Οι εκλογές φέρνουν (συνήθως) κέρδη στο Χρηματιστήριο

του Δημήτρη Παφίλα

To 2012, στο Λονδίνο, ένας Αγγλος επενδυτής ήθελε να μάθει για την Ελλάδα και ρώτησε τον ελληνικής καταγωγής Τζορτζ Ελιοτ του fund Οrasis. O τελευταίος τον ρώτησε αν είχε επενδύσει ποτέ στη Ρωσία μετά την κρίση του 1998, στην Αργεντινή μετά τη χρεοκοπία του 2009 ή αν είχε αγοράσει μετοχές της Apple. Σε όλες τις ερωτήσεις η απάντηση ήταν αρνητική.

Τότε ο Ελιοτ του αντέτεινε ότι «δεν είσαι καταρτισμένος να συζητήσεις μαζί μου για την Ελλάδα, καθώς έχασες τις μεγαλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες τα τελευταία είκοσι χρόνια».
Πράγματι, οι καλύτερες επενδύσεις πραγματοποιούνται όταν δεν ενδιαφέρεται κανένας, όπως λέει ο Αμερικανός γκουρού των επενδύσεων Γουόρεν Μπάφετ.

Αν μεταφέρουμε τα ανωτέρω στην Ελλάδα και συνυπολογίσουμε ότι το 2019 είναι εκλογική χρονιά, θα δούμε ότι το Ελληνικό Χρηματιστήριο πηγαίνει καλύτερα τις εκλογικές χρονιές. Πράγματι, στη Μεταπολίτευση πραγματοποιήθηκαν 17 βουλευτικές εκλογές σε 14 εκλογικά έτη. Και τούτο γιατί σε τρεις χρονιές (1989, 2012, 2015) έγιναν διπλές αναμετρήσεις. Το αποτέλεσμα; Στις 10 από τις 14 χρονιές ο Γενικός Δείκτης έκλεισε με κέρδη και μόνο τέσσερις έφεραν ζημίες. (Πίνακας 1). Δηλαδή με συντριπτικό ποσοστό 71,4%, τις χρονιές όπου αναμένονται εκλογές το Χρηματιστήριο απέδωσε διότι απλά η αγορά αποτιμά τις προσδοκίες που δημιουργούν στην οικονομία οι πολιτικοί.

Κέρδη με φιλελεύθερες κυβερνήσεις

Τα περισσότερα κέρδη στην οδό Αθηνών καταγράφηκαν το 1990, όταν μετά την εκλογή του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη το Χρηματιστήριο εκτοξεύτηκε στο 102,86%, ενώ την προηγούμενη χρονιά -με διπλή εκλογική αναμέτρηση- εμφάνισε και πάλι κέρδη 64,89%. Ανοδο 42,59% εμφάνισε το 1993 με την εκλογή του Ανδρέα Παπανδρέου αλλά και το 1996 με την εκλογή του Κώστα Σημίτη. Κέρδη παρουσίασε ο δείκτης και τα έτη 2004, 2007, 2009, ενώ άνοδο 33,42% είχε το 2014 επί διακυβέρνησης Αντώνη Σαμαρά.

Ζημίες

Το 1981, όταν το Χρηματιστήριο ήταν αρμοδιότητας του υπουργείου Εμπορίου, ο πρόεδρος των χρηματιστών Χρήστος Θεοδωρίδης είχε ρωτήσει τον Νίκο Ακριτίδη: «Υπουργέ, πώς θα κλείσουμε το χρηματιστήριο σήμερα;». Αιφνιδιασμένος, ο τελευταίος άκουσε τις εξηγήσεις του χρηματιστή για το πώς έκλεινε ο δείκτης και απάντησε: «συνεχίστε όπως πρώτα».
Τις μεγαλύτερες ζημίες τις κατέγραψε ο Γ.Δ. το 2000, με απώλειες 38,77% μετά την ευφορία του 1999, όταν με τα κρατικόχαρτα γινόταν συνωστισμός στην έξοδο.
Το αποτέλεσμα της τελευταίας εκλογικής χρονιάς (2015 με κυβέρνηση Αλέξη Τσίπρα), μετά τον μηδενισμό των τραπεζικών μετοχών, ήταν πτώση 23,58%.

Η εικόνα σήμερα

Το 2018 στο Χρηματιστήριο χάθηκαν 9,2 δισ. ευρώ -τα περισσότερα εξ αυτών στις τράπεζες- καθώς 3-4 funds αμφισβήτησαν την ικανότητα των ελληνικών τραπεζικών ιδρυμάτων να μειώσουν τα κόκκινα δάνεια πραγματοποιώντας επίθεση (ανοιχτές πωλήσεις), όταν γινόταν μερική άρση των capital controls.

Απομονωμένη από τους διεθνείς δείκτες, η Αθήνα παραμένει στο περιθώριο αναμένοντας αναβάθμιση από τους ξένους οίκους τον Μάρτιο και μια πιθανή έκδοση 5ετούς ομολόγου και όχι καθαρή έξοδο. Το κύριο, όμως, θέμα για τους επενδυτές είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις τράπεζες και με ποιον τρόπο θα μειώσουν τα κόκκινα δάνεια καταγράφοντας υπεραξίες από αυτά. Σε κάθε περίπτωση, το Ελληνικό Χρηματιστήριο είναι φθηνό από πλευράς οικονομικών μεγεθών των κερδοφόρων εισηγμένων.

Με το θέμα των Σκοπίων και το ενδεχόμενο διεξαγωγής πρόωρων εκλογών η σύγχυση επιτάθηκε, καθώς οι ξένοι δεν καταλαβαίνουν, πρώτον, πώς θα στηρίξουν οι ΑΝ.ΕΛ. καταψηφίζοντας τη Συμφωνία των Πρεσπών και, δεύτερον, πώς θα πάει σε εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ αφού έχει ψηφιστεί μια συμφωνία την οποία δεν θέλει η πλειοψηφία.
Πάντως, η ιστορία των εκλογών φέρνει κέρδη, ειδικά όταν οι επενδυτές προεξοφλούν θετικά τις πολιτικές εξαγγελίες.

Το 2018 ήταν μια καταστροφική χρονιά για το ελληνικό χρηματιστήριο καθώς «κάηκαν» 9,2 δισ. ευρώ και η αγορά μοιάζει απομονωμένη αφού από πλευράς διεθνών δεικτών δεν είναι ούτε ανεπτυγμένη, ούτε καν αναδυόμενη.