Τράπεζες: Τι θα κοστίσουν τα step-up δάνεια σε ελβετικό και του νόμου Κατσέλη

Με περιορισμένο κόστος για τους ισολογισμούς τους, οι τράπεζες διευθετούν τις τελευταίες μεγάλες εκκρεμότητες της περιόδου της κρίσης, αφήνοντας πίσω τα πιο δύσκολα «αποτυπώματα» των μνημονιακών χρόνων.

Οι τελευταίες μεγάλες εκκρεμότητες που κληρονόμησαν οι ελληνικές τράπεζες από τη δεκαετή κρίση φαίνεται πως οδηγούνται σταδιακά σε οριστική διευθέτηση. Τα δάνεια step-up, τα στεγαστικά σε ελβετικό φράγκο και οι υποθέσεις του νόμου Κατσέλη αποτελούν πλέον τα τελευταία «υπόλοιπα» της μνημονιακής εποχής, με το συνολικό κόστος να κρίνεται διαχειρίσιμο και χωρίς ουσιαστική επίπτωση στους ισχυρούς πλέον ισολογισμούς των τραπεζών.

Σε αρκετές περιπτώσεις, βέβαια, οι υποχρεώσεις αυτές έχουν περάσει ήδη στη δεύτερη ή ακόμη και στην τρίτη γενιά των δανειοληπτών, καθώς πρόκειται για δάνεια που δημιουργήθηκαν πριν από δύο δεκαετίες. Ωστόσο, οι λύσεις που δρομολογούνται οδηγούν στο οριστικό κλείσιμο ενός δύσκολου κεφαλαίου για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Step-up δάνεια: Τα περισσότερα επιστρέφουν σε κανονική εξυπηρέτηση

Από τις ανακοινώσεις των αποτελεσμάτων εξαμήνου προέκυψε ότι περίπου 625 εκατ. ευρώ δανείων step-up χαρακτηρίστηκαν ως μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (NPEs), παρότι παραμένουν ρυθμισμένα και εξυπηρετούνται βάσει των συμφωνημένων όρων. Η ταξινόμηση αυτή αποτελεί κυρίως εποπτική απαίτηση και δεν αντανακλά απαραίτητα πραγματική αθέτηση των ρυθμίσεων από τους δανειολήπτες.

Συνολικά, το χαρτοφυλάκιο των step-up δανείων υπολογίζεται σε περίπου 4,5 δισ. ευρώ. Οι εκτιμήσεις των τραπεζών συγκλίνουν ότι περίπου το 75% των δανείων αυτών θα επιστρέψει σταδιακά σε πλήρως τοκοχρεολυτική εξυπηρέτηση. Για το υπόλοιπο 25%, το οποίο εκτιμάται ότι θα παραμείνει ουσιαστικά μη εξυπηρετούμενο, η πιθανότερη λύση είναι η τιτλοποίησή του, ώστε να απομακρυνθεί οριστικά από τους ισολογισμούς.

Ελβετικό φράγκο: Αυξημένη συμμετοχή στις ρυθμίσεις

Σημαντική πρόοδος καταγράφεται και στο μέτωπο των στεγαστικών δανείων σε ελβετικό φράγκο, όπου η μεγαλύτερη έκθεση ανήκει στη Eurobank.
Η διοίκηση της τράπεζας ανέφερε ότι η ανταπόκριση των δανειοληπτών στο πρόγραμμα μετατροπής των δανείων από ελβετικό φράγκο σε ευρώ είναι ιδιαίτερα ικανοποιητική. Το πρόγραμμα, που προβλέπει ευνοϊκή μετατροπή μέσω προσαρμογής της ισοτιμίας και λήγει τον Σεπτέμβριο, έχει ήδη προσελκύσει περίπου το 60% των επιλέξιμων δανειοληπτών.

Η συνολική περίμετρος των δανείων ανέρχεται σε περίπου 280.000 συμβάσεις, ενώ μέχρι την ολοκλήρωση του προγράμματος εκτιμάται ότι θα έχει καλυφθεί περίπου τα δύο τρίτα του συνόλου. Η διατήρηση του ελβετικού φράγκου σε ισχυρά επίπεδα έναντι του ευρώ εξακολουθεί να επιβαρύνει τους δανειολήπτες και λειτουργεί ως επιπλέον κίνητρο για την ένταξή τους στις ρυθμίσεις.

Νόμος Κατσέλη: Περιορισμένο το τελικό κόστος

Η τρίτη σημαντική εκκρεμότητα αφορά τα δάνεια που υπάγονται στον νόμο Κατσέλη.
Με βάση τα στοιχεία που παρουσίασαν οι τρεις από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες και λαμβάνοντας υπόψη αντίστοιχη εκτίμηση και για την τέταρτη, το συνολικό χαρτοφυλάκιο δεν υπερβαίνει τα 300 εκατ. ευρώ, ενώ το πρόσθετο κόστος προβλέψεων εκτιμάται ότι δεν θα ξεπεράσει τα 60 εκατ. ευρώ.

Οι τράπεζες, όπως και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), δεν υπολογίζουν σήμερα τόκους στις μηνιαίες δόσεις των συγκεκριμένων δανείων και προσαρμόζουν τα πληροφοριακά τους συστήματα ώστε να εφαρμόσουν τον τρόπο υπολογισμού που προβλέπει η απόφαση του Αρείου Πάγου. Στη συνέχεια θα υπολογιστούν οι πρόσθετοι τόκοι που προκύπτουν και θα συμψηφιστούν με μελλοντικές δόσεις των δανειοληπτών.

Με την ολοκλήρωση και αυτών των τριών εκκρεμοτήτων, οι ελληνικές τράπεζες αφήνουν οριστικά πίσω τους τα σημαντικότερα κατάλοιπα της μνημονιακής περιόδου. Το κόστος αποδεικνύεται περιορισμένο, οι ισολογισμοί παραμένουν ισχυροί και το ενδιαφέρον των διοικήσεων στρέφεται πλέον σχεδόν αποκλειστικά στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, την ενίσχυση της κερδοφορίας και τις αυξημένες αποδόσεις προς τους μετόχους.