Οι άνθρωποι δεν είναι προγραμματισμένοι να λειτουργούν αποκλειστικά με ακρίβεια και αποτελεσματικότητα. Έχουν ανάγκη να περιπλανώνται χωρίς συγκεκριμένο σκοπό, να χορεύουν, να συνομιλούν με αγνώστους και να δημιουργούν αυθόρμητες σχέσεις. Αυτές ακριβώς οι μικρές, απρόβλεπτες στιγμές είναι που δύσκολα μπορεί να αντιληφθεί ακόμη και η πιο εξελιγμένη μηχανή.
Πάνω σε αυτή την αντίθεση ανάμεσα στην ανθρώπινη ατέλεια και την πλήρη ψηφιακή αυτοματοποίηση στηρίζει τον προβληματισμό του ο Καναδός συγγραφέας Γκλεν Ντίξον, δημιουργός του μυθιστορήματος «Η Άπειρη Θλίψη των Μικρών Συσκευών». Αφετηρία των σκέψεών του αποτελεί η σκούπα ρομπότ που χρησιμοποιεί στο σπίτι του και την οποία έχει ονομάσει Πρόσκοπο. Η συσκευή τον ενημερώνει ότι ξεκινά το καθάρισμα, κινείται στους χώρους, αναγνωρίζει τις σκάλες και αποφεύγει την πτώση, αν και ορισμένες φορές συγκρούεται με τα έπιπλα.
Για τον Ντίξον, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στις τεχνικές δυνατότητες της συγκεκριμένης συσκευής. Εκείνο που τον απασχολεί περισσότερο είναι το ψηφιακό οικοσύστημα που διαμορφώνεται σταδιακά μέσα στα σύγχρονα σπίτια.
Στο άμεσο μέλλον, τα ψυγεία θα μπορούν να γνωρίζουν ποια τρόφιμα βρίσκονται στα ράφια τους, πότε τελειώνει το γάλα ή το βούτυρο και ποιες συνταγές μπορούν να παρασκευαστούν με τα διαθέσιμα υλικά. Παράλληλα, θα πραγματοποιούν αυτόματα παραγγελίες, τις οποίες ενδέχεται να παραδίδουν drones χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση.
Οι έξυπνοι φούρνοι ήδη αποθηκεύουν τις συνήθειες των χρηστών και προσαρμόζουν τον χρόνο και τη θερμοκρασία μαγειρέματος. Σύντομα, όμως, οι οικιακές συσκευές δεν θα εκτελούν απλώς εντολές. Θα ανταλλάσσουν πληροφορίες μεταξύ τους.
Η τοστιέρα θα ενημερώνει το ψυγείο ότι χρειάζεται καινούργιο ψωμί, το έξυπνο στρώμα θα καταγράφει έναν ανήσυχο ύπνο και το ξυπνητήρι θα ζητά από την καφετιέρα να ετοιμάσει δυνατότερο καφέ. Οι μηχανές θα φροντίζουν για τις ανάγκες του χρήστη πολλές φορές προτού εκείνος προλάβει να τις εκφράσει.
Παρά την ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, οι σημερινοί ψηφιακοί βοηθοί, όπως η Alexa, εξακολουθούν κυρίως να εκτελούν συγκεκριμένες εντολές. Δεν διαθέτουν ακόμη αυτόνομη σκέψη ή πραγματική κατανόηση.
Στο μυθιστόρημα του Ντίξον, ωστόσο, μια ηλεκτρική σκούπα Roomba σκέφτεται και συνομιλεί με τις υπόλοιπες συσκευές του σπιτιού. Μέσα από αυτή τη μυθοπλαστική συνθήκη, ο συγγραφέας εξετάζει αν ένα μελλοντικό δίκτυο έξυπνων μηχανών θα μπορούσε να πάρει τη θέση της ανθρώπινης κοινότητας.
Οι εκτιμήσεις για το πότε θα εμφανιστεί μια τόσο εξελιγμένη μορφή νοημοσύνης διαφέρουν. Ο Τζέφρι Χίντον έχει τοποθετήσει την ανάπτυξη της υπερνοημοσύνης σε ορίζοντα πέντε έως είκοσι ετών, ενώ ο Σαμ Άλτμαν έχει εκτιμήσει ότι η γενική τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει πραγματικότητα πριν από το 2030.
Ήδη, πάντως, οι συσκευές διαθέτουν δυνατότητες που μέχρι πρόσφατα ανήκαν στην επιστημονική φαντασία. Οι ηλεκτρικές σκούπες χαρτογραφούν με ακρίβεια τα σπίτια, τα έξυπνα κουδούνια αναγνωρίζουν τους επισκέπτες, οι υπολογιστές συντάσσουν ηλεκτρονικά μηνύματα και τα κινητά τηλέφωνα γνωρίζουν συνεχώς τη θέση των χρηστών.
Το πραγματικό ερώτημα είναι τι θα συμβεί όταν όλες αυτές οι πληροφορίες συνδεθούν σε ένα ενιαίο σύστημα.
Ο Ντίξον θυμάται μια ιστορία του Κερτ Βόνεγκατ, ο οποίος είχε πει στη σύζυγό του ότι θα περπατούσε μέχρι το κατάστημα για να αγοράσει έναν μόνο φάκελο. Όταν εκείνη του πρότεινε να παραγγείλει εκατό μέσω διαδικτύου, εκείνος απάντησε ότι στη διαδρομή θα συναντούσε ανθρώπους, θα μιλούσε σε έναν ιδιοκτήτη σκύλου, θα χαιρετούσε πυροσβέστες ή θα έβλεπε ένα μωρό.
Αυτές οι φαινομενικά άσκοπες συναντήσεις αποτελούν για τον Ντίξον την ουσία της ανθρώπινης ζωής. Οι μηχανές μπορούν να ανταλλάσσουν δεδομένα και να προβλέπουν επιθυμίες, αλλά δύσκολα θα καταλάβουν τη χαρά μιας τυχαίας συζήτησης, μιας ιστορίας ή μιας περιπλάνησης χωρίς προορισμό.
Η τεχνολογία μπορεί να καθαρίζει τα πατώματα και να διευκολύνει την καθημερινότητα. Το κρίσιμο, όμως, είναι να αφήσει στους ανθρώπους χώρο να παραμείνουν αυθόρμητοι, ατελείς και κοινωνικοί. Να συνεχίσουν να πηγαίνουν στα καταστήματα, να συναντούν αγνώστους, να χορεύουν στον δρόμο και, ίσως, να αγοράζουν έναν μόνο φάκελο.
Διαβάστε ακόμη
Ενωση Τραπεζών: Οικονομική ενίσχυση και διαγραφή χρεών στις οικογένειες των θυμάτων από τις φωτιές
Φοιτητική Κατοικία 2026: Η συγκατοίκηση αλλάζει τον χάρτη της φοιτητικής στέγης στην Αθήνα (πίνακες)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.