Τη θεσμοθέτηση και ψήφιση ενός δεσμευτικού 15ετούς προγράμματος για τη ναυπήγηση πλοίων και υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού στην Ελλάδα έθεσε ως κεντρική προϋπόθεση για την ανασυγκρότηση της εγχώριας αμυντικής ναυπηγικής βιομηχανίας ο πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων, Πάνος Ξενοκώστας.
Μιλώντας στο EDIP Info Day και στην Ημέρα Αμυντικής Βιομηχανίας Ελλάδας – Κύπρου, που διοργάνωσε η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών του υπουργείου Εθνικής Άμυνας στη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων, υποστήριξε ότι η χώρα διαθέτει πλέον τις υποδομές, την τεχνογνωσία, την τεχνολογία και το δίκτυο επιχειρήσεων που απαιτούνται για την έναρξη ενός μακροπρόθεσμου ναυπηγικού κύκλου.
«Η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει στην άμεση θεσμοθέτηση και ψήφιση 15ετούς προγράμματος ναυπηγήσεων πλοίων και υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού στη χώρα μας. Τα ελληνικά ναυπηγεία έχουν τις υποδομές, την τεχνογνωσία, την τεχνολογία, το οικοσύστημα και όλη την απαραίτητη υποστήριξη για την άμεση έναρξη ναυπήγησης πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων στην Ελλάδα», τόνισε.
Η πρόταση δεν περιορίζεται σε ένα πρόγραμμα προμηθειών για την κάλυψη των αναγκών του Πολεμικού Ναυτικού. Όπως την παρουσίασε ο πρόεδρος της ΕΕΝ, πρόκειται για ένα εθνικό βιομηχανικό σχέδιο που θα εξασφαλίζει σταθερό αντικείμενο στα ναυπηγεία, θα κινητοποιεί επενδύσεις σε εγκαταστάσεις και ανθρώπινο δυναμικό και θα εντάσσει εξαρχής τις εξαγωγές σε τρίτες χώρες στον σχεδιασμό του. «Δεν σχεδιάζουμε μόνο για να καλύψουμε τις ανάγκες μας. Σχεδιάζουμε για να καλύψουμε τις ανάγκες του Νότιου και Ανατολικού άξονα της Ευρώπης και των συμμάχων μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Πάνος Ξενοκώστας συνέδεσε τη βιωσιμότητα της ναυπηγικής αμυντικής βιομηχανίας με την ύπαρξη μακροχρόνιου και δεσμευτικού προγραμματισμού. Ως παραδείγματα ανέφερε τη Νότια Κορέα, η οποία το 1973 ενέταξε τη ναυπηγική στους έξι εθνικούς στρατηγικούς πυλώνες της στο πλαίσιο του προγράμματος ανάπτυξης της βαριάς και χημικής βιομηχανίας, καθώς και την Τουρκία, που το 2005 έβαλε την καρίνα της πρώτης εθνικής κορβέτας MILGEM, της «Heybeliada», κάνοντας σταδιακά τη μετάβαση από την αγορά αμυντικών πλοίων στην εξαγωγή τους.
«Κάθε χώρα που θέλησε να εγκαθιδρύσει βιώσιμη ναυπηγική αμυντική βιομηχανία το έπραξε με μία και μόνη μέθοδο: με ένα εγκεκριμένο, δεσμευτικό, 15ετές πρόγραμμα εγχώριων ναυπηγήσεων», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «μόνο με ένα αντίστοιχο πρόγραμμα η Ελλάδα θα γίνει Νότιος Ναυπηγικός Πυλώνας». Κατά τον ίδιο, ένα τέτοιο πρόγραμμα θα προσέφερε την προβλεψιμότητα που χρειάζεται η αγορά για νέες επενδύσεις, θα δημιουργούσε κρίσιμη μάζα παραγωγής και θα έδινε στην Ελλάδα τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε νότιο ναυπηγικό πυλώνα της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Κεντρικό σημείο της πρότασης αποτελεί ο στόχος για ελληνική προστιθέμενη αξία 70%. Ο πρόεδρος της ΕΕΝ υποστήριξε ότι το ποσοστό αυτό δεν είναι απλώς ένας αριθμητικός δείκτης, αλλά προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα εκατοντάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων οι οποίες μπορούν να συμμετέχουν στην κατασκευή, την υποστήριξη και τη συντήρηση των πλοίων. «Το 70% ελληνικής προστιθέμενης αξίας δεν είναι ένας αριθμός. Είναι η εγγύηση βιωσιμότητας για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις», ανέφερε και προσέθεσε: «Σήμερα στην ONEX, για μία φρεγάτα ή ένα υποβρύχιο, είμαστε στο 70%».
Παράλληλα, η Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων έχει ήδη χαρτογραφήσει ένα οικοσύστημα άνω των 200 εταιρειών που θα μπορούσαν να ενταχθούν στην αλυσίδα παραγωγής. «Αυτό το οικοσύστημα των 200 και πλέον εταιρειών που έχουμε ήδη χαρτογραφήσει είναι η πραγματική αποτροπή. Γιατί η γνώση και η υπεραξία μένουν εδώ», υπογράμμισε.
Για τον Πάνο Ξενοκώστα, η ανάπτυξη αυτού του δικτύου αποτελεί μέρος της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας, καθώς διατηρεί εντός Ελλάδας τη γνώση, τις τεχνικές δεξιότητες, τις θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και μεγαλύτερο τμήμα της οικονομικής υπεραξίας κάθε προγράμματος. Στην ομιλία του παρουσίασε επίσης ένα πλαίσιο στενότερης συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου, ώστε οι δύο χώρες να ενισχύσουν την παραγωγική τους αυτονομία και να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις της ευρωπαϊκής άμυνας.
Για την Κύπρο, η πρόταση προβλέπει ενίσχυση της εμπορικής συνεργασίας, με τα ελληνικά ναυπηγεία να αποτελούν προτιμώμενη επιλογή για Κύπριους πλοιοκτήτες, κοινές κυβερνητικές πρωτοβουλίες κάτω από την ομπρέλα του 15ετούς προγράμματος και του στόχου για 70% εγχώρια προστιθέμενη αξία, καθώς και μεταφορά τεχνογνωσίας προς το κυπριακό ναυπηγικό οικοσύστημα.
Το αίτημα προς την Ευρώπη
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στις αλλαγές που, κατά την ΕΕΝ, απαιτούνται στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία EDF και SAFE. Η ελληνική πλευρά ζητεί τη θέσπιση αυστηρών δεικτών για τη βιομηχανική επιστροφή, την πραγματική παραγωγή και τη δημιουργία μόνιμων υποδομών στην Ευρώπη.
«Ζητάμε από την Ευρώπη στα χρηματοδοτικά εργαλεία EDF και SAFE να θεσπιστούν αυστηροί δείκτες βιομηχανικής επιστροφής, παραγωγής και δημιουργίας υποδομής», είπε ο Πάνος Ξενοκώστας, επιμένοντας ότι «δεν αρκεί να είμαστε υπεργολάβοι».
Το ζητούμενο, όπως υπογράμμισε, είναι τα ελληνικά ναυπηγεία να μπορούν να αναλαμβάνουν τον ρόλο του κύριου αναδόχου σε ευρωπαϊκά προγράμματα. «Τα προγράμματα πρέπει να σχεδιαστούν με τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι ως κύριοι ανάδοχοι θα μπορούν να σταθούν και τα ελληνικά ναυπηγεία», ανέφερε.
Αυτό προϋποθέτει χρηματοδότηση όχι μόνο του τελικού πλοίου, αλλά και των παραγωγικών εγκαταστάσεων, όπως οι δεξαμενές, τα συστήματα ανέλκυσης και ο αναγκαίος εξοπλισμός, καθώς και πλήρη ενεργοποίηση των δυνατοτήτων δανεισμού από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για ναυπηγικά έργα.
Ο πρόεδρος της ΕΕΝ αναγνώρισε ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει σήμερα πλήρεις εγχώριες δυνατότητες παραγωγής κινητήρων και πυραυλικών συστημάτων. Σημείωσε, ωστόσο, ότι κανένα ευρωπαϊκό ναυπηγείο δεν κατασκευάζει μόνο του το σύνολο των συστημάτων ενός πολεμικού πλοίου. Η ελληνική βιομηχανία μπορεί, σύμφωνα με την πρόταση, να αναλάβει σημαντικό μέρος του κύκλου ζωής τους: συντήρηση, επισκευή, γενικές επιθεωρήσεις, ενσωμάτωση, αναβαθμίσεις λογισμικού, δοκιμές και πιστοποιήσεις. «Εκεί χτίζεται η τεχνογνωσία, εκεί μένει η προστιθέμενη αξία, εκεί δημιουργούνται θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Από τον κύκλο ζωής περνάμε σταδιακά και με ασφάλεια στη συμπαραγωγή», ανέφερε. Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες μπορεί να αποκτηθεί σταδιακά η αναγκαία τεχνογνωσία, ώστε η χώρα να περάσει σε επόμενο στάδιο και στη συμπαραγωγή επιμέρους συστημάτων.
Η πλατφόρμα Ελλάδας, ΗΠΑ και Νότιας Κορέας
Ο Πάνος Ξενοκώστας ενέταξε το σχέδιο στη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Ηνωμένων Πολιτειών και Νότιας Κορέας. Στο σχήμα που περιέγραψε, οι ΗΠΑ προσφέρουν τεχνολογία, οπλικά συστήματα και διεθνή πιστοποίηση, η Νότια Κορέα διαθέτει την κλίμακα και την ταχύτητα παραγωγής, ενώ η Ελλάδα εισφέρει τα ναυπηγεία και το εγχώριο βιομηχανικό οικοσύστημα. «Η Αμερική φέρνει την τεχνολογία, το όπλο και την παγκόσμια πιστοποίηση. Η Κορέα φέρνει την κλίμακα και την ταχύτητα παραγωγής. Η Ελλάδα, μέσω των ναυπηγείων και του οικοσυστήματος που εκπροσωπεί η ΕΕΝ, φέρνει τον αξιόπιστο βιομηχανικό και ναυπηγικό εταίρο», δήλωσε.
Στόχος είναι η ανάπτυξη στην Ανατολική Μεσόγειο ενός μεγάλου ναυπηγικού και βιομηχανικού κόμβου, ικανού να ανταγωνιστεί τους καθιερωμένους ευρωπαϊκούς ομίλους. «Ένα πλοίο χτισμένο στην Ελευσίνα είναι ευρωπαϊκό προϊόν. Και ως τέτοιο μπορεί να εξαχθεί με ευρωπαϊκούς πόρους στους συμμάχους μας. Αυτό σημαίνει θέσεις εργασίας εδώ, τεχνογνωσία εδώ, αποτροπή εδώ», τόνισε.
Κλείνοντας, προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να παρακολουθεί την κατανομή των αμυντικών προγραμμάτων, ώστε οι πόροι να μη συγκεντρώνονται σε δύο ή τρεις μεγάλους ομίλους. Μια τέτοια συγκέντρωση, όπως ανέφερε, αποδυναμώνει τη βιομηχανική βάση και μπορεί να οδηγήσει μικρότερες επιχειρήσεις σε οικονομικό αδιέξοδο όταν αντιστρέφεται ο κύκλος της αγοράς. Παράλληλα, υποστήριξε ότι τα ευρωπαϊκά αμυντικά ερευνητικά προγράμματα πρέπει να συνοδεύονται από δεσμεύσεις αγοράς του τελικού προϊόντος, ώστε η έρευνα να μετατρέπεται σε πραγματική παραγωγή.
Το μήνυμα με το οποίο ολοκλήρωσε την παρέμβασή του ήταν σαφές: «Πρέπει να ναυπηγούμε πλοία στην Ελλάδα. Είναι η τελευταία ολοκληρωμένη πλατφόρμα που μπορούμε ακόμη να κατασκευάζουμε εδώ».
Διαβάστε ακόμη
Morgan Stanley: Ποιοι ευρωπαϊκοί κλάδοι ωφελούνται από πιθανή αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή
Έρευνα ΙΕΛΚΑ: Φθηνότερο το καλάθι στα ελληνικά σούπερ μάρκετ από 8 ευρωπαϊκές χώρες
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ