Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας πρωτοβουλίας πέντε χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού επιστροφής μεταναστών των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί, σε χώρες εκτός του ευρωπαϊκού μπλοκ.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, δήλωσε στο Politico ότι το λεγόμενη «Core Group», στο οποίο συμμετέχουν η Δανία, η Αυστρία, η Ελλάδα, η Γερμανία και η Ολλανδία, επιδιώκει να θέσει σε εφαρμογή ένα πιλοτικό πρόγραμμα έως το πρώτο εξάμηνο του 2027.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το πρόγραμμα θα μπορούσε να λειτουργήσει πλήρως κατά το δεύτερο εξάμηνο του ίδιου έτους, χρονιά κατά την οποία η Ελλάδα αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη εξακολουθεί να αναζητεί λύσεις για τη διαχείριση της μεταναστευτικής πίεσης, ένα ζήτημα που έχει ενισχύσει τα τελευταία χρόνια τη στήριξη προς κόμματα με αυστηρότερες θέσεις στο μεταναστευτικό.
Ρουάντα, Ουγκάντα και Ουζμπεκιστάν στο τραπέζι
Ο Θάνος Πλεύρης ξεκαθάρισε ότι το σχέδιο δεν αφορά στη δημιουργία κλειστών δομών εκτός Ευρώπης, αλλά τον καθορισμό τρίτων χωρών επιστροφής.
«Δεν μιλάμε για κέντρα, με την έννοια ότι κάποιος του οποίου το άσυλο απορρίφθηκε θα μεταφέρεται σε κλειστή εγκατάσταση σε τρίτη χώρα», ανέφερε, εξηγώντας ότι οι επιλογές θα είναι είτε η επιστροφή στη χώρα καταγωγής είτε η μεταφορά σε άλλη χώρα εκτός ΕΕ.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους διπλωμάτες που γνωρίζουν τις συζητήσεις, η πρώτη συμφωνία που εξετάζεται αφορά στη Ρουάντα, ενώ στο πλαίσιο των συνομιλιών έχουν αναφερθεί επίσης η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν ως πιθανοί προορισμοί επιστροφής.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι οι χώρες που εξετάζονται διαθέτουν ήδη εμπειρία στη φιλοξενία μεταναστευτικών πληθυσμών και ότι η ομάδα των πέντε χωρών είναι ανοιχτή στο μοντέλο που θα επιλέξουν οι ίδιες, είτε αφορά δομές φιλοξενίας είτε ευρύτερα προγράμματα ένταξης.
Ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και χρηματοδότησης
Ένα από τα βασικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά αφορά στην παρακολούθηση της εφαρμογής του προγράμματος και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των μεταναστών.
Ο Θάνος Πλεύρης ανέφερε ότι οι χώρες της ομάδας βρίσκονται σε συζητήσεις με διεθνείς οργανισμούς για τη δημιουργία μηχανισμών εποπτείας στις τρίτες χώρες.
Όπως σημείωσε, η ευθύνη δεν θα μεταφερθεί αλλού, αλλά θα παραμείνει στις πέντε ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, με τη συνδρομή διεθνών οργανισμών και της σχετικής τεχνογνωσίας.
Παράλληλα, ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της χρηματοδότησης. Σύμφωνα με τον υπουργό, στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα οικονομικά βιώσιμο πρόγραμμα, ενώ σε δεύτερο στάδιο αναμένεται να εξεταστεί ενεργότερος ρόλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι το σχέδιο δεν αναμένεται να οδηγήσει σε μαζική μεταφορά μεταναστών σε τρίτες χώρες, αλλά θα λειτουργήσει περισσότερο ως πρόσθετο εργαλείο πίεσης που θα μπορούσε να ενισχύσει τις εθελοντικές επιστροφές.
Η Ρουάντα και το προηγούμενο της Βρετανίας
Η Ρουάντα έχει βρεθεί και στο παρελθόν στο επίκεντρο αντίστοιχων σχεδίων.
Το 2022, η Βρετανία είχε ανακοινώσει συμφωνία με το Κιγκάλι για τη μεταφορά αιτούντων άσυλο στη χώρα, όπου θα εξετάζονταν οι υποθέσεις τους. Το σχέδιο, ωστόσο, εγκαταλείφθηκε μετά από πολυετείς δικαστικές προσφυγές.
Ελληνικό σχέδιο για έκτακτες μεταναστευτικές πιέσεις
Παράλληλα με την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, η Ελλάδα προωθεί και δικό της σχέδιο για την αντιμετώπιση έκτακτων μεταναστευτικών πιέσεων.
Ο Θάνος Πλεύρης αναμένεται να παρουσιάσει στους υπουργούς Εσωτερικών της ΕΕ πρόταση για προσωρινή αναστολή αιτήσεων ασύλου σε περιπτώσεις μαζικών αφίξεων.
Την ιδέα είχε παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μέσω άρθρου γνώμης στο Politico, μετά την αύξηση των μεταναστευτικών ροών προς τη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στη Βόρεια Αφρική.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική μπορεί να λειτουργήσει μόνο εφόσον οι ροές «διαχειρίζονται αποτελεσματικά» και η ΕΕ διαθέτει μηχανισμούς για περιόδους κρίσης.
Σύμφωνα με το Politico, η Ελλάδα έχει δεχθεί στο παρελθόν κατηγορίες για παραβιάσεις ευρωπαϊκών κανόνων σχετικά με τις επαναπροωθήσεις μεταναστών. Ο Πλεύρης απάντησε ότι η χώρα προστατεύει τα σύνορά της «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».
Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήθηκαν ευρωπαϊκά κονδύλια για την κατασκευή δομών φιλοξενίας μεταναστών, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έχει παράσχει τα ζητούμενα στοιχεία στις αρμόδιες αρχές.
Διαβάστε ακόμη:
Economist: Η ευρωπαϊκή βιομηχανία τα πάει καλύτερα από ό,τι νομίζουμε
Κυβέρνηση και διυλιστήρια ρίχνουν €0,40 το πετρέλαιο θέρμανσης
Παπούτσια τρεξίματος: Από τις Ελβιέλες της ελληνικής αλάνας στη βιομηχανία δισεκατομμυρίων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.