Αlpha Bank: Δυναμικές υποσχέσεις με συντηρητικές παραδοχές – Σε ποιες αγορές ποντάρει η τράπεζα

«Σε μια κεφαλαιαγορά που μεταβάλλεται σταδιακά, καθώς προχωρά η μετάβαση της Ελλάδας στις ανεπτυγμένες αγορές, η αγωνία όλων μας είναι να πουλήσουμε Ελλάδα». Με αυτή τη χαρακτηριστική επισήμανση, ο διευθύνων σύμβουλος της Alpha Bank, Βασίλης Ψάλτης, περιέγραψε τη στρατηγική της τράπεζας, αναδεικνύοντας τις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται από την αναβάθμιση της ελληνικής αγοράς και την πρόσβαση σε μια σημαντικά διευρυμένη δεξαμενή διεθνών κεφαλαίων, τα οποία αναζητούν επενδυτικές ευκαιρίες στη χώρα μας.

Το νέο business plan της τριετίας στηρίζεται στην περαιτέρω διεύρυνση των εργασιών, στην ενίσχυση της παρουσίας της τράπεζας σε τομείς με αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες και στην αξιοποίηση της μεταβολής των αποταμιευτικών και επενδυτικών συνηθειών επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής είναι ότι η ανάπτυξη δεν προϋποθέτει απαραίτητα ένα ευνοϊκότερο μακροοικονομικό περιβάλλον, αλλά μπορεί να προέλθει από τη διεύρυνση της ίδιας της αγοράς στην οποία δραστηριοποιείται η Alpha Bank.

Όπως εξήγησε ο κ. Ψάλτης, οι παραδοχές του σχεδίου είναι συντηρητικές ως προς τους εξωγενείς παράγοντες και επικεντρώνονται κυρίως στις δυνατότητες ανάπτυξης των τραπεζικών εργασιών. «Υπήρξαμε συντηρητικοί ως προς τις εξωγενείς παραδοχές, εστιάζοντας βασικά στις εργασίες της τράπεζας και στη μεγέθυνσή τους. Όχι επειδή θα αυξηθούν υπερβολικά τα επιτόκια ή ο ρυθμός ανάπτυξης, αλλά επειδή η τράπεζα θα διευρύνει την αγορά στην οποία απευθύνεται», ανέφερε.
Ενδεικτικό της σημασίας που αποδίδει η διοίκηση στην πορεία της οικονομίας είναι το παράδειγμα που έδωσε για το ΑΕΠ. Εάν η παραδοχή για ανάπτυξη 1,6% αποδειχθεί πιο συντηρητική από την πραγματική πορεία της οικονομίας και ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ διαμορφωθεί στο 2% το 2030, η πρόσθετη επίδραση στα κέρδη της τράπεζας θα μπορούσε να φθάσει τα 150 εκατ. ευρώ.

Πιστωτική επέκταση €9 δισ. στην τριετία – Η ενέργεια στο επίκεντρο

Στο πεδίο της χρηματοδότησης, η Alpha Bank προβλέπει πιστωτική επέκταση περίπου 9 δισ. ευρώ κατά την επόμενη τριετία. Η διοίκηση αναγνωρίζει ότι οι ρυθμοί αύξησης των νέων χορηγήσεων δεν μπορούν να παραμένουν διαρκώς στα ίδια υψηλά επίπεδα, εκτιμά ωστόσο ότι η συνολική χρηματοδότηση θα συνεχίσει να διευρύνεται, καθώς οι ανάγκες της οικονομίας μεταβάλλονται και δημιουργούνται νέες ευκαιρίες.

Σημαντικό ρόλο θα εξακολουθήσει να διαδραματίζει το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), με τις εκταμιεύσεις να συνεχίζονται και κατά την προσεχή διετία. Οι σχετικοί πόροι αντιστοιχούν περίπου στο 20% της πιστωτικής επέκτασης που αναμένει η τράπεζα, ενώ πρόσθετη ώθηση εκτιμάται ότι θα προέλθει από άλλα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, στο πλαίσιο του νέου πενταετούς ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Σε επίπεδο αγοράς, η εκτίμηση είναι ότι η συνολική πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις θα μπορούσε να φθάσει τα 24 δισ. ευρώ. Ιδιαίτερα αυξημένες αναμένονται οι ανάγκες στον ενεργειακό τομέα, όπου οι απαιτούμενες χρηματοδοτήσεις υπολογίζονται μεταξύ 10 και 15 δισ. ευρώ. Η Alpha Bank επιδιώκει να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη χρηματοδότηση των συγκεκριμένων επενδύσεων, οι οποίες συνδέονται με τον ενεργειακό μετασχηματισμό και τις υποδομές.

Επιχειρήσεις με μεγαλύτερες ανάγκες και νέες ευκαιρίες σε τουρισμό, real estate και φάρμακο

Η διεύρυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας δεν περιορίζεται στην ενέργεια. Η διοίκηση βλέπει σημαντικές προοπτικές στον τουρισμό, όπου η αναβάθμιση του ελληνικού προϊόντος δημιουργεί νέες ανάγκες για επενδύσεις, αλλά και στους κλάδους του real estate, των τροφίμων και του φαρμάκου.

Η μεταβολή των χρηματοδοτικών αναγκών των επιχειρήσεων αποτυπώνεται ήδη στην αγορά. Οι ελληνικές εταιρείες επενδύουν, ενισχύουν την εξαγωγική τους δραστηριότητα και αναζητούν κεφάλαια για την ανάπτυξή τους. Ενδεικτικό είναι ότι η αξία των συναλλαγών συγχωνεύσεων και εξαγορών, όπως και τα κεφάλαια που αντλούνται μέσω εκδόσεων χρέους και μετοχικού κεφαλαίου, έχουν αυξηθεί κατά τρεις έως τέσσερις φορές σε σύγκριση με το 2023.

Παράλληλα, η τράπεζα στρέφει την προσοχή της και στις μικρότερες επιχειρήσεις. Πρόκειται για μια κατηγορία στην οποία υπάρχουν εταιρείες με υγιείς και ισχυρούς ισολογισμούς, οι οποίες μπορούν να αξιοποιήσουν τραπεζική χρηματοδότηση και συμβουλευτική υποστήριξη για να μεγαλώσουν, να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

Κύπρος, ναυτιλία και διεθνείς συνεργασίες στο αναπτυξιακό πλάνο

Πρόσθετους μοχλούς ανάπτυξης αποτελούν η Κύπρος, η ναυτιλία και η αξιοποίηση του διεθνούς δικτύου συνεργασιών της Alpha Bank. Η διοίκηση εμφανίζεται αισιόδοξη για τις προοπτικές της κυπριακής οικονομίας, την οποία περιγράφει ως ιδιαίτερα ισχυρή, ενώ αναφέρθηκε και στη δυναμική που έχει αναπτύξει ο κλάδος της τεχνολογίας και των υπηρεσιών ICT στο νησί. Σύμφωνα με την παρουσίαση, η συγκεκριμένη δραστηριότητα αντιστοιχούσε σε μέγεθος περίπου στο 18% του ΑΕΠ της Κύπρου μέσα σε διάστημα δυόμισι ετών.

Σημαντικό πεδίο ανάπτυξης θεωρείται επίσης η ναυτιλία, ένας κλάδος που, σύμφωνα με τη διοίκηση, παραμένει υποδανεισμένος και προσφέρει περιθώρια για αύξηση των χρηματοδοτήσεων. Η συμμετοχή σε διεθνείς κοινοπραξίες μέσω της UniCredit αναμένεται να ενισχύσει τη δυνατότητα της τράπεζας να συμμετέχει σε μεγαλύτερες και πιο σύνθετες συναλλαγές.

Παράλληλα, το Λονδίνο θα αξιοποιηθεί ως βάση για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων στον τομέα του real estate, ενώ η διεθνής ανάπτυξη θα στηριχθεί και στις επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, όπως η δραστηριότητα στον τομέα του wealth management στο Λουξεμβούργο. Η στρατηγική, πάντως, δεν προβλέπει εξαγορές εκτός Ελλάδας. Αντίθετα, η ανάπτυξη σε διεθνές επίπεδο θα επιδιωχθεί μέσα από την καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων επενδύσεων, τη μόχλευση των δυνατοτήτων των αγορών στις οποίες έχει παρουσία η τράπεζα και τις συνεργασίες με τη UniCredit.

Νοικοκυριά: Περισσότερες επενδύσεις, νέα προϊόντα και επιστροφή της στεγαστικής πίστης

Σημαντικές αλλαγές καταγράφονται και στην πλευρά των νοικοκυριών. Οι αποταμιευτές στρέφονται σταδιακά σε πιο σύνθετες μορφές διαχείρισης της περιουσίας τους, με τα επενδυτικά προϊόντα να καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο στις αποταμιεύσεις. Το ποσοστό των αποταμιεύσεων που τοποθετείται σε τέτοια προϊόντα βρίσκεται πλέον περίπου στο διπλάσιο επίπεδο σε σχέση με το 2018.

Την ίδια στιγμή, περισσότερα από 100 δισ. ευρώ ελληνικού χρηματοοικονομικού πλούτου παραμένουν τοποθετημένα στο εξωτερικό. Πρόκειται για ένα μέγεθος που αναδεικνύει τις δυνατότητες ανάπτυξης της εγχώριας αγοράς διαχείρισης περιουσίας και δημιουργεί περιθώρια για την προσέλκυση κεφαλαίων σε επενδυτικές λύσεις εντός της χώρας.

Η Alpha Bank εκτιμά ότι τα νοικοκυριά θα αναζητήσουν σταδιακά πιο εξελιγμένες μορφές επενδύσεων, όπως τα αμοιβαία κεφάλαια, καθώς θα επιδιώκουν όχι μόνο να διατηρήσουν αλλά και να αυξήσουν την αξία των αποταμιεύσεών τους. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η στεγαστική πίστη. Η τράπεζα δηλώνει ότι θα είναι παρούσα στην προσπάθεια ενίσχυσης τόσο της προσφοράς όσο και της ζήτησης στην αγορά κατοικίας, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει τις προοπτικές που δημιουργούνται. Προς το παρόν πάντως υπάρχει ζήτηση για κατοικίες νεόδμητες χωρίς να υπάρχει ανάλογο απόθεμα σε τιμές που θα επέτρεπαν την αγορά

Κόκκινα δάνεια στο 3,7% και επιλογή διακράτησης μεγάλου χαρτοφυλακίου

Σε ό,τι αφορά την ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων της Alpha Bank διαμορφώνεται στο 3,7%. Σε αυτά τα δάνεια περιλαμβάνονται 800 εκατ. ευρώ στεγαστικά τα οποίο η τράπεζα επέλεξε να διακρατήσει αντί να το μεταβιβάσει σε εταιρεία ειδικού σκοπού (SPV) και για τα οποία έχουν ληφθεί προβλέψεις.

Η απόφαση αυτή βασίστηκε στην εκτίμηση ότι τα συγκεκριμένα δάνεια εξυπηρετούνται και ότι υπάρχει δυνατότητα περαιτέρω βελτίωσης της πιστωτικής τους εικόνας. Η διοίκηση θεωρεί ότι μέσα σε χρονικό ορίζοντα 18 μηνών με 2,5 ετών μέρος του χαρτοφυλακίου θα μπορούσε να περάσει στην κατηγορία Stage 1, δηλαδή στα δάνεια χωρίς σημαντική αύξηση του πιστωτικού κινδύνου από την αρχική αναγνώρισή τους.

Ωστόσο, η τράπεζα επέλεξε να αναγνωρίσει τις σχετικές προβλέψεις νωρίτερα, ενσωματώνοντας το κόστος στον ισολογισμό της. Στο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται και δάνεια με χαρακτηριστικά step-up, δηλαδή με δομή αποπληρωμής που προβλέπει σταδιακή μεταβολή των καταβολών. Η επιλογή της διακράτησης, αντί της πώλησης, αποτυπώνει την εκτίμηση της διοίκησης ότι η ανάκτηση της αξίας των συγκεκριμένων απαιτήσεων μπορεί να αποδώσει καλύτερα σε βάθος χρόνου.

Παράλληλα μέσα στα κόκκινα δάνεια είναι και ένα κοινοπρακτικό γερμανικής εταιρίας στο οποίο μετείχαν 20 τράπεζες αλλά για το οποίο το κομμάτι της Alpha Bank περιορίζεται σε περίπου 43 εκατ. ευρώ.

Στόχος είναι το 3,7% να καταλήξει σε 2% και το μισό της βελτίωσης θα λάβει χώρα από τα στεγαστικά αυτά δάνεια.

Συντηρητικές παραδοχές για τα επιτόκια

Συντηρητική είναι και η προσέγγιση της τράπεζας ως προς την πορεία των επιτοκίων. Οι προβλέψεις του business plan ενσωματώνουν παραδοχή για το τρίμηνο Euribor στο 2,5% για την περίοδο 2028-2030. Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποτελεί μία ακόμη ένδειξη ότι η διοίκηση δεν στηρίζει την επίτευξη των στόχων της σε ένα ιδιαίτερα ευνοϊκό περιβάλλον επιτοκίων, αλλά κυρίως στην αύξηση των εργασιών και στην επέκταση της πελατειακής βάσης.

Διανομές έως €4 δισ. στους μετόχους και τεχνολογικές επενδύσεις €900 εκατ.

Ιδιαίτερο βάρος στο νέο σχέδιο έχει και η πολιτική ανταμοιβής των μετόχων. Η Alpha Bank προβλέπει δυνατότητα συνολικών διανομών περίπου 4 δισ. ευρώ κατά την περίοδο 2027-2030. Από το ποσό αυτό, περίπου 2 δισ. ευρώ αφορούν τακτικά μερίσματα σε μετρητά, ενώ επιπλέον 2 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε πρόσθετη δυνατότητα διανομών.

Το ποσοστό διανομής των τακτικών μερισμάτων σε μετρητά αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά, φθάνοντας στο 40% των κερδών έως το 2028. Οι πρόσθετες διανομές θα εξετάζονται σε ετήσια βάση, με την τράπεζα να διατηρεί την ευελιξία να κατευθύνει κεφάλαια είτε προς τους μετόχους είτε προς επενδυτικές ευκαιρίες και εξαγορές που δημιουργούν αξία.

Το μείγμα μεταξύ μερισμάτων και επαναγορών ιδίων μετοχών (buybacks) δεν έχει προκαθοριστεί. Οι σχετικές αποφάσεις θα λαμβάνονται δυναμικά, με βασικό κριτήριο και την πορεία της χρηματιστηριακής τιμής της μετοχής, ώστε να αξιολογείται κάθε φορά ποια μορφή διανομής εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα των μετόχων.

Ισχυρές επενδύσεις

Την ίδια ώρα, η τράπεζα προγραμματίζει επενδύσεις περίπου 900 εκατ. ευρώ στην τεχνολογία για την περίοδο 2027-2030. Το ποσό περιλαμβάνει τόσο κεφαλαιουχικές δαπάνες όσο και λειτουργικά έξοδα, ενώ οι ετήσιες δαπάνες αναμένεται να διαμορφωθούν κατά μέσο όρο σε περίπου 220 εκατ. ευρώ, έναντι περίπου 170 εκατ. ευρώ την περίοδο 2023-2026.

Ο ρυθμός υλοποίησης των επενδύσεων θα συνδέεται με την πρόοδο του συνολικού προγράμματος, ενώ περίπου το ήμισυ της προβλεπόμενης αύξησης των δαπανών παραμένει στη διακριτική ευχέρεια της διοίκησης. Με αυτόν τον τρόπο, η Alpha Bank επιδιώκει να ενισχύσει τις τεχνολογικές της υποδομές και την ανταγωνιστικότητά της, διατηρώντας παράλληλα περιθώρια προσαρμογής ανάλογα με τις ανάγκες και τις ευκαιρίες που θα προκύψουν.

Το στοίχημα του νέου business plan είναι, τελικά, η μετατροπή της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας σε μεγαλύτερο μερίδιο τραπεζικών εργασιών. Με τις επιχειρήσεις να αναζητούν κεφάλαια, τα νοικοκυριά να στρέφονται σε επενδυτικά προϊόντα και νέες αγορές να αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα, η Alpha Bank επιχειρεί να διευρύνει την παρουσία της πέρα από την παραδοσιακή τραπεζική δραστηριότητα. Και, όπως προκύπτει από τις παραδοχές του σχεδίου, η διοίκηση ποντάρει περισσότερο στη διεύρυνση της αγοράς και λιγότερο σε ένα ευνοϊκότερο οικονομικό περιβάλλον.