Μετά από μήνες καθυστερήσεων και διαβουλεύσεων, το σχέδιο για την κοινωνική αντιπαροχή περνά πλέον από τη θεωρία στην πράξη, φιλοδοξώντας να αποτελέσει ένα από τα βασικά εργαλεία αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση επιχειρεί να ενεργοποιήσει ένα νέο μοντέλο αξιοποίησης δημόσιας γης, στο οποίο το κράτος και οι ιδιώτες κατασκευαστές θα συνεργάζονται για την παραγωγή προσιτής κατοικίας, με αντάλλαγμα εμπορικά δικαιώματα και συμμετοχή στην εκμετάλλευση των ακινήτων.
Η υπουργική απόφαση που υπεγράφη καθορίζει αναλυτικά το πλαίσιο συνεργασίας ανάμεσα στο Δημόσιο, τους ΟΤΑ και τις ανάδοχες εταιρείες, περιγράφοντας τους όρους, τις υποχρεώσεις, τις ρήτρες και τα δικαιώματα κάθε πλευράς στις συμβάσεις κοινωνικής αντιπαροχής.
Το νέο μοντέλο κοινωνικής κατοικίας
Ο σχεδιασμός προβλέπει την ανέγερση ή την ανακαίνιση κατοικιών σε δημόσια οικόπεδα και κρατικά ακίνητα, με βασικό στόχο τη δημιουργία ενός νέου αποθέματος κοινωνικής κατοικίας που θα απευθύνεται σε νέους, οικογένειες και ευάλωτα νοικοκυριά.
Στην πράξη, οι ιδιώτες κατασκευαστές θα αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου με δικά τους κεφάλαια την κατασκευή ή ανακατασκευή πολυκατοικιών σε ακίνητα του Δημοσίου. Σε αντάλλαγμα, θα αποκτούν μέρος της κυριότητας ή δικαιώματα εμπορικής αξιοποίησης των κατοικιών που θα κατασκευάζονται.
Το Δημόσιο θα διατηρεί σημαντικό ποσοστό των διαμερισμάτων ώστε αυτά να αξιοποιούνται ως κοινωνικές κατοικίες με χαμηλό ενοίκιο και κοινωνικά κριτήρια επιλογής δικαιούχων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, περίπου το 30% κάθε συγκροτήματος θα κατευθύνεται σε προγράμματα κοινωνικής κατοικίας, ενώ το υπόλοιπο θα αξιοποιείται εμπορικά από τον ανάδοχο μέσω πώλησης ή εκμετάλλευσης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ποσοστό υπέρ του Δημοσίου μπορεί να αυξάνεται ανάλογα με την αξία του οικοπέδου, τη θέση του ακινήτου και τη συνολική οικονομική βιωσιμότητα του έργου.
Τα πρώτα έργα και οι στόχοι
Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η κοινωνική αντιπαροχή μπορεί να εξελιχθεί στον βασικό πυλώνα παραγωγής προσιτής κατοικίας για τα επόμενα χρόνια.
Ήδη έχουν επιλεγεί τα πρώτα οκτώ ακίνητα που θα αξιοποιηθούν μέσω του νέου μοντέλου. Πρόκειται κυρίως για ακίνητα της ΔΥΠΑ σε περιοχές όπως η Παιανία, η Λάρισα, ο Πύργος και η Καλαμάτα.
Στα συγκεκριμένα projects εκτιμάται ότι θα κατασκευαστούν περίπου 400 νέες κατοικίες, από τις οποίες περίπου 130 διαμερίσματα θα αποδοθούν με κοινωνικά κριτήρια και χαμηλό μίσθωμα σε νέους και οικογένειες που δυσκολεύονται να βρουν προσιτή κατοικία.
Τα υπόλοιπα διαμερίσματα θα αποτελέσουν το εργολαβικό αντάλλαγμα των ιδιωτών αναδόχων.
Οι πρώτοι διαγωνισμοί αναμένονται μέσα στο 2026, ενώ τα πρώτα σπίτια της κοινωνικής αντιπαροχής υπολογίζεται ότι θα είναι διαθέσιμα στις αρχές του 2029.
Ο συνολικός κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει την κατασκευή περίπου 2.500 κατοικιών μέσω του νέου μοντέλου, με σταδιακή αύξηση του αριθμού των έργων κάθε χρόνο.
Δύο μοντέλα συμβάσεων
Το νέο πλαίσιο προβλέπει δύο διαφορετικές κατηγορίες συμβάσεων.
Η πρώτη αφορά τη «σύμβαση κατασκευής», όπου ο ιδιώτης αναλαμβάνει αποκλειστικά την ανέγερση ή ανακαίνιση των ακινήτων.
Η δεύτερη αφορά τη «σύμβαση κατασκευής και διαχείρισης», μέσω της οποίας ο ανάδοχος θα μπορεί να αναλάβει και τη μακροχρόνια διαχείριση των κοινωνικών κατοικιών για λογαριασμό του Δημοσίου, ακόμη και για περίοδο έως και 50 ετών.
Ο ανάδοχος θα καλύπτει όλες τις δαπάνες που σχετίζονται με το έργο, συμπεριλαμβανομένων μελετών, αδειοδοτήσεων, συμβολαιογραφικών εξόδων, ασφαλίστρων, φόρων, τελών και κατασκευαστικών εργασιών.
Παράλληλα, θα φέρει πλήρη αστική και ποινική ευθύνη τόσο για την κατασκευή όσο και για τη λειτουργική επάρκεια των ακινήτων.
Ενεργειακές προδιαγραφές και αυστηρός έλεγχος
Οι συμβάσεις προβλέπουν ότι όλα τα νέα κτήρια θα πρέπει να πληρούν προδιαγραφές σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης, ενώ η ποιότητα υλικών και κατασκευής θα είναι ίδια τόσο για τις κοινωνικές κατοικίες όσο και για εκείνες που θα διατίθενται εμπορικά.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να αποφευχθεί η δημιουργία κατοικιών «δύο ταχυτήτων» μέσα στα ίδια συγκροτήματα.
Το πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης αυστηρό σύστημα εποπτείας. Η πρόοδος των έργων θα παρακολουθείται από την αναθέτουσα αρχή — είτε υπουργείο είτε δήμο — ενώ θα μπορεί να συμμετέχει και πιστοποιημένος ιδιωτικός φορέας επίβλεψης ή το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας.
Οι ιδιώτες που θα αναλάβουν τη διαχείριση των κοινωνικών κατοικιών θα μπορούν να συνάπτουν μισθώσεις με τους δικαιούχους, να εισπράττουν ενοίκια και κοινόχρηστα, να διαχειρίζονται τη συντήρηση των κτηρίων και να εκπροσωπούν το Δημόσιο σε ζητήματα καθημερινής λειτουργίας και διαχείρισης των συγκροτημάτων.
Διαβάστε ακόμη
Ποιες είναι οι 16 εταιρείες που ελέγχουν το 25% του ελληνόκτητου στόλου
Σόλομον (Goldman Sachs): Οι φόβοι για «Αποκάλυψη» στην αγορά εργασίας λόγω AI είναι υπερβολικοί
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.