Η ασφάλεια των πλοίων χύδην ξηρού φορτίου (bulk carriers) έχει βελτιωθεί αισθητά την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με τη νέα ετήσια έκθεση της INTERCARGO. Ωστόσο, η υγροποίηση φορτίων εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο κίνδυνο για τις ανθρώπινες ζωές στη συγκεκριμένη κατηγορία πλοίων, καθώς ευθύνεται για περισσότερους από τους μισούς θανάτους που καταγράφηκαν την περίοδο αναφοράς.
Η υγροποίηση φορτίων (cargo liquefaction) είναι ένα επικίνδυνο φαινόμενο που μπορεί να συμβεί σε ορισμένα χύδην ξηρά φορτία, όταν αυτά περιέχουν μεγαλύτερη ποσότητα υγρασίας από τα επιτρεπόμενα όρια. Υπό την επίδραση των κραδασμών και των κινήσεων του πλοίου κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, το νερό που βρίσκεται μέσα στο φορτίο μετακινείται και συσσωρεύεται. Έτσι, ένα φορτίο που αρχικά συμπεριφέρεται σαν στερεό μπορεί να χάσει τη συνοχή του και να αποκτήσει χαρακτηριστικά υγρού.
Τα στοιχεία της έκθεσης δείχνουν ότι από το 2016 έως το 2025 σημειώθηκαν συνολικά 17 ολικές απώλειες bulk carriers άνω των 10.000 dwt. Η επίδοση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα θετική σε σύγκριση με προηγούμενες δεκαετίες, καθώς ο αριθμός των ατυχημάτων συνεχίζει να μειώνεται, παρά τη σημαντική αύξηση του παγκόσμιου στόλου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο αριθμός των bulk carriers διεθνώς αυξήθηκε από περίπου 10.400 πλοία το 2013 σε 13.669 πλοία έως το τέλος του 2025. Παρά τη διεύρυνση του στόλου, ο κυλιόμενος δεκαετής μέσος όρος απωλειών πλοίων συνεχίζει να υποχωρεί, γεγονός που αποτυπώνει τη βελτίωση των προτύπων ασφαλείας στον κλάδο.
Παρά τη συνολική πρόοδο, η INTERCARGO επισημαίνει ότι η υγροποίηση φορτίων παραμένει η μεγαλύτερη απειλή για τους ναυτικούς. Κατά την περίοδο 2016-2025, το φαινόμενο συνδέθηκε με δύο μόνο απώλειες πλοίων, όμως προκάλεσε 37 θανάτους, που αντιστοιχούν στο 52,1% του συνόλου των ανθρώπινων απωλειών.
Η υγροποίηση συμβαίνει όταν ένα χύδην ξηρό φορτίο αποκτά χαρακτηριστικά υγρής μάζας, με αποτέλεσμα να μετακινείται απότομα μέσα στα αμπάρια. Η μετατόπιση αυτή μπορεί να επηρεάσει δραματικά την ευστάθεια του πλοίου και, σε ακραίες περιπτώσεις, να οδηγήσει ακόμη και σε βύθιση.
Η έκθεση υπενθυμίζει ότι από το 2009 έχουν καταγραφεί 12 περιστατικά υγροποίησης φορτίων, τα περισσότερα από τα οποία αφορούσαν μεταλλεύματα νικελίου. Μάλιστα, γίνεται αναφορά και σε νέο περιστατικό που σημειώθηκε το 2026 σε πλοίο που μετέφερε μετάλλευμα νικελίου από τις Φιλιππίνες, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους έξι ναυτικοί.
Για τον λόγο αυτό, η INTERCARGO ζητά αυστηρότερη εφαρμογή του Διεθνούς Κώδικα IMSBC για την ασφαλή μεταφορά στερεών χύδην φορτίων, καθώς και ενίσχυση των ελέγχων από τις σημαίες και τις λιμενικές αρχές. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη για καλύτερη εκπαίδευση τόσο των πληρωμάτων όσο και των στελεχών ξηράς που εμπλέκονται στη διαχείριση φορτίων.
Όσον αφορά τα αίτια των ίδιων των απωλειών πλοίων, οι προσαράξεις παραμένουν ο συχνότερος παράγοντας κινδύνου. Συγκεκριμένα, επτά από τις 17 συνολικές απώλειες της δεκαετίας οφείλονταν σε προσάραξη, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 41,1% των περιστατικών.
Ακολουθούν οι εισροές υδάτων, οι οποίες προκάλεσαν τέσσερις απώλειες πλοίων. Αν και λιγότερες σε αριθμό, οι περιπτώσεις αυτές είχαν βαρύ ανθρώπινο κόστος, καθώς συνδέθηκαν με 34 θανάτους, δηλαδή σχεδόν το 48% των συνολικών απωλειών ζωής.
Η ανάλυση ανά κατηγορία μεγέθους δείχνει ότι τα bulk carriers χωρητικότητας 50.000-59.999 dwt είχαν το υψηλότερο τίμημα σε ανθρώπινες ζωές. Οι τέσσερις απώλειες πλοίων αυτής της κατηγορίας συνδέθηκαν με 37 θανάτους, αριθμός που αντιστοιχεί και πάλι στο 52,1% του συνόλου. Αντίθετα, στα πλοία χωρητικότητας άνω των 80.000 dwt καταγράφηκαν οι περισσότερες απώλειες πλοίων, συνολικά πέντε, με 22 θανάτους.
Τέλος, η μέση ηλικία των bulk carriers που χάθηκαν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας διαμορφώθηκε στα 18,1 έτη, στοιχείο που αποτυπώνει ότι οι κίνδυνοι παραμένουν υπαρκτοί ακόμη και σε έναν στόλο που λειτουργεί με υψηλότερα πρότυπα ασφάλειας από το παρελθόν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία της έκθεσης δεν περιλαμβάνουν τις απώλειες πλοίων που σχετίζονται με ένοπλες επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν, καθώς αυτές δεν συνδέονται με λειτουργικούς ή τεχνικούς παράγοντες ασφαλείας του κλάδου.
Διαβάστε ακόμη
Μητσοτάκης: Το τρίπτυχο οικονομία, νομιμότητα και σταθερότητα με ορίζοντα το 2027
Ράλι σε μετοχές και ομόλογα μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν – Σε ιστορικό υψηλό ο Nikkei
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.