Γκρίζα σύννεφα από τη νέα ενεργειακή κρίση (γράφημα)

Διάδρομο ασφάλειας και σιγουριάς υπό αντίξοες συνθήκες επιχειρούν να χαράξουν ως το 2030 η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός από τη ΔΕΘ. Η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, η αβεβαιότητα για τις ροές ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ, ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία και οι νέες πιέσεις στην αγορά φυσικού αερίου φέρνουν ξανά στο προσκήνιο την εισαγόμενη ακρίβεια.

Υπό το βάρος της παγκόσμιας γεωπολιτικής αστάθειας και μιας νέας ενεργειακής κρίσης -και- η ΔΕΘ καλείται να μετατρέψει τις εξαγγελίες σε ουσιαστική ασπίδα για την οικονομία. Το πακέτο μέτρων που αγγίζει τα 2 δισ. ευρώ δοκιμάζεται από τη νέα πραγματικότητα στις διεθνείς αγορές: το brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο στα 75 ευρώ, το diesel επιμένει στα 2 ευρώ το λίτρο και ο εναρμονισμένος πληθωρισμός χτύπησε 3,7% τον Αύγουστο.

ΔΕΘ: Το τελευταίο οχυρό

Μετά τις εξαγγελίες, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η εφαρμογή των μέτρων. Είναι αν η «Ασπίδα του Αχιλλέα» που στήνει η κυβέρνηση, ένα είδος ελληνικού Iron Dome, θα αντέξει την πίεση ενός ενεργειακού σοκ που ήδη περνά στην ελληνική οικονομία.

Με τα σενάρια για την πορεία των διεθνών τιμών Ενέργειας ως το τέλος του έτους να χτυπάνε κόκκινο σε περίπτωση κλιμάκωσης της κρίσης σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία, μεγάλο μέρος των ανακοινώσεων του πρωθυπουργού από τη ΔΕΘ αφορούν στην ενεργειακή άμυνα της χώρας. Και ενώ στο οικονομικό επιτελείο κρατούν το αποθεματικό των 500-800 εκατ. ευρώ για το 2027 ως… τελευταίο χαρτί, το ερώτημα παραμένει: είναι οι επιδοτήσεις ικανές να τιθασεύσουν έναν πληθωρισμό που πλέον τροφοδοτείται από ανεξέλεγκτες διεθνείς κρίσεις και δομική έλλειψη ενεργειακών υποδομών σε Ελλάδα και Ευρώπη; Ή απαιτούνται στρατηγικός σχεδιασμός και επενδύσεις για να μη μοιάζουν οι εθελοντικές μειώσεις τιμών απλώς με σταγόνα στον ωκεανό των ανατιμήσεων;

Πληθωριστικό καμπανάκι

Η ανακοίνωση της Eurostat μόλις τέσσερις ημέρες πριν από τη ΔΕΘ ότι τον Αύγουστο ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα αυξήθηκε ξανά στο 3,7% από 2,7% τον Ιούλιο ήταν η πιο ηχηρή προειδοποίηση. Και στην Ευρωζώνη συνολικά, όμως, ο δείκτης αυξήθηκε στο 3,3% από 2,9%.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο δείκτης ενός μήνα. Από τον Ιούλιο ήδη ο μέσος δωδεκάμηνος εθνικός πληθωρισμός είχε ήδη ανέλθει στο 3,3%. Η επίδοση αυτή βρίσκεται πάνω από την αναθεωρημένη πρόβλεψη του οικονομικού επιτελείου για μέσο πληθωρισμό 2,6% φέτος και πολύ μακριά από την αρχική πρόβλεψη 1,9% του προϋπολογισμού για το 2026. Με αυτά τα δεδομένα, το σενάριο πληθωρισμού κοντά στο 4% φαντάζει ενδεχομένως και αισιόδοξο. Ολα θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια της αναταραχής στις αγορές ενέργειας και από το πόσο γρήγορα θα μεταδοθεί η άνοδος του κόστους στις τιμές καταναλωτή.

Η ενέργεια βάζει φωτιά στην οικονομία

Ο γενικός πληθωρισμός ανεβαίνει ξανά επειδή ανεβαίνει το ενεργειακό κόστος. Στην Ελλάδα οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν κατά 15,3% τον Αύγουστο σε ετήσια βάση. Στην Ευρωζώνη η άνοδος ήταν 14,3%. Τον Ιούλιο η αντίστοιχη αύξηση στην Ελλάδα ήταν περίπου 13%.

Η επιβάρυνση φαίνεται πρώτα στην αντλία. Από τον Ιούνιο έως τον Ιούλιο το πετρέλαιο κίνησης στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 12,1%, μία από τις μεγαλύτερες μηνιαίες αυξήσεις στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Μόνο η Πολωνία με 13,4% και η Γερμανία με 12,7% κινήθηκαν υψηλότερα. Παρά τις επιδοτήσεις και τις κυβερνητικές παρεμβάσεις, το diesel παραμένει κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο. Αυτό είναι το σημείο όπου η ακρίβεια γίνεται άμεσα μετρήσιμη για τον οδηγό, τον επαγγελματία, τον αγρότη και τη μικρή επιχείρηση. Αλλά το diesel δεν αφορά μόνο το πρατήριο, επιβαρύνει τη μεταφορά κάθε προϊόντος μέχρι το ράφι.

Σκηνικό πολέμου στις αγορές

Το κρεσέντο αυξήσεων συνεχίζεται ακόμα και σήμερα στις αγορές ενέργειας. Η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη κατέγραψε την τρίτη άνοδο, στο 6,20%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριάμισι ετών. Το προθεσμιακό συμβόλαιο TTF ξεπέρασε τα 74 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, σκαρφαλώνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023. Φυσικό αέριο και πετρέλαιο κίνησης αποτελούν κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα του ενεργειακού κόστους, επηρεάζοντας την ηλεκτροπαραγωγή, τις μεταφορές, τη βιομηχανία και με χρονική υστέρηση το σύνολο σχεδόν της οικονομίας. Τα αυξημένα κόστη δεν περιορίζονται στην ελληνική αγορά, αλλά απλώνονται πανευρωπαϊκά.

Μετά τη ΔΕΘ τα δύσκολα

Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις και εθελοντικές δεσμεύσεις για συγκράτηση τιμών και τα μέτρα για τα καύσιμα μπορούν να περιορίσουν μέρος μόνο της εξωτερικής πίεσης. Δεν μπορούν να ακυρώσουν τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Και ενώ η «Ασπίδα του Αχιλλέα» της… ΔΕΘ επιχειρεί να συγκρατήσει το τελικό ράφι, την ίδια ώρα ανεβαίνει το κόστος παραγωγής και τροφοδοσίας της αγοράς. Το κόστος δεν έχει περάσει ακόμα όλο στην αγορά και στην οικονομία. Οι επιπτώσεις από τις αυξήσεις στις διεθνείς τιμές απλώνονται στις μεταφορές, στα υλικά, στην παραγωγή και στις υπηρεσίες. Η καθυστέρηση αυτή σημαίνει ότι ο Αύγουστος μπορεί να είναι η αρχή, όχι το τέλος του νέου κύματος ανατιμήσεων.

Διαβάστε ακόμη 

ΕΚΤ: Βροχή προβλέψεων για ακόμη υψηλότερα επιτόκια – Τα νέα σενάρια από τους διεθνείς οίκους

ΗΠΑ: Στα $1,97 τρισ. σκαρφάλωσε το δημοσιονομικό έλλειμμα – Εκτοξεύεται το κόστος του χρέους

Οδηγός επιβίωσης: 10 δεξιότητες που πρέπει να αναπτύξετε στην εποχή της ΑΙ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ