Προς την πλήρη ενεργοποίηση των προγραμμάτων «Κοινωνική Αντιπαροχή» και «Κοινωνική Κατοικία» κινείται η κυβέρνηση, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διάθεση χιλιάδων κατοικιών με ενοίκια χαμηλότερα από τις τιμές της αγοράς. Μέσα στον Σεπτέμβριο αναμένεται να ξεκαθαρίσουν δύο από τα σημαντικότερα ζητήματα για τους ενδιαφερόμενους: το ύψος του κοινωνικού μισθώματος και τα κριτήρια επιλογής των δικαιούχων.
Ειδικότερα, για την Κοινωνική Αντιπαροχή αναμένεται να εκδοθούν δύο νέες Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, πέραν των δύο που έχουν ήδη υπογραφεί. Η πρώτη θα προσδιορίζει τον μηχανισμό υπολογισμού του κοινωνικού μισθώματος, ενώ η δεύτερη θα καθορίζει τα εισοδηματικά, περιουσιακά και οικογενειακά κριτήρια για την ένταξη των νοικοκυριών στο πρόγραμμα.
Πώς θα διαμορφώνεται το κοινωνικό μίσθωμα
Βασική αρχή του σχεδιασμού είναι ότι το κοινωνικό μίσθωμα θα βρίσκεται χαμηλότερα από τις τιμές της ελεύθερης αγοράς, χωρίς ωστόσο να καθορίζεται μία ενιαία τιμή για όλες τις κατοικίες και όλους τους δικαιούχους.
Ο υπολογισμός του θα στηρίζεται σε δύο βασικές παραμέτρους. Αφενός, θα λαμβάνονται υπόψη οι τιμές ενοικίασης που επικρατούν στην περιοχή όπου βρίσκεται το ακίνητο, σε συνδυασμό με επιμέρους χαρακτηριστικά του, όπως η παλαιότητα. Αφετέρου, θα συνυπολογίζεται ένα ποσοστό επί του εισοδήματος του μελλοντικού ενοικιαστή, το οποίο δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το ύψος του κοινωνικού μισθώματος.
Με το συγκεκριμένο μοντέλο επιδιώκεται να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς κατοικίας και στην οικονομική δυνατότητα κάθε νοικοκυριού να ανταποκρίνεται στις μηνιαίες υποχρεώσεις του.
Οι ακριβείς συντελεστές και τα ποσοστά δεν έχουν ακόμη «κλειδώσει» και θα περιληφθούν στην πρώτη ΚΥΑ, η έκδοση της οποίας αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την έναρξη των πρώτων διαγωνισμών.
Στο τραπέζι εισοδηματικό όριο έως 35.000 ευρώ
Η δεύτερη ΚΥΑ θα καθορίσει ποιοι θα μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στις κατοικίες, με βάση εισοδηματικά, περιουσιακά και οικογενειακά κριτήρια. Δικαίωμα υποβολής αίτησης θα έχουν τόσο μονοπρόσωπα όσο και πολυπρόσωπα νοικοκυριά, εφόσον πληρούν τις τελικές προϋποθέσεις.
Η κυβερνητική κατεύθυνση είναι τα εισοδηματικά όρια της Κοινωνικής Αντιπαροχής να κινηθούν προς το ανώτερο επίπεδο που ήδη εφαρμόζεται σε άλλα στεγαστικά και κοινωνικά προγράμματα.
Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι να χρησιμοποιηθεί ως ανώτατο όριο εκείνο του «Σπίτι Μου ΙΙ», δηλαδή ετήσιο εισόδημα έως 35.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο παιδί. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη, πάντως, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Παράλληλα, εξετάζεται η καθιέρωση και κατώτατου εισοδηματικού ορίου. Η λογική είναι να στηριχθούν νοικοκυριά που χρειάζονται οικονομικότερη στέγαση, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι διαθέτουν επαρκές εισόδημα ώστε να καταβάλλουν με συνέπεια το μίσθωμα.
Χαμηλότερα όρια στην «Κοινωνική Κατοικία»
Διαφορετική κλίμακα εισοδηματικών κριτηρίων αναμένεται να εφαρμοστεί στην «Κοινωνική Κατοικία», το πρόγραμμα που προβλέπει την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τα εισοδηματικά όρια αναμένεται να είναι χαμηλότερα σε σχέση με εκείνα της Κοινωνικής Αντιπαροχής. Αντίθετα, ο μηχανισμός καθορισμού του κοινωνικού μισθώματος είναι πιθανό να παραμείνει κοινός.
Η διαφοροποίηση σχετίζεται και με το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Οι κατοικίες της Κοινωνικής Κατοικίας θα παραμένουν στην ιδιοκτησία του Δημοσίου, ενώ στην Κοινωνική Αντιπαροχή το μοντέλο προβλέπει τη συμμετοχή ιδιωτικών κατασκευαστικών εταιρειών.
Στις βασικές κατηγορίες που προβλέπεται να έχουν πρόσβαση στην Κοινωνική Κατοικία περιλαμβάνονται ευάλωτα νοικοκυριά, οικογένειες με παιδιά, μονογονεϊκές οικογένειες και Άτομα με Αναπηρία.
Πώς θα λειτουργεί η Κοινωνική Αντιπαροχή
Η Κοινωνική Αντιπαροχή βασίζεται στη συνεργασία του Δημοσίου με ιδιώτες. Η σχετική σύμβαση μπορεί να υπογράφεται μεταξύ του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ή Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού και ενός ιδιώτη αναδόχου.
Ο ιδιώτης αναλαμβάνει με δικούς του πόρους είτε να κατασκευάσει κατοικίες σε αδόμητο δημόσιο ακίνητο είτε να ανακαινίσει και να επισκευάσει υφιστάμενο κτίριο του Δημοσίου.
Ως αντάλλαγμα, μπορεί να αποκτήσει μέρος των κατοικιών που θα δημιουργηθούν ή να αναλάβει την εκμετάλλευση και διαχείρισή τους για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Πριν από κάθε σύμβαση θα προηγείται οικονομοτεχνική μελέτη για τον προσδιορισμό του βέλτιστου τρόπου αξιοποίησης του ακινήτου. Σε κάθε περίπτωση, τουλάχιστον το 30% των κατοικιών θα πρέπει να παραμένει στην κυριότητα της αναθέτουσας αρχής και να διατίθεται στους δικαιούχους με κοινωνικό μίσθωμα.
Το μοντέλο δεν προβλέπει κρατική δαπάνη για την κατασκευή ή την ανακαίνιση, καθώς το σχετικό κόστος, όπως και εκείνο της διαχείρισης, αναλαμβάνεται από τον ιδιώτη.
Τα πρώτα οκτώ ακίνητα – Έρχονται 130 προσιτές κατοικίες
Το πρώτο πακέτο της Κοινωνικής Αντιπαροχής έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται. Οκτώ ακίνητα σε Παιανία, Λάρισα, Καλαμάτα και Πύργο έχουν επιλεγεί για τον πρώτο διαγωνισμό και εκτιμάται ότι από την αξιοποίησή τους θα προκύψουν 130 μονάδες προσιτής κατοικίας.
Οι όροι και οι ρήτρες της σχετικής σύμβασης έχουν επίσης καθοριστεί, ενώ η προκήρυξη του πρώτου διαγωνισμού αναμένεται μέσα στους επόμενους μήνες. Την ωρίμανση των έργων και τη διενέργεια των διαγωνισμών έχει αναλάβει η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας, το Υπερταμείο.
Παράλληλα, το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας προετοιμάζει την παραχώρηση πρόσθετων ακινήτων που βρίσκονται υπό τη διαχείρισή του, πέραν των οκτώ που έχει ήδη διαθέσει η ΔΥΠΑ.
Έχει επίσης ζητηθεί από όλα τα υπουργεία να καταγράψουν ακίνητα της αρμοδιότητάς τους που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν. Στόχος είναι οι πρώτοι διαγωνισμοί να λειτουργήσουν και ως τεστ για το ενδιαφέρον της αγοράς, πριν το πρόγραμμα περάσει σε ευρύτερη εφαρμογή.
Επένδυση 435 εκατ. ευρώ για 2.350 κοινωνικές κατοικίες
Πολύ μεγαλύτερη είναι η κλίμακα του προγράμματος «Κοινωνική Κατοικία», το οποίο στηρίζεται στην αξιοποίηση αδρανούς δημόσιας περιουσίας και, στην πρώτη του φάση, ανενεργών στρατοπέδων.
Η υλοποίηση θα πραγματοποιηθεί μέσω προγραμματικών συμβάσεων μεταξύ των υπουργείων Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και Εθνικής Άμυνας.
Για την πιλοτική φάση έχουν εξασφαλιστεί 435 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με τον σχεδιασμό να προβλέπει την αξιοποίηση τεσσάρων ανενεργών στρατοπέδων, μεταξύ άλλων στις Αχαρνές Αττικής, στον Εύοσμο-Κορδελιό Θεσσαλονίκης και στην Πάτρα.
Συνολικά προβλέπεται να δημιουργηθούν 2.350 κοινωνικές κατοικίες υψηλής ενεργειακής κατηγορίας Α+, ενώ σε κάθε στρατόπεδο θα κατασκευαστεί και ένας βρεφονηπιακός σταθμός.
Φοροαπαλλαγές για να μπουν ιδιώτες στο πρόγραμμα
Κίνητρα προβλέπονται και για τις ιδιωτικές κατασκευαστικές εταιρείες που θα συμμετάσχουν στην Κοινωνική Αντιπαροχή και στο Build to Rent.
Ειδικότερα, προβλέπεται απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τα μισθώματα που εισπράττονται στο πλαίσιο των προγραμμάτων.
Από το φορολογικό έτος 2026 και μετά, απαλλάσσεται από τον φόρο το εισόδημα που αποκτούν δήμοι, περιφέρειες, νομικά πρόσωπα αυτών, αναπτυξιακοί οργανισμοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου από εκμίσθωση ή υπεκμίσθωση ακινήτων ενταγμένων σε προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης.
Η απαλλαγή θα ισχύει για όλο το χρονικό διάστημα της εκμίσθωσης ή υπεκμίσθωσης.
Ξεχωριστή φορολογική διευκόλυνση προβλέπεται για τα νομικά πρόσωπα που συμμετέχουν στο «Κατασκευάζω-Νοικιάζω» (Build to Rent). Βασική προϋπόθεση είναι τα ακίνητα να διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον δέκα ετών, με προκαθορισμένο ενοίκιο.
Το ύψος του μισθώματος θα προσδιορίζεται με κοινή απόφαση των υπουργών Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του εκάστοτε αρμόδιου υπουργού.
Διαβάστε ακόμη
Αγορές ενέργειας: Όλα δείχνουν δύσκολο χειμώνα – Οι προειδοποιήσεις Λαγκάρντ και Μυτιληναίου
Οδηγός επιβίωσης: 10 δεξιότητες που πρέπει να αναπτύξετε στην εποχή της ΑΙ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.