Τόσο μεγάλες ουρές αναμονής για να μπει κάποιος σε έναν χώρο εκδήλωσης δεν είναι κάτι που συναντά κανείς συχνά στην Ελλάδα. Πολύ περισσότερο όταν αυτές αφορούν μια διοργάνωση με επίκεντρο την καινοτομία, την τεχνολογία και την επιχειρηματικότητα. Από νωρίς το πρωί, το Ζάππειο και οι γύρω χώροι είχαν γεμίσει με founders, επενδυτές, στελέχη τεχνολογίας, φοιτητές και ανθρώπους από το οικοσύστημα των startups, που περίμεναν υπομονετικά για να παρακολουθήσουν τις συζητήσεις και τις παράλληλες δράσεις των Παναθηναίων (Panathēnea) 2026.
Η Αθήνα επιχειρεί να τοποθετηθεί δυναμικά στον παγκόσμιο χάρτη της τεχνολογίας και της καινοτομίας μέσα από μια διοργάνωση που φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για startups, επενδυτές και τεχνολογικούς κολοσσούς.
Με περισσότερους από 10.000 συμμετέχοντες από 60+ χώρες, πάνω από 70 παράλληλες εκδηλώσεις και χιλιάδες B2B συναντήσεις, η Αθήνα μετατρέπεται για λίγες ημέρες σε ένα διεθνές hub δικτύωσης και επιχειρηματικότητας. Στην πόλη βρίσκονται funds, που διαχειρίζονται κεφάλαια άνω των 400 δισ. δολαρίων, αλλά και μερικά από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα της διεθνούς tech σκηνής.
Η φιλοδοξία δεν περιορίζεται στη διοργάνωση ενός μεγάλου τεχνολογικού event, αλλά στη δημιουργία ενός σημείου συνάντησης για ταλέντο, επενδυτικά κεφάλαια και νέες επιχειρηματικές ιδέες με διεθνή προοπτική. Από το περιστύλιο του Ζαππείου, άλλωστε, κάποια από τα σημαντικότερα ονόματα της παγκόσμιας tech σκηνής έδωσαν το δικό τους στίγμα για το πώς οι Ευρωπαίοι founders μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο στη νέα εποχή της τεχνολογίας.
Μάρκους Βίλιγκ (Bolt): Χρειαζόμαστε κουλτούρα ρίσκου
Την έναρξη των εργασιών στο Περιστύλιο του Ζαππείου έκανε ο Μάρκους Βίλιγκ (Markus Villig), ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Bolt, μιας από τις πιο επιτυχημένες ευρωπαϊκές scaleups στον χώρο των μετακινήσεων και του delivery. Ξεκίνησε από την Εσθονία και σήμερα έχει παρουσία σε περισσότερες από 45 χώρες, ενώ η αποτίμηση της εκτιμάται ότι αγγίζει τα 7 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ο Εσθονός επιχειρηματίας έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα για το μεγαλύτερο -κατά τον ίδιο- πρόβλημα της Ευρώπης: την απουσία κουλτούρας ρίσκου και επενδύσεων στην πραγματική οικονομία. «Δεν είναι ότι οι Ευρωπαίοι δεν έχουν χρήματα. Απλώς δεν έχουμε την κουλτούρα να παίρνουμε ρίσκα, να επενδύουμε σε μετοχές και να διοχετεύουμε τα χρήματά μας πίσω στην οικονομία και στις επιχειρήσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως υποστήριξε, τεράστια κεφάλαια στην Ευρώπη παραμένουν «παρκαρισμένα» σε χαμηλής απόδοσης επενδύσεις, τραπεζικές καταθέσεις και ομόλογα, αντί να κατευθύνονται σε εταιρείες και νέες τεχνολογίες. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η νοοτροπία κοστίζει ακριβά στην ευρωπαϊκή οικονομία.
«Η Ευρώπη χάνει 2 με 3 τρισ. ευρώ αξίας κάθε χρόνο όσο συνεχίζεται αυτή η κατάσταση, κάτι που είναι πραγματικά τρελό», είπε, σημειώνοντας ότι μια αλλαγή στα επενδυτικά κίνητρα θα μπορούσε να μειώσει το κόστος κεφαλαίου για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, να ενισχύσει τα venture capitals και να επιταχύνει συνολικά την ανάπτυξη της καινοτομίας στην ήπειρο.
Station F: Το μεγαλύτερο start up campus είναι στο Παρίσι
Μία εικόνα για το πώς η Ευρώπη προσπαθεί να δημιουργήσει τα δικά της τεχνολογικά κέντρα έδωσε από το Ζάππειο η Ροξάν Βάρζα (Roxanne Varza), διευθύντρια του Station F, του μεγαλύτερου startup campus στον κόσμο. Το Station F βρίσκεται στο κέντρο του Παρισιού και αποτελεί ουσιαστικά μια μικρή «πόλη» αφιερωμένη στις startups: η βασική του εγκατάσταση εκτείνεται σε 34.000 τετραγωνικά μέτρα και φιλοξενεί περισσότερες από 1.000 startups αρχικού σταδίου, οι οποίες συμμετέχουν σε 30 διαφορετικά προγράμματα επιχειρηματικής επιτάχυνσης.
«Ακούμε συνεχώς founders στην Ευρώπη να πιστεύουν ότι πρέπει να πάνε στις ΗΠΑ για να αποκτήσουν πρόσβαση σε κεφάλαια, συνεργάτες και δίκτυα. Και σκεφτήκαμε ότι αυτό είναι παράλογο, γιατί πολλά από αυτά υπάρχουν ήδη στην Ευρώπη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ίδια εξήγησε ότι αυτή ακριβώς η διαπίστωση ήταν που οδήγησε στη δημιουργία νέων προγραμμάτων στο Station F με τη συμμετοχή μερικών από τους μεγαλύτερους «παίκτες» της παγκόσμιας AI σκηνής, από την OpenAI και την Google μέχρι τη Microsoft και τη Mistral AI.
«Το πρόγραμμα δίνει πρόσβαση στο καλύτερο τεχνολογικό stack (Best Tech Stack), απευθείας πρόσβαση σε όλες τις partner εταιρείες μας και βοηθά επιλεγμένες ομάδες να φτάσουν το 1 εκατ. δολάρια σε έσοδα μέσα σε έξι μήνες», σημείωσε, περιγράφοντας την προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό οικοσύστημα που θα επιτρέπει στις startups να μεγαλώνουν χωρίς να χρειάζεται να μετακομίσουν στις ΗΠΑ για να αναπτυχθούν.
Σούο Γουάνγκ (Deel): «Οι startups πρέπει να γεννιούνται global»
Το πώς χτίζονται σήμερα οι πραγματικά διεθνείς εταιρείες παρουσίασε η δισεκατομμυριούχος Σούο Γουάνγκ (Shuo Wang), συνιδρύτρια της Deel, μιας από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες στον κόσμο στον χώρο της μισθοδοσίας και του HR technology. Η Deel υποστηρίζει σήμερα περισσότερες από 40.000 επιχειρήσεις, διαχειρίζεται πληρωμές 3 δισ. δολαρίων και εξυπηρετεί περίπου δύο εκατομμύρια εργαζόμενους σε 160 χώρες.
Η Σούο Γουάνγκ μίλησε για τη διαδρομή της από την Κίνα στις ΗΠΑ σε ηλικία 16 ετών, αλλά και για το πώς αντιλήφθηκε από νωρίς ότι οι μεγάλες εταιρείες της νέας εποχής πρέπει να σκέφτονται εξαρχής διεθνώς. «Αν θέλεις να χτίσεις μια πραγματικά μεγάλη εταιρεία, πρέπει να γίνεις global πολύ νωρίς», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι σήμερα οι startups «ξεκινούν παγκόσμιες από την πρώτη ημέρα».
Η Γουάνγκ υποστήριξε ότι πίσω από κάθε επιτυχημένη startup δεν βρίσκεται απλώς μια καλή ιδέα ή ένα ελκυστικό business model, αλλά η ικανότητα του founder να εντοπίζει ένα πραγματικό πρόβλημα που αξίζει να λυθεί.
«Αυτό που με οδηγεί περισσότερο είναι τα προβλήματα: ποια είναι τα δύσκολα προβλήματα που θέλω να λύσω και ποια μπορούν να έχουν πραγματικά μεγάλο αντίκτυπο στον κόσμο», είπε, εξηγώντας ότι τόσο η πρώτη της εταιρεία στον χώρο του καθαρισμού αέρα όσο και η Deel δημιουργήθηκαν γύρω από συγκεκριμένες ανάγκες που έβλεπε να αναδύονται στην κοινωνία και στην παγκόσμια αγορά εργασίας.
Γιώργος Δασκαλάκης (Kaizen Gaming): Από την Ελλάδα σε όλο τον κόσμο
Αν κάποιος από τους ομιλητές ενσάρκωσε στην πράξη την λογική «από την Ελλάδα σε όλο τον κόσμο» αυτός ήταν ο Γιώργος Δασκαλάκης, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Kaizen Gaming. Η εταιρεία που ξεκίνησε το 2006 από την Ελλάδα με μόλις έξι άτομα εξελίχθηκε μέσα σε δύο δεκαετίες σε έναν από τους μεγαλύτερους παίκτες διεθνώς στο online gaming και το sports betting, με παρουσία σήμερα σε 20 αγορές.
Περιέγραψε τη διαδρομή της εταιρείας ως μια αλληλουχία κρίσεων, αποτυχιών και συνεχών επανεκκινήσεων. «Το 2015, με τα capital controls και τις τράπεζες κλειστές, χάσαμε μέσα σε ένα βράδυ το 93% της δουλειάς μας», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι εκείνη ήταν η στιγμή που «χτίστηκε ο χαρακτήρας της Kaizen».
Ο Δασκαλάκης υποστήριξε ότι οι δυσκολίες λειτούργησαν τελικά ως καταλύτης για την ανάπτυξη της εταιρείας. «Αρχικά σοκαριστήκαμε, νομίζαμε ότι όλα είχαν τελειώσει. Μετά όμως αντιδράσαμε και καταλάβαμε ότι η κρίση είναι ευκαιρία», είπε, σημειώνοντας ότι την ώρα που πολλοί διεθνείς ανταγωνιστές έκαναν πίσω, η Kaizen αποφάσισε να κινηθεί επιθετικά και μέσα σε έναν χρόνο κατάφερε να γίνει ηγέτης της αγοράς στην Ελλάδα. Η ίδια νοοτροπία, όπως εξήγησε, βοήθησε την εταιρεία να αντέξει αργότερα και στην πανδημία, όταν «μέσα σε μία νύχτα χάθηκε ξανά το 50% της δραστηριότητας» λόγω της διακοπής των αθλητικών διοργανώσεων.
Η διεθνής επέκταση, πάντως, δεν ήρθε χωρίς αποτυχίες. Η πρώτη προσπάθεια στην Πολωνία, όπως παραδέχθηκε, «ήταν σχεδόν καταστροφή», καθώς η εταιρεία δεν είχε κατανοήσει σωστά την τοπική αγορά ούτε το πώς χτίζονται ομάδες στο εξωτερικό.
Η εμπειρία της Ρουμανίας όμως λειτούργησε ως απόδειξη ότι το μοντέλο μπορεί να πετύχει και εκτός Ελλάδας. «Και από εκεί και πέρα, όπως λέμε στα ελληνικά, όσο τρως ανοίγει η όρεξη», είπε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας πώς η Kaizen έφτασε σήμερα να δραστηριοποιείται σε 20 αγορές, από την Ευρώπη μέχρι τη Λατινική Αμερική και την Αφρική, ενώ σχεδιάζει νέα επέκταση το επόμενο διάστημα.
Γιάννης Γερμανίδης (Runway): «Μπορείς να ξεκινήσεις από παντού, αλλά όχι να κάνεις scale»
Παρότι δραστηριοποιείται πλέον στις ΗΠΑ, ο Γιάννης Γερμανίδης δεν κρύβει ότι εξετάζει τρόπους ώστε μέρος της δραστηριότητας της Runway να αποκτήσει παρουσία και στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια.
Ο συνιδρυτής της εταιρείας που θεωρείται από τους πρωτοπόρους παγκοσμίως στον χώρο του generative AI video και συνεργάζεται με μεγάλα κινηματογραφικά studios και εταιρείες παραγωγής, βρέθηκε στα Παναθήναια μεταφέροντας μια πιο ρεαλιστική εικόνα για τα όρια αλλά και την πρόοδο του ελληνικού οικοσυστήματος. Η Runway αποτελεί σήμερα μία από τις πιο γνωστές AI startups διεθνώς, με τα εργαλεία της να χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως στη δημιουργική βιομηχανία και στην παραγωγή βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου που διοργάνωσε η Endeavor Greece στο περιθώριο των Παναθηναίων, σημείωσε ότι πλέον μια startup μπορεί να ξεκινήσει σχεδόν από οπουδήποτε, όμως η πραγματική δυσκολία βρίσκεται στο επόμενο βήμα.
«Μπορείς να ξεκινήσεις από παντού, αλλά όταν θέλεις να κάνεις πραγματικά scaling είναι πολύ δύσκολο χωρίς να μπεις σε κάποιο δίκτυο ανθρώπων που έχουν εμπειρία στο πώς χτίζονται αυτές οι εταιρείες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως είπε, το ελληνικό οικοσύστημα έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ωστόσο για να δημιουργηθεί μια μεγάλη εταιρεία AI παραμένει κρίσιμο το να βρίσκεται κανείς κοντά σε μεγάλους κόμβους ταλέντου, επενδυτικών κεφαλαίων και τεχνογνωσίας. «Για να χτίσεις μια μεγάλη εταιρεία έρευνας AI είναι ακόμα αρκετά σημαντικό να είσαι κοντά στους μεγάλους κόμβους ταλέντου», σημείωσε.
Ιωάννης Αντώνογλου (Reflection): «Γιατί δεν σκεφτόμαστε να έρθουμε στην Ελλάδα»
Όσο οι προσπάθειες για την ανάπτυξη του ελληνικού startup οικοσυστήματος εντείνονται, η πραγματικότητα παραμένει ότι η χώρα απέχει ακόμη από το επίπεδο που θα της επέτρεπε να φιλοξενήσει εταιρείες που διεκδικούν παγκόσμια πρωτοπορία στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό ήταν, ουσιαστικά, το μήνυμα του Ιωάννη Αντώνογλου (Ioannis Antonoglou), συνιδρυτή και CTO της Reflection AI, μίας από τις πλέον ανερχόμενες startups τεχνητής νοημοσύνης παγκοσμίως.
Η Reflection AI ιδρύθηκε το 2024 από πρώην ερευνητές της DeepMind και αναπτύσσει προηγμένα AI systems και autonomous agents, με στόχο αυτό που οι ίδιοι περιγράφουν ως «path to superintelligence». Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα η εταιρεία έχει συγκεντρώσει χρηματοδότηση ύψους 4 δισ. δολαρίων, με τη συμμετοχή της NVIDIA, ενώ η αποτίμησή της έχει εκτοξευθεί στα 25 δισ. δολάρια.
Ο Αντώνογλου, που ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη, σπούδασε στο ΑΠΘ και πέρασε από τη DeepMind και τη Google πριν μεταφερθεί στις ΗΠΑ, θεωρείται σήμερα μία από τις πιο σημαντικές ελληνικές παρουσίες στη διεθνή AI σκηνή.
Μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου της Endeavor Greece, εξήγησε γιατί η Ελλάδα δύσκολα θα μπορούσε σήμερα να αποτελέσει βάση για μια εταιρεία όπως η δική του. «Η Ελλάδα δεν είναι hub στο συγκεκριμένο κομμάτι της τεχνητής νοημοσύνης. Δεν υπάρχει το ανθρώπινο δυναμικό που να ξέρει πώς να εκπαιδεύσει αυτά τα μοντέλα», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι το frontier AI απαιτεί τεράστια κεφάλαια, εξειδικευμένους μηχανικούς και πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση επενδυτικών πόρων.
Ο Αντώνογλου υποστήριξε ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά συνολικά την Ευρώπη, η οποία -όπως είπε- χρειάζεται να μάθει να λειτουργεί πιο ενιαία εάν θέλει να ανταγωνιστεί πραγματικά τις ΗΠΑ και την Κίνα.
«Αν θέλει η ευρωπαϊκή αγορά τεχνητής νοημοσύνης να κινηθεί σε τέτοια επίπεδα, πρέπει να μπορείς να φτιάξεις μια εταιρεία που να είναι ευρωπαϊκή από την πρώτη μέρα», σημείωσε, εξηγώντας ότι οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην αιχμή της AI χρειάζονται άμεση πρόσβαση σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αγορά, σε κεφάλαια και σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.
Παράλληλα, στάθηκε και στη σημασία της ανοιχτής έρευνας και της ανταλλαγής γνώσης στην τεχνητή νοημοσύνη, επισημαίνοντας ότι η πρόοδος στον χώρο επιταχύνεται όταν ερευνητές και εταιρείες μπορούν να «χτίζουν» πάνω στη δουλειά άλλων ομάδων και να δοκιμάζουν νέες ιδέες πιο γρήγορα.
Το παρών του πρωθυπουργού και το Μνημόνιο συνεργασίας με την ElevenLabs
Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσε και ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος συνομίλησε στο Περιστύλιο του Ζαππείου με τον Μάτι Στανιζέφσκι, συνιδρυτή και CEO της ElevenLabs, μίας από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης στον κόσμο στον χώρο του AI audio.
Η παρουσία της ElevenLabs στην Αθήνα συνοδεύτηκε και από την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας με την ελληνική κυβέρνηση, με στόχο -μεταξύ άλλων- την αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης σε τομείς όπως η εκπαίδευση και ο πολιτισμός.
Κατά τη συζήτηση, ο πρωθυπουργός στάθηκε στις δυνατότητες που δημιουργεί η AI για μικρότερες χώρες όπως η Ελλάδα να «πηδήξουν» τεχνολογικά στάδια και να αποκτήσουν πιο ενεργό ρόλο στη νέα ψηφιακή οικονομία, ενώ ο Στανιζέφσκι υπογράμμισε τη σημασία της Ευρώπης στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και την ανάγκη να δημιουργηθούν περισσότερα οικοσυστήματα καινοτομίας που θα επιτρέψουν σε νέες εταιρείες να αναπτυχθούν διεθνώς χωρίς να χρειάζεται να μεταφερθούν στις ΗΠΑ.
Διαβάστε ακόμη
Έρχονται μικροδάνεια μέχρι και 50.000 ευρώ – Στο τραπέζι διπλασιασμός στα όρια (πίνακας)
Κυβέρνηση: Πως χτίζεται το τρίγωνο στρατηγικής με ΠΑΣΟΚ – Τσίπρα και focus στην καθημερινότητα
Το ροζέ κρασί από την Προβηγκία που άλλαξε τα δεδομένα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.