Όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει πολύ, η επιλογή ρούχων μοιάζει αυτονόητη: κάτι ελαφρύ, άνετο και καλοκαιρινό. Οι ειδικοί στα υφάσματα, όμως, επισημαίνουν ότι η σωστή ένδυση στη ζέστη είναι πιο σύνθετη υπόθεση.
Δεν έχει σημασία μόνο το ύφασμα. Ρόλο παίζουν επίσης το βάρος του, ο τρόπος ύφανσης ή πλέξης, η εφαρμογή του ρούχου και ακόμη και το χρώμα του. Το τι λειτουργεί καλύτερα εξαρτάται παράλληλα από τη δραστηριότητα που κάνουμε και από το πόσο ιδρώνουμε.
Καθώς η ακραία ζέστη εξελίσσεται σε ολοένα σοβαρότερο πρόβλημα δημόσιας υγείας, επιστήμονες μελετούν και αναπτύσσουν ρούχα που μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να παραμένει πιο δροσερό. Ωστόσο, η ένδυση αποτελεί μόνο έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν την αντίδραση του οργανισμού στη θερμότητα.
Ο Τζορτζ Χάβενιθ, ομότιμος καθηγητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας και Εργονομίας στο Loughborough University, εξηγεί ότι το βασικό ζητούμενο είναι τα ρούχα να επιτρέπουν στο φυσικό σύστημα ψύξης του σώματος να λειτουργεί, όπως μεταδίδει το Associated Press.
«Είναι ένας πραγματικά ισχυρός μηχανισμός που διαθέτουν οι άνθρωποι για να υπερασπίζονται τη θερμοκρασία του σώματός τους», λέει. «Το σημαντικότερο στην επιλογή ρούχων είναι να μην εμποδίζεται η εξάτμιση του ιδρώτα».
Ελαφριά και διαπνέοντα ρούχα
Σε υψηλές θερμοκρασίες, οι ειδικοί συνιστούν ελαφριά ρούχα που επιτρέπουν στον αέρα να περνά μέσα από το ύφασμα και να φτάνει στο δέρμα, διευκολύνοντας έτσι την εξάτμιση του ιδρώτα.
Οι ερευνητές περιγράφουν αυτή την ιδιότητα ως διαπερατότητα του αέρα.
Το υλικό που αναγράφεται στην ετικέτα είναι μόνο ένα μέρος της εξίσωσης. Ο τρόπος με τον οποίο οι ίνες έχουν υφανθεί ή πλεχθεί επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό το πόσο εύκολα μπορεί να περάσει ο αέρας από το ύφασμα.
«Για τη μεγαλύτερη δυνατή ροή αέρα, οι ανοιχτές υφάνσεις και οι χαλαρές πλέξεις είναι οι καλύτερες, χωρίς αδιάβροχες ή απωθητικές επιστρώσεις», εξηγεί η Μέρεντιθ ΜακΚουέρι, καθηγήτρια στο Florida State University που μελετά τον σχεδιασμό και την απόδοση των ενδυμάτων.
Οι ίνες, όπως το βαμβάκι και το λινό, τείνουν επίσης να προσφέρουν καλύτερη διαπνοή και άνεση.
Το λινό μπορεί να είναι ιδιαίτερα καλή επιλογή, όμως η λέξη «λινό» στην ετικέτα δεν αρκεί για να κρίνει κανείς πόσο δροσερό θα είναι ένα ρούχο. Ένα ύφασμα με πιο ανοιχτή δομή θα είναι γενικά περισσότερο διαπνέον, ανεξάρτητα από την πρώτη ύλη.
Η απομάκρυνση του ιδρώτα δεν σημαίνει πάντα περισσότερη δροσιά
Διαφορετική ιδιότητα είναι το λεγόμενο wicking, δηλαδή η ικανότητα ενός υφάσματος να απομακρύνει τον ιδρώτα από το δέρμα και να τον απλώνει σε μεγαλύτερη επιφάνεια, ώστε να εξατμιστεί πιο γρήγορα.
Για αυτόν τον σκοπό χρησιμοποιούνται συχνά ειδικά σχεδιασμένες συνθετικές ίνες στα αθλητικά ρούχα.
Ωστόσο, η απομάκρυνση της υγρασίας και η ψύξη δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Ένα ύφασμα μπορεί να κάνει το σώμα να αισθάνεται πιο στεγνό, αλλά εάν η εξάτμιση πραγματοποιείται μακριά από την επιφάνεια του δέρματος, το άμεσο δροσιστικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι μικρότερο.
Σημαντική είναι επίσης η εφαρμογή του ρούχου.
Ο Χάβενιθ συνιστά ρούχα αρκετά άνετα ώστε να επιτρέπουν τον αερισμό, ιδίως σε εξωτερικές συνθήκες με υψηλές θερμοκρασίες. Η ΜακΚουέρι σημειώνει, ωστόσο, ότι η ιδανική εφαρμογή εξαρτάται από τη δραστηριότητα.
Κάποιος που γυμνάζεται σε εξωτερικό χώρο μπορεί να προτιμήσει ένα πιο εφαρμοστό συνθετικό αθλητικό μπλουζάκι, ώστε να απομακρύνεται γρήγορα ο ιδρώτας. Αντίθετα, για κάποιον που κάθεται σε μια βεράντα ή κάνει ελαφριές δουλειές στον κήπο, ένα φαρδύτερο βαμβακερό μπλουζάκι μπορεί να είναι πιο άνετο.
Βαμβάκι ή πολυεστέρας;
Όσοι επιλέγουν ανάμεσα σε βαμβάκι και πολυεστέρα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη πόσο αναμένεται να ιδρώσουν και τι δραστηριότητα πρόκειται να κάνουν.
Το βαμβάκι απορροφά τον ιδρώτα, αλλά όταν κορεστεί μπορεί να γίνει βαρύ. Αντίθετα, ο ειδικά επεξεργασμένος πολυεστέρας μπορεί να μεταφέρει την υγρασία σε μεγαλύτερη επιφάνεια του υφάσματος και να στεγνώνει ταχύτερα. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους τα συνθετικά υλικά χρησιμοποιούνται τόσο ευρέως στην αθλητική ένδυση.
Ο Πο-Τσουν Χσου, επίκουρος καθηγητής στο University of Chicago, εξηγεί ότι κατά την άσκηση ο πολυεστέρας τείνει να επιτρέπει συνεχή εξάτμιση του ιδρώτα, ενώ το βαμβάκι λειτουργεί καλά μόνο μέχρι να φτάσει στο σημείο κορεσμού.
«Φανταστείτε να φοράτε ένα βρεγμένο μπλουζάκι», αναφέρει. «Φυσικά εξακολουθεί να γίνεται κάποια εξάτμιση, αλλά παράλληλα εμποδίζεται η διαπνοή και δεν είναι καθόλου άνετο όταν το ρούχο έχει βραχεί εντελώς».
Ο πολυεστέρας χρησιμοποιείται ευρέως επειδή είναι φθηνός, ανθεκτικός και ευέλικτος, αλλά δεν έχουν όλα τα πολυεστερικά υφάσματα την ίδια συμπεριφορά.
Από τη φύση του απορροφά ελάχιστη υγρασία, κάτι που σημαίνει ότι εάν δεν έχει υποστεί την κατάλληλη επεξεργασία μπορεί να γίνει άβολος σε συνθήκες ζέστης, καθώς ο ιδρώτας συσσωρεύεται ανάμεσα στο ύφασμα και το δέρμα.
Ο Τζόναθαν Τσεν, καθηγητής στο University of Texas at Austin, συνιστά ελαφριά πολυεστερικά ρούχα σχεδιασμένα ειδικά για διαπνοή. Ένα πορώδες αθλητικό μπλουζάκι μπορεί να συμπεριφέρεται εντελώς διαφορετικά από ένα πυκνό ρούχο, ακόμη κι αν και τα δύο αναγράφουν στην ετικέτα «100% polyester».
Το βαμβάκι μπορεί επίσης να έχει διαφορετικό ρόλο σε ακραία ζέστη. Ο Χάβενιθ σημειώνει ότι το σκόπιμο βρέξιμο των ρούχων μπορεί να προσφέρει ψύξη μέσω εξάτμισης, κάτι που ενδέχεται να βοηθήσει ιδιαίτερα ηλικιωμένους ανθρώπους οι οποίοι δεν ιδρώνουν τόσο αποτελεσματικά.
Ήλιος, χρώμα και προστασία του δέρματος
Όσοι περνούν μεγάλο χρονικό διάστημα σε εξωτερικούς χώρους και σε άμεση ηλιακή ακτινοβολία πρέπει να δίνουν προτεραιότητα και στην κάλυψη του δέρματος για προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και τα εγκαύματα.
Ένα ελαφρύ μακρυμάνικο μπλουζάκι με χαλαρή εφαρμογή και καλό αερισμό μπορεί να προσφέρει προστασία χωρίς να περιορίζει σημαντικά τη ροή του αέρα.
Ρόλο μπορεί να παίξει και το χρώμα.
Τα λευκά, ανοιχτόχρωμα ή ιδιαίτερα ανακλαστικά υφάσματα μπορούν να περιορίσουν την απορρόφηση θερμότητας, επειδή αντανακλούν μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας αντί να την απορροφούν.
Ο Χσου αναφέρει ότι οι ερευνητές έχουν ήδη σημειώσει σημαντική πρόοδο στη διαχείριση του ιδρώτα και της υγρασίας, ενώ η ανάπτυξη υφασμάτων που αντανακλούν μεγαλύτερο μέρος της εισερχόμενης ηλιακής ακτινοβολίας παραμένει ένας ταχέως εξελισσόμενος τομέας.
Προσοχή στα ρούχα που υπόσχονται «cooling»
Οι καταναλωτές καλούνται επίσης να μην αρκούνται στη λέξη «cooling» που μπορεί να υπάρχει σε μια ετικέτα.
Ορισμένα υφάσματα έχουν σχεδιαστεί κυρίως ώστε να προσφέρουν αίσθηση δροσιάς όταν έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με το δέρμα. Ωστόσο, αυτό το αποτέλεσμα μπορεί να εξαφανιστεί μόλις το υλικό θερμανθεί.
«Αν ένα ύφασμα δεν αυξάνει ουσιαστικά την εξάτμιση από την επιφάνεια, δεν αντανακλά την ηλιακή ακτινοβολία και δεν ενισχύει τη διαπνοή, τότε είναι μάλλον απίθανο να έχει συνεχή ψυκτική επίδραση», εξηγεί ο Χσου.
Ορισμένες λύσεις πηγαίνουν πλέον πέρα από το ίδιο το ύφασμα.
Στην Ιαπωνία, τα ρούχα με ενσωματωμένους μικρούς ανεμιστήρες γίνονται ολοένα πιο συνηθισμένα μεταξύ εργαζομένων σε εξωτερικούς χώρους και εργοστάσια. Οι ανεμιστήρες κυκλοφορούν αέρα κάτω από τα ρούχα, βοηθώντας τον ιδρώτα να εξατμίζεται.
Ο Χάβενιθ αναφέρει ότι τέτοιου είδους ρούχα μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την άνεση και να μειώσουν τη θερμοκρασία του δέρματος, αλλά δεν μειώνουν ιδιαίτερα τη θερμοκρασία στο εσωτερικό του σώματος.
Περιορισμό αποτελεί επίσης η μπαταρία, καθώς μεγαλύτερη χωρητικότητα σημαίνει και περισσότερο βάρος, αν και η τεχνολογία αναμένεται να βελτιωθεί τα επόμενα χρόνια.
Η αποτελεσματικότητα των ανεμιστήρων εξαρτάται και από τις εξωτερικές συνθήκες. Είναι περισσότερο χρήσιμοι όταν η θερμοκρασία του αέρα βρίσκεται κάτω από τη θερμοκρασία του δέρματος. Σε πολύ ξηρό περιβάλλον, το πρόσθετο όφελος μπορεί να είναι περιορισμένο, επειδή ο ιδρώτας εξατμίζεται ήδη αρκετά εύκολα.
Δεν υπάρχει ένα «τέλειο» ύφασμα
Το βασικό μήνυμα των επιστημόνων προς τους καταναλωτές είναι να μην επιλέγουν ρούχα με βάση μία μόνο λέξη στην ετικέτα.
Χρειάζεται να εξετάζουν πόσο ελαφρύ είναι το ύφασμα, πόσο εύκολα περνά ο αέρας μέσα από αυτό, πώς διαχειρίζεται την υγρασία, πόσο χαλαρά ή στενά εφαρμόζει, εάν πρόκειται να φορεθεί κάτω από άμεσο ήλιο και ποια δραστηριότητα θα πραγματοποιηθεί.
Ένα μοναδικό, τέλειο ύφασμα για τις ακραίες θερμοκρασίες πιθανότατα δεν υπάρχει. Υπάρχουν όμως επιλογές που μπορούν να βοηθήσουν τα ρούχα να συνεργάζονται με το φυσικό σύστημα ψύξης του ανθρώπινου σώματος αντί να το εμποδίζουν.
Διαβάστε ακόμη
METLEN: Συστήνει holding υποδομών που θα εισαχθεί στο Χρηματιστήριο
Στεγαστικό πακέτο 2027: Φθηνά δάνεια, ανοιχτά σπίτια και ακριβότερη «πόρτα» για τους ξένους
Αφορολόγητο κληρονομιάς: Το αόρατο πλεονέκτημα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.