστα, η δέσμευση της Αυστραλίας να θεσπίσει ένα σύστημα προστασίας των Γεωγραφικών Ενδείξεων αντίστοιχο με εκείνο της ΕΕ αποτελεί επίτευγμα-ορόσημο, καθώς με την έναρξη ισχύος της συμφωνίας θα προστατεύονται 231 Γεωγραφικές Ενδείξεις (ΓΕ) ευρωπαϊκών αλκοολούχων ποτών, ανάμεσα σε αυτά το ούζο και το τσίπουρο.