Αναβολή της μείωσης των συντάξεων για ένα έτος θέλει η κυβέρνηση

Η εφαρμογή των περικοπών θα είναι πολιτικά καταστροφική για τον ΣΥΡΙΖΑ αν οι εκλογές γίνουν μαζί με τις ευρωεκλογές, στις 26 Μαΐου 2019, ή ακόμη και τον Σεπτέμβριο του 2019. Γι’ αυτό και το υπουργείο Οικονομικών ρίχνει αυτή την πρόταση στους θεσμούς εν όψει των διαπραγματεύσεων

Του Αργύρη Παπαστάθη

Ολο το βάρος στην προσπάθεια αναβολής κατά ένα έτος των ψηφισμένων περικοπών στις συντάξεις οι οποίες είναι προγραμματισμένες να ενεργοποιηθούν την 1/1/2019 ρίχνει το υπουργείο Οικονομικών, εν όψει των διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς στο «Hilton».

Το Μαξίμου και η οδός Νίκης συμφωνούν ότι η εφαρμογή αυτών των περικοπών, που φτάνουν ακόμη και στο 18% για συνταξιούχους των 1.000 και κάτι ευρώ, θα είναι πολιτικά καταστροφική για την κυβέρνηση αν οι εκλογές γίνουν μαζί με τις ευρωεκλογές στις 26 Μαΐου 2019 ή ακόμη και τον Σεπτέμβριο του 2019.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το θέμα θα τεθεί στις κρίσιμες διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς τον Μάιο, ενώ ο επίτροπος Οικονομικών της Ε.Ε. Πιερ Μοσκοβισί εμφανίζεται αρωγός στην προσπάθεια της κυβέρνησης να πετύχει τον στόχο της. Στο πλαίσιο αυτό, κατά τις ίδιες πηγές, μελετάται ακόμη και το ενδεχόμενο να πέσει στο τραπέζι η «τράμπα» του αφορολόγητου με τις συντάξεις, αν τα πράγματα στις διαπραγματεύσεις με το ΔΝΤ φτάσουν στο έσχατο σημείο.

Τι σημαίνει αυτό; Οτι, αντί για την ενεργοποίηση της μείωσης των συντάξεων από 1/1/2019, η κυβέρνηση θα προτιμούσε υπό προϋποθέσεις να ισχύει τότε (από 1/1/2019) η μείωση του αφορολόγητου (αντί για 1/1/2020) και να μετατεθεί για το 2020 και μετά τις εκλογές η πολιτικά (ακόμη πιο) επιζήμια μείωση των συντάξεων. Βεβαίως, αυτό είναι το plan b, καθώς η ιδανική λύση για το Μαξίμου θα ήταν η μετάθεση της καυτής πατάτας στην επόμενη κυβέρνηση, δηλαδή και το αφορολόγητο και οι συντάξεις να κοπούν το 2020.

Τι απαντούν οι Ευρωπαίοι

Ποια είναι η απάντηση από την άλλη πλευρά; Καταρχάς, δεν έχουν όλοι οι θεσμοί ενιαία γραμμή, ενώ ακόμη και στο εσωτερικό της Κομισιόν καταγράφονται διαφορετικές αποχρώσεις. Ας δούμε κάθε πλευρά:

– Σε επίπεδο Κομισιόν, ο κ. Μοσκοβισί φροντίζει στις δημόσιες δηλώσεις του (πολύ περισσότερο στις επαφές του με την κυβέρνηση) να αφήνει ανοιχτό το θέμα, ιδίως σε περίπτωση που αποχωρήσει από το πρόγραμμα το ΔΝΤ, το οποίο και απαίτησε το συγκεκριμένο πακέτο μέτρων που ψήφισε η Βουλή το 2017.
Αυτή η γραμμή κυριάρχησε τους χειμερινούς μήνες στις Βρυξέλλες, ωστόσο μετριάστηκε μετά τον σχηματισμό της γερμανικής κυβέρνησης. Οι ριπές ψυχρού κλίματος ως προς αυτό το ενδεχόμενο άρχισαν να γίνονται αισθητές στον κ. Μοσκοβισί μέσω του περιβάλλοντος Γιούνκερ. Οπως εξηγεί στέλεχος της Κομισιόν που γνωρίζει τα πράγματα από μέσα, «ένα από τα πρώτα μηνύματα που έστειλε το Βερολίνο στα κεντρικά των Βρυξελλών είναι η ρήτρα μη αντιστρεψιμότητας των μεταρρυθμίσεων, η οποία θα πρέπει να διέπει το καθεστώς μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος».

Αυτό σημαίνει ότι τα ψηφισμένα μέτρα τόσο για τις συντάξεις όσο και για το αφορολόγητο δεν πρέπει να ξηλωθούν. Μπορεί όμως άραγε να αναβληθούν; «Εκεί θα παιχτεί το παιχνίδι», λένε κυβερνητικές πηγές που αισιοδοξούν ότι «το πράγμα παίζεται».

– Από την άλλη πλευρά, σοβαρές ενδείξεις ότι η κυβερνητική αισιοδοξία μπορεί να μη στηρίζεται στο σύνολο των δεδομένων προέρχονται από τη θέση των τριών άλλων παικτών του κουαρτέτου. Για παράδειγμα, ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ, ο οποίος διατηρεί άριστες σχέσεις με το Βερολίνο, ξεκαθάρισε στο «ΘΕΜΑ» τον Μάρτιο ότι η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση πρέπει να εφαρμοστεί.

Το ίδιο κλίμα μεταδίδουν πηγές της ΕΚΤ και του ΔΝΤ. Κοντολογίς, το πρόβλημα είναι ότι ακόμη κι αν το θέλει ο επίτροπος Μοσκοβισί «ο λόγος του δεν περνάει στο Eurogroup», όπως σχολιάζει διπλωματικός παράγοντας. Και ως γνωστόν, στο Eurogroup λαμβάνονται οι αποφάσεις και οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν τις εξελίξεις είναι η Γερμανία και οι φιλικές προς αυτή χώρες: Ολλανδία, Αυστρία και χώρες της Βαλτικής.

Καθυστέρηση ίσον παράταση

Παράλληλα, το ερώτημα που απασχολεί κυβέρνηση και Ευρωπαίους είναι σε ποιο Eurogroup θα ληφθούν οι κρίσιμες αποφάσεις για το χρέος και τη μεταμνημονιακή επιτήρηση, με δεδομένες τις καθυστερήσεις που καταγράφονται στην υλοποίηση των 88 προαπαιτούμενων της δ’ αξιολόγησης. Την κατάσταση καθιστά ακόμη πιο σύνθετη το γεγονός ότι μπήκαν στον πάγο οι εκδόσεις 3ετούς και 10ετούς ομολόγου που προγραμμάτιζε η κυβέρνηση, λόγω των συνθηκών που επικρατούν στις αγορές και κινούν ανοδικά τις αποδόσεις των ομολόγων.

«Με αυτό τον ρυθμό πάμε για Ιούλιο και βλέπουμε», προειδοποιεί Ευρωπαίος παράγοντας μιλώντας στο «business stories» χωρίς να αποκλείει το ενδεχόμενο τεχνικής παράτασης του μνημονίου και μετά τις 20 Αυγούστου, οπότε και ολοκληρώνεται. «Βεβαίως, για να υπάρξει παράταση πρέπει να το ζητήσει η κυβέρνηση», ξεκαθαρίζει ο ίδιος αξιωματούχος. Κάπως έτσι, το κρίσιμο Eurogroup για την Ελλάδα δεν θεωρείται πια αυτό της 21ης Ιουνίου, αλλά εκείνο του Ιουλίου.

Πάντως, και στην Αθήνα υπάρχει αυτή η αίσθηση, παρότι η κυβέρνηση δεν το παραδέχεται ακόμη επισήμως. Κρίνοντας ωστόσο από τις έντονες διαψεύσεις του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου για το ενδεχόμενο παράτασης, ακόμη κι αν φτάσουμε Ιούλιο, ο στόχος είναι το πρόγραμμα να ολοκληρωθεί εντός χρόνου.

Γίνεται; Θα δείξει. Ενας από τους λόγους είναι ότι δεν εξαρτώνται όλα από τον κ. Τσακαλώτο. Είναι σαφές ότι οι μεγαλύτερες καθυστερήσεις δεν εμπίπτουν στον τομέα ευθύνης του υπουργείου Οικονομικών, αλλά σχετίζονται με τα Ενεργειακά. Για παράδειγμα, το νομοσχέδιο για την πώληση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ σε Φλώρινα και Μεγαλόπολη που έπρεπε βάσει μνημονίου να είχε ήδη ψηφιστεί πάει τελικά για μετά το Πάσχα, ενώ ασάφεια διέπει τις ιδιωτικοποιήσεις και των άλλων ενεργειακών εταιρειών. Δηλαδή κατά βάση την πώληση του 65% της ΔΕΠΑ, για την οποία βασική προϋπόθεση είναι να ολοκληρωθεί η συμφωνία με τη Shell για τον διαχωρισμό του ρόλου της εταιρείας στον τομέα της προμήθειας και της λιανικής αγοράς φυσικού αερίου.

Πολιτικό αγκάθι παραμένει πάντα και η προκήρυξη της πώλησης του 17% της ΔΕΗ από το ΤΑΙΠΕΔ, που παίρνει σειρά, αφού ολοκληρωθεί η όλη ιστορία της αποεπένδυσης που αφορά τις λιγνιτικές μονάδες. Οπως είναι φυσικό, το σενάριο της παράτασης σχετίζεται και με τη διαπίστωση ότι όλες αυτές οι διαδικασίες απαιτούν χρόνο και πέρα από τις 20 Αυγούστου, οπότε και ολοκληρώνεται το τρίτο μνημόνιο.