Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έφερε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντιμέτωπο με μια εικόνα που ο Τούρκος πρόεδρος γνωρίζει καλά. Έναν χάρτη στον ΟΗΕ. Μόνο που αυτή τη φορά, αντί για την Παλαιστίνη, όπως είχε κάνει ο ίδιος ο Ερντογάν το 2019, ο χάρτης έδειχνε τέσσερα ελληνικά νησιά που η Άγκυρα επιχειρεί να παρακάμψει με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Την Κρήτη, τη Ρόδο, την Κάρπαθο και την Κάσο. Ήταν η κίνηση με την οποία ο Έλληνας πρωθυπουργός επέλεξε να κορυφώσει από το Συμβούλιο Ασφαλείας τη διπλωματική αντεπίθεση της Αθήνας, στέλνοντας ταυτόχρονα μηνύματα στην άλλη πλευρά του Αιγαίου και στο εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο.
«Απλώς κοιτάξτε τη γεωγραφία», είπε στους εκπροσώπους των κρατών, σηκώνοντας τον χάρτη και εξηγώντας πώς Τουρκία και Λιβύη επιχειρούν να χαράξουν θαλάσσια σύνορα σαν να μην υπάρχουν τα ελληνικά νησιά που παρεμβάλλονται. «Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί», υπογράμμισε, ενώ για να κάνει ακόμη πιο παραστατικό τον παραλογισμό της τουρκολιβυκής χάραξης, κάλεσε τους συνομιλητές του να φανταστούν την Ελλάδα και την Τυνησία να οριοθετούν θαλάσσιες ζώνες αγνοώντας τη Σικελία και τη Μάλτα.
Η επιλογή του Μητσοτάκη να ανεβάσει προσωπικά τους τόνους, προεδρεύοντας μάλιστα της συνεδρίασης στο πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας, ήρθε σε μια συγκυρία κατά την οποία η αρχική δυσμενής εξέλιξη στη Λιβύη είχε διαδεχθεί μια σειρά διπλωματικών κινήσεων της Αθήνας. Και εδώ υπάρχει ένα ενδιαφέρον παρασκήνιο, που εξηγεί γιατί ο πρωθυπουργός δεν έσπευσε να απαντήσει στην εσωτερική κριτική.
Η «υπομονή»
Σύμφωνα με πληροφορίες του newmoney, πριν ακόμη αναχωρήσει για τις Ηνωμένες Πολιτείες και ενώ η ελληνική αντεπίθεση είχε ήδη αρχίσει να καταγράφει τα πρώτα αποτελέσματά της, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έλεγε σε όσους τον ρωτούσαν ότι «κάποιοι δεν ξέρουν να κάνουν υπομονή».
Η αποστροφή αυτή είχε τη δική της πολιτική αιχμή. Η επικύρωση του τουρκολιβυκού από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης είχε προκαλέσει αντιδράσεις από την αντιπολίτευση και είχε αναζωπυρώσει την κριτική για τους κυβερνητικούς χειρισμούς και από το εσωτερικό της κεντροδεξιάς. Στο Μέγαρο Μαξίμου, ωστόσο, η επιλογή ήταν να δοθεί η απάντηση μέσα από την εξέλιξη των διπλωματικών πρωτοβουλιών.
Τα αποτελέσματα δεν άργησαν να φανούν. Το Κάιρο επαναβεβαίωσε την αντίθεσή του στο τουρκολιβυκό, ενώ η Ουάσιγκτον, σε μια σαφέστερη τοποθέτηση, χαρακτήρισε την ανακοίνωση της επικύρωσής του «μη εποικοδομητική και προκλητική». Στην έδρα του ΟΗΕ, ο Γιώργος Γεραπετρίτης εκφώνησε κοινή δήλωση Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μπαχρέιν και Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την οποία απορρίφθηκε το μνημόνιο ως άκυρο και ανυπόστατο, χωρίς δυνατότητα παραγωγής έννομων αποτελεσμάτων για τρίτα κράτη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η στάση της Αιγύπτου, με την οποία η Αθήνα επανεκκινεί τις συζητήσεις για την ολοκλήρωση της μερικής οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών τους, την ώρα που η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει την παρουσία της στη Λιβύη. Με αυτές τις κινήσεις να έχουν προηγηθεί, ο Μητσοτάκης ανέλαβε τη σκυτάλη στη Νέα Υόρκη, επιχειρώντας να μετατρέψει την ελληνική αντίδραση σε ζήτημα ευρύτερου διεθνούς ενδιαφέροντος.
Το καλώδιο
Και δεν περιορίστηκε στο τουρκολιβυκό. Η προειδοποίησή του ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την παρεμπόδιση νόμιμων δραστηριοτήτων στη θάλασσα και στρατηγικών έργων συνδεσιμότητας είχε έναν ιδιαίτερα επίκαιρο αποδέκτη, ενόψει της επιστροφής των ερευνών για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Το γαλλικό ερευνητικό «Abeille Marengo» βρίσκεται ήδη στο Ηράκλειο, με την έκδοση της σχετικής NAVTEX να αναμένεται στις αρχές Νοεμβρίου και τις έρευνες να προγραμματίζεται να συνεχιστούν από την περιοχή της Κάσου, όπου είχαν διακοπεί. Η επιστροφή του πλοίου θα αποτελέσει ένα ουσιαστικό τεστ για τις αντιδράσεις της Άγκυρας, η οποία είχε αμφισβητήσει τις προηγούμενες εργασίες.
Στο μεταξύ, οι Βρυξέλλες ενίσχυσαν τα μηνύματα προς την Άγκυρα. Μετά την τριμερή συνάντηση με τον Σταύρο Παπασταύρου και τον Κύπριο ομόλογό του Μιχάλη Δαμιανό, ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν επιβεβαίωσε ότι το Great Sea Interconnector προχωρά με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χαρακτηρίζοντάς το στρατηγική ενεργειακή υποδομή. Η τοποθέτηση της Κομισιόν προσθέτει πολιτικό βάρος στο έργο, σε μια στιγμή που η επανέναρξη των ερευνών βρίσκεται στην τελική ευθεία, όπως εκτιμούσαν στο newmoney, αρμόδιες πηγές.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.