Στην τελική ευθεία μπαίνει η Ελλάδα για τα τελευταία 11 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης, σε μια κούρσα με αυστηρά χρονοδιαγράμματα και δεκάδες ορόσημα και στόχους που θα κρίνουν την ολοκλήρωση του μεγαλύτερου, ως ποσοστό του ΑΕΠ, πακέτου του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Από τα συνολικά 36 δισ. ευρώ που αντιστοιχούν στην Ελλάδα –ποσό που πλησιάζει το 16% του ΑΕΠ και αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ– έχουν μέχρι σήμερα εκταμιευθεί περίπου 25 δισ. ευρώ.
Απομένουν περίπου 11 δισ. ευρώ, ποσό που από μόνο του αντιστοιχεί περίπου στο 5% του ελληνικού ΑΕΠ.
Την κρισιμότητα της τελευταίας φάσης περιέγραψε ο Ντέκλαν Κοστέλο, γενικός διευθυντής της Ομάδας Δράσης για τις Μεταρρυθμίσεις και τις Επενδύσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μιλώντας στην εκδήλωση «Το αποτύπωμα του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
«Απομένουν ακόμη 11 δισ. ευρώ προς εκταμίευση» είπε. «Πρόκειται για το 5% του ΑΕΠ. Είμαι όμως στην ευχάριστη θέση να πω ότι έχουμε προχωρήσει πολύ στην επεξεργασία τους. Για το όγδοο αίτημα πληρωμής απομένει ακόμη κάποια δουλειά. Το ένατο αίτημα πληρωμής είναι πολύ μεγάλο, πλησιάζει τα 7 δισ. ευρώ. Υπάρχουν, νομίζω, περίπου 120 ορόσημα και στόχοι που πρέπει να ολοκληρωθούν. Ωστόσο, έχοντας μιλήσει με την ομάδα μου στις Βρυξέλλες και δεδομένης της εξαιρετικής συνεργασίας, πιστεύω ότι μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι ότι αυτό θα επιτευχθεί».
Ο «ορίζοντας» των €50 δισ.
Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης ανοίγει σχεδόν αμέσως την επόμενη μεγάλη διαπραγμάτευση για την Ελλάδα: τους πόρους που θα μπορεί να αντλήσει από τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τον Κοστέλο, στο πλαίσιο του επόμενου δημοσιονομικού κύκλου η Ελλάδα θα χρειαστεί να καταρτίσει και να συμφωνήσει με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα νέο εθνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων, το οποίο μπορεί να αφορά πόρους έως 50 δισ. ευρώ.
Πρόκειται ακόμη για ένα πλαίσιο υπό διαπραγμάτευση και όχι για εξασφαλισμένη χρηματοδότηση αυτού του ύψους. Ο ίδιος εκτίμησε ότι η συμφωνία για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα στους επόμενους περίπου 12 μήνες.
«Η Ελλάδα θα πρέπει να καταρτίσει και να συμφωνήσει με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα νέο εθνικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων έως το τέλος του επόμενου έτους. Το σχέδιο αυτό θα αφορά ένα πολύ μεγάλο ποσό, που μπορεί να φτάσει έως τα 50 δισ. ευρώ.
Ένα μέρος των χρημάτων θα κατευθυνθεί απευθείας στους αγρότες, αλλά περίπου 35 δισ. ευρώ θα αφορούν ουσιαστικά επενδύσεις του είδους που σήμερα χρηματοδοτούνται μέσω της Πολιτικής Συνοχής και του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η πρόκληση, επομένως, είναι να διασφαλίσουμε ότι το επόμενο εθνικό σχέδιο θα είναι εξίσου καλό με το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πιστεύω ότι για να συμβεί αυτό θα πρέπει να επαναλάβουμε ορισμένα από τα στοιχεία που οδήγησαν στην επιτυχία του Ταμείου Ανάκαμψης», τόνισε ο Ντέκλαν Κοστέλο.
Οι τέσσερις προϋποθέσεις της Κομισιόν
Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος περιέγραψε τέσσερα στοιχεία του μοντέλου του Ταμείου Ανάκαμψης που, κατά την άποψή του, θα πρέπει να μεταφερθούν στην επόμενη περίοδο: φιλοδοξία στις μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις, σαφής προτεραιοποίηση των πόρων, ισχυρή ηγεσία και συντονισμός και στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στην επιλογή των επενδύσεων. Όπως σημείωσε, όταν μια χώρα έχει στη διάθεσή της μεγάλα ποσά υπάρχει πάντα ο κίνδυνος η προτεραιότητα να γίνει απλώς η απορρόφησή τους. Το ζητούμενο, αντίθετα, είναι να επιλεγούν επενδύσεις που μπορούν να στηρίξουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
Ο Κοστέλο επισήμανε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σημαντικό περιθώριο σύγκλισης ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ενώ τα επίπεδα επενδύσεων παραμένουν χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Επιπλέον €7 δισ. από δύο ευρωπαϊκά ταμεία
Στην επόμενη φάση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προστίθενται και δύο ακόμη εργαλεία. Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού και το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα αναμένεται να διοχετεύσουν συνολικά περίπου 7 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία.
Τα ποσά αυτά είναι διακριτά από το πακέτο του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς η ΕΕ καλείται να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα παλαιές και νέες προτεραιότητες.
Αναφερόμενος στις διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, ο κ. Παπαθανάσης τόνισε την ανάγκη να υπάρξει συμφωνία το συντομότερο δυνατόν: «Ελπίζουμε να καταλήξουμε σε κοινό τόπο το συντομότερο δυνατό, γιατί αυτό είναι πολύ σημαντικό για την Ελλάδα. Όπως λέω πάντα, είναι σημαντικό για την Ελλάδα να μην καθυστερεί κανένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα».
Τι άφησε μέχρι σήμερα το Ταμείο Ανάκαμψης
Το μέγεθος του ελληνικού προγράμματος αποτυπώνεται σε μια σειρά παρεμβάσεων που εκτείνονται από την ψηφιοποίηση του Δημοσίου μέχρι την υγεία, τον πολιτισμό και τις επιχειρηματικές επενδύσεις.
Μόνο για τον ψηφιακό μετασχηματισμό ο προϋπολογισμός ανήλθε σε 2,7 δισ. ευρώ. Οι πόροι χρηματοδότησαν έργα ψηφιοποίησης της δημόσιας διοίκησης και υπηρεσίες που έχουν αλλάξει τον τρόπο συναλλαγής πολιτών και κράτους.
Στην υγεία, μεταξύ των αλλαγών που συνδέονται με τις χρηματοδοτήσεις του Ταμείου περιλαμβάνονται η ανάπτυξη του myHealth app, η δυνατότητα ψηφιακού προγραμματισμού ραντεβού και πρόσβασης στα αποτελέσματα εξετάσεων, αλλά και η ψηφιακή καταγραφή της νοσηλείας στο ΕΣΥ.
Στον πολιτισμό διατέθηκαν 450 εκατ. ευρώ για 208 έργα σε ολόκληρη τη χώρα. Από αυτά, 42 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν σε έργα στη Θεσσαλονίκη, από βυζαντινά μνημεία έως υποδομές σύγχρονου πολιτισμού.
Στο επενδυτικό σκέλος, η ζήτηση των επιχειρήσεων για τα δάνεια του Ταμείου παρέμεινε ισχυρή, ενώ η επόμενη πρόκληση είναι η συνέχιση της χρηματοδότησης μετά το τέλος του προγράμματος. Ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθεί να υπάρχει χρηματοδοτικό κενό, το οποίο θα πρέπει να καλυφθεί με νέα εργαλεία στην επόμενη περίοδο.
Διαβάστε ακόμη
Η πόλη που μυρίζει Χριστούγεννα από τον Σεπτέμβριο
Από το Μαξίμου στο Eurogroup η μάχη για τις τιμές σε καύσιμα και ρεύμα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.