Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add Newmoney.gr on Google

Ένα νέο πλαίσιο για την ασφαλή ανάπτυξη και δοκιμή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκοντας να περιορίσει τους τεχνολογικούς κινδύνους χωρίς να ανακόψει την καινοτομία. Στο επίκεντρο βρίσκεται η υποχρέωση των κρατών-μελών να δημιουργήσουν ειδικά ελεγχόμενα περιβάλλοντα, στα οποία οι επιχειρήσεις θα μπορούν να δοκιμάζουν εφαρμογές AI πριν από την ευρύτερη διάθεσή τους στην αγορά.

Οι λεγόμενοι ρυθμιστικοί χώροι δοκιμών (AI Sandboxes) θα επιτρέπουν την αξιολόγηση νέων τεχνολογιών σε συνθήκες αυξημένης ασφάλειας, χωρίς να εκτίθενται άμεσα σε κίνδυνο κρίσιμα πληροφοριακά συστήματα ή ευαίσθητα δεδομένα επιχειρήσεων και δημόσιων υπηρεσιών.

Με τον εκτελεστικό κανονισμό 2026/2487, καθιερώνονται ενιαίοι και δεσμευτικοί κανόνες για τη συγκρότηση, τη λειτουργία, την ανάπτυξη και την εποπτεία αυτών των περιβαλλόντων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κάθε κράτος-μέλος θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον έναν λειτουργικό χώρο δοκιμών τεχνητής νοημοσύνης πριν από τις 2 Αυγούστου 2027, ώστε οι εταιρείες ανάπτυξης εφαρμογών να έχουν πρόσβαση σε μια θεσμοθετημένη διαδικασία αξιολόγησης των τεχνολογικών τους λύσεων.

Η λογική των sandboxes βασίζεται στην ανάγκη να εξετάζεται η συμπεριφορά ενός άγνωστου ή δυνητικά επικίνδυνου συστήματος σε ένα απομονωμένο και ελεγχόμενο ψηφιακό περιβάλλον, αντί να εγκαθίσταται απευθείας σε πραγματικές υποδομές.

Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να εντοπίζονται προβλήματα και αδυναμίες πριν επηρεαστούν η λειτουργία των επιχειρήσεων, η ασφάλεια των χρηστών ή η προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Ευρωπαϊκό Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης και κοινή εποπτεία

Στο νέο κανονιστικό πλαίσιο προβλέπεται κεντρικός ρόλος για το Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης της ΕΕ, το οποίο θα έχει την ευθύνη λειτουργίας και συντονισμού των σχετικών δοκιμαστικών περιβαλλόντων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές αρχές.

Οι αρμοδιότητές του θα περιλαμβάνουν επιχειρησιακές, συντονιστικές και εποπτικές λειτουργίες, με στόχο την εφαρμογή κοινών προδιαγραφών σε όλα τα κράτη-μέλη.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δυνατότητα πρόσβασης μικρότερων επιχειρήσεων, οι οποίες συχνά δεν διαθέτουν τους οικονομικούς πόρους και την τεχνική υποδομή μεγάλων τεχνολογικών ομίλων.

Παράλληλα, η διαδικασία θα συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την ένταξη των συστημάτων AI στις δοκιμές.

Για να γίνει δεκτή μια αίτηση, οι ενδιαφερόμενοι πάροχοι θα πρέπει να τεκμηριώνουν ότι η τεχνολογία που επιθυμούν να αξιολογήσουν δεν έχει ήδη διατεθεί στην αγορά ή έχει υποστεί ουσιαστικές αλλαγές, οι οποίες καθιστούν αναγκαία μια νέα διαδικασία ελέγχου.

Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης υψηλού κινδύνου, για τις οποίες απαιτείται αυστηρότερη αξιολόγηση πριν από την πραγματική χρήση τους.

Δωρεάν πρόσβαση για μικρομεσαίες επιχειρήσεις και startups

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του νέου πλαισίου είναι η προτεραιότητα που προβλέπεται για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις νεοφυείς εταιρείες τεχνολογίας.

Οι επιχειρήσεις αυτές θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα ελεγχόμενα περιβάλλοντα για την ανάπτυξη και δοκιμή εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς να επιβαρύνονται με τα σχετικά τέλη για τις προβλεπόμενες υπηρεσίες υποστήριξης.

Η προνομιακή πρόσβαση θα καλύπτει πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και startups, υπό την προϋπόθεση ότι τα έργα τους πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας.

Στους χώρους που διαχειρίζεται το Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης προβλέπεται επιπλέον προτεραιότητα για μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης.

Οι εθνικές αρμόδιες αρχές θα παρέχουν δωρεάν υπηρεσίες που συνδέονται με την τεχνική καθοδήγηση, τη διαδικαστική υποστήριξη και την κανονιστική παρακολούθηση των πειραματικών δραστηριοτήτων.

Στόχος είναι να μειωθεί το κόστος συμμόρφωσης και να διαμορφωθούν πιο ισότιμες συνθήκες ανταγωνισμού μεταξύ μικρών εταιρειών και μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση αναμένεται να διευκολύνει ιδιαίτερα τις επιχειρήσεις που αναπτύσσουν καινοτόμα προϊόντα, αλλά δεν διαθέτουν εξειδικευμένα νομικά και τεχνικά τμήματα για την αντιμετώπιση σύνθετων ρυθμιστικών απαιτήσεων.

Παράλληλα, οι εθνικές αρχές θα οφείλουν να ενημερώνουν το ευρωπαϊκό Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και με επαρκή αιτιολόγηση, όταν αποφασίζουν την προσωρινή ή οριστική αναστολή ενός έργου ή των σχετικών δοκιμών.

Τέλη για τις μεγάλες εταιρείες και έλεγχοι συμμόρφωσης

Διαφορετικό καθεστώς προβλέπεται για τις μεγάλες επιχειρήσεις, στις οποίες οι αρμόδιες αρχές θα μπορούν να επιβάλλουν αναλογικά τέλη, ώστε να καλύπτεται το πραγματικό κόστος των δοκιμαστικών διαδικασιών.

Οι χρεώσεις θα συνδέονται με τις διοικητικές, τεχνικές και εποπτικές ανάγκες που δημιουργεί η συμμετοχή κάθε επιχείρησης.

Ωστόσο, η επιτυχής ολοκλήρωση των ελέγχων δεν θα συνεπάγεται αυτόματα ότι ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης συμμορφώνεται με το σύνολο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Η έξοδος από ένα AI Sandbox δεν ισοδυναμεί με επίσημη πιστοποίηση συμμόρφωσης.

Μετά την ολοκλήρωση των πειραματικών δραστηριοτήτων θα εκδίδονται γραπτά αποδεικτικά στοιχεία των δοκιμών και θα συντάσσεται ειδική έκθεση εξόδου.

Τα έγγραφα αυτά θα αποτυπώνουν τις διαδικασίες που πραγματοποιήθηκαν και τα αποτελέσματά τους, προσφέροντας μια τεκμηριωμένη βάση για μελλοντικές αξιολογήσεις.

Οι αρχές εποπτείας της αγοράς και οι αρμόδιοι οργανισμοί αξιολόγησης θα μπορούν να λαμβάνουν υπόψη τα συγκεκριμένα στοιχεία κατά την εξέταση της συμμόρφωσης των τεχνολογικών προϊόντων.

Δεν θα απαλλάσσουν, όμως, τους παρόχους και τους κατασκευαστές από τις νομικές τους υποχρεώσεις, ούτε θα αποτελούν υποκατάστατο των προβλεπόμενων πιστοποιήσεων.

Ιδιαίτερα αυστηρή είναι η αντιμετώπιση περιπτώσεων στις οποίες εντοπίζονται σοβαροί κίνδυνοι.

Εφόσον κατά τη διάρκεια των δοκιμών προκύψουν σοβαροί και ανεπανόρθωτοι κίνδυνοι για την υγεία, την ασφάλεια ή τα θεμελιώδη δικαιώματα, οι αρμόδιες αρχές θα υποχρεούνται να διατάσσουν προληπτική ή οριστική αναστολή του έργου.

Τι προβλέπεται για τις εταιρείες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης

Ειδικές απαιτήσεις θεσπίζονται και για τις τεχνολογικές εταιρείες τρίτων χωρών που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τα ευρωπαϊκά περιβάλλοντα δοκιμών.

Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις θα πρέπει να ορίζουν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος θα αναλαμβάνει επίσημα, μέσω γραπτής συμφωνίας, την ευθύνη για τη συμμόρφωση των δραστηριοτήτων τους με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Επιπλέον, θα υποχρεούνται να καταβάλλουν τα προβλεπόμενα τέλη για την κάλυψη των διοικητικών, τεχνικών και εποπτικών δαπανών που προκύπτουν από τη συμμετοχή τους.

Με τις απαιτήσεις αυτές, η ΕΕ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι και οι επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους εκτός ευρωπαϊκών συνόρων θα λειτουργούν υπό συγκρίσιμους όρους ελέγχου όταν δοκιμάζουν τεχνολογίες στην ευρωπαϊκή αγορά.

Στρατηγικά αποθέματα σπανίων γαιών και νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία

Παράλληλα με την αυστηρότερη εποπτεία της τεχνητής νοημοσύνης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει μια ακόμη παρέμβαση για την ενίσχυση της τεχνολογικής και βιομηχανικής αυτονομίας της Ευρώπης.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η μείωση της εξάρτησης από τρίτους προμηθευτές στρατηγικών πρώτων υλών, ιδιαίτερα από χώρες όπως η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η νέα πρωτοβουλία για τα προηγμένα υλικά προγραμματίζεται να παρουσιαστεί στις 18 Νοεμβρίου και θα περιλαμβάνει μηχανισμούς κοινών προμηθειών σπανίων γαιών, δημιουργίας στρατηγικών αποθεμάτων και πιθανών ελέγχων στις εξαγωγές.

Βασικός στόχος είναι η θωράκιση των ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού, ιδίως σε τεχνολογικούς κλάδους που εξαρτώνται από πρώτες ύλες περιορισμένης διαθεσιμότητας.

Η πρωτοβουλία συνδέεται με ένα διαχρονικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής οικονομίας: παρότι διαθέτει σημαντικές επιστημονικές και ερευνητικές δυνατότητες, συχνά δυσκολεύεται να μετατρέψει τα αποτελέσματα της έρευνας σε παραγωγή βιομηχανικής κλίμακας.

Σήμερα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργούν 2.943 υποδομές έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα των προηγμένων υλικών.

Για τον εκσυγχρονισμό τους εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν επενδύσεις έως 2,1 δισ. ευρώ σε ορίζοντα πενταετίας.

Μπαταρίες νέας γενιάς και τεχνολογίες για την ενέργεια

Ιδιαίτερη σημασία αναμένεται να έχει η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τον ενεργειακό τομέα, όπου η διαθεσιμότητα κρίσιμων υλικών επηρεάζει την παραγωγή εξοπλισμού και την ανάπτυξη υποδομών.

Μεταξύ των τεχνολογικών λύσεων που εξετάζονται βρίσκονται οι μπαταρίες ιόντων νατρίου, οι οποίες θα μπορούσαν να περιορίσουν την ανάγκη χρήσης λιθίου σε συγκεκριμένες εφαρμογές.

Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από την κατασκευή μπαταριών και ανεμογεννητριών μέχρι τους ηλιακούς συλλέκτες, τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και τα εξαρτήματα πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Επιπλέον, προωθείται η ταχύτερη ανάπτυξη σύνθετων υλικών ενισχυμένων με ίνες άνθρακα για την κατασκευή ανεμογεννητριών.

Στις σχετικές τεχνολογίες περιλαμβάνονται λύσεις που επιτρέπουν την ανάκτηση και αξιοποίηση εξαρτημάτων όταν αυτά ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους.

Από τις ευρωπαϊκές ερευνητικές υποδομές προηγμένων υλικών, το 30% συνδέεται με τον ενεργειακό τομέα, ενώ το 42% αφορά τα ηλεκτρονικά και το 13% την κινητικότητα.

Η ενίσχυση αυτών των δυνατοτήτων αποτελεί μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής προσπάθειας για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς διαταραχές εφοδιασμού και για ενδυνάμωση της εγχώριας τεχνολογικής παραγωγής.

Έτσι, οι νέοι κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη και οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις στα προηγμένα υλικά συνθέτουν δύο διαφορετικούς, αλλά συμπληρωματικούς άξονες της ευρωπαϊκής πολιτικής: ασφαλέστερη ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών και μικρότερη εξάρτηση από κρίσιμες τεχνολογίες και πρώτες ύλες τρίτων χωρών.