Σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν εδώ και δεκαετίες εκτινάσσονται οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, καθώς ο συνδυασμός διογκούμενου δημόσιου χρέους, γεωπολιτικής αβεβαιότητας και επίμονων πληθωριστικών κινδύνων αλλάζει τα δεδομένα στις διεθνείς αγορές.
Από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γερμανία έως την Ιαπωνία, το κόστος μακροπρόθεσμου δανεισμού κινήθηκε την Τρίτη στα υψηλότερα επίπεδα πολλών ετών, αυξάνοντας ταυτόχρονα την πίεση σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Σύμφωνα με ανάλυση του πρακτορείου Reuters, άνοδος των κρατικών αποδόσεων μεταφέρεται σε ολόκληρη την οικονομία, επηρεάζοντας από τα εταιρικά δάνεια έως τα στεγαστικά επιτόκια.
Οι αγορές ομολόγων φαίνεται να εισέρχονται σε μια νέα περίοδο, στην οποία η πορεία του πληθωρισμού και των επιτοκίων είναι πολύ λιγότερο προβλέψιμη, ενώ οι κίνδυνοι για υψηλότερο κόστος χρήματος έχουν αυξηθεί.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πολιτικές του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, από τους δασμούς έως τον πόλεμο με το Ιράν, που έχουν ανατρέψει ισορροπίες δεκαετιών στην παγκόσμια οικονομία.
Ταυτόχρονα, τα επίπεδα δημόσιου χρέους στις ανεπτυγμένες οικονομίες πλησιάζουν όρια που ολοένα περισσότεροι επενδυτές θεωρούν δύσκολα διατηρήσιμα. Μόνο το αμερικανικό δημόσιο χρέος πλησιάζει τα 40 τρισ. δολάρια.
Ιράν, πετρέλαιο και πληθωρισμός
Σύμφωνα με το Reuters, πρόσθετη πίεση προκαλεί η παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν, η οποία έχει ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου υψηλότερα, ενισχύοντας τον πληθωρισμό και ταυτόχρονα επιβαρύνοντας τις προοπτικές της παγκόσμιας ανάπτυξης.
Η νέα άνοδος του πετρελαίου πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, καθώς εξασθενούν οι προσδοκίες για ειρηνευτική διευθέτηση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αναζωπύρωσε τις ανησυχίες ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα αποδειχθούν πιο επίμονες.
Στις ΗΠΑ, οι αποδόσεις των 30ετών κρατικών ομολόγων έφθασαν νωρίτερα την Τρίτη στα υψηλότερα επίπεδα από το 2007, προτού υποχωρήσουν αργότερα στη συνεδρίαση.
Η διατήρηση του κόστους δανεισμού σε αυτά τα επίπεδα μπορεί να ασκήσει σημαντικές πιέσεις όχι μόνο στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, αλλά και στις χρηματοπιστωτικές αγορές και στον ίδιο τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό των ΗΠΑ, καθώς αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.
«Η πρόσφατη άνοδος των αποδόσεων δείχνει ότι οι επενδυτές χάνουν την υπομονή τους απέναντι στη δημοσιονομική σπατάλη», ανέφερε ο επικεφαλής οικονομολόγος αγορών της Capital Economics, Γιόνας Γκόλτερμαν.
Όπως σημείωσε, η εξέλιξη δεν προκαλεί έκπληξη, καθώς οι δημοσιονομικές προοπτικές αρκετών μεγάλων οικονομιών είναι προβληματικές και οι πολιτικές ηγεσίες έχουν δείξει μικρή διάθεση να αντιμετωπίσουν το ζήτημα.
Από την πλευρά της TD, ο αναλυτής Γκενάντι Γκόλντμπεργκ περιέγραψε τις πιέσεις στο μακροπρόθεσμο τμήμα της καμπύλης των αμερικανικών ομολόγων ως αποτέλεσμα μιας συσσώρευσης πολλών διαφορετικών αρνητικών παραγόντων.
Η χαμηλή πεποίθηση των επενδυτών για την κατεύθυνση της αγοράς, προειδοποίησε, μπορεί να διατηρήσει τις αποδόσεις υπό πίεση βραχυπρόθεσμα.
Στα υψηλότερα επίπεδα δεκαετιών Ιαπωνία και Ευρώπη
Η άνοδος δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Στην Ιαπωνία, οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό και οι προσδοκίες ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας θα μπορούσε να αυξήσει τα επιτόκια ακόμη και από τον Σεπτέμβριο οδήγησαν το κόστος δεκαετούς δανεισμού σε υψηλό τριών δεκαετιών.
Στην Ευρώπη, η απόδοση του 10ετούς γερμανικού Bund άγγιξε το υψηλότερο επίπεδο από το 2011, ενώ οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων βρέθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα από το 2008.
Στη Βρετανία, το κόστος δανεισμού για 30 χρόνια πλησίασε τις κορυφές που είχαν καταγραφεί τον Μάιο, όταν είχε ανέλθει στα υψηλότερα επίπεδα από το 1998.
Η πίεση στα ομόλογα μεταδόθηκε και στις μετοχές. Μεγάλες χρηματιστηριακές αγορές, μεταξύ των οποίων ο Nasdaq και ο ευρωπαϊκός STOXX 600, κινήθηκαν σε αρνητικό έδαφος την Τρίτη.
Η σχέση είναι κρίσιμη: όταν οι αποδόσεις των ομολόγων ανεβαίνουν, οι τιμές τους υποχωρούν, ενώ τα υψηλότερα επιτόκια χωρίς κίνδυνο μπορούν να καταστήσουν λιγότερο ελκυστικές τις μετοχές και άλλα περιουσιακά στοιχεία.
Η τεχνητή νοημοσύνη ανταγωνίζεται τα κράτη για κεφάλαια
Στη νέα εξίσωση έχει προστεθεί ένας ακόμη παράγοντας: η έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Οι τεχνολογικοί κολοσσοί που κατασκευάζουν τεράστια data centers και άλλες υποδομές για την ανάπτυξη μοντέλων AI χρειάζονται πρωτοφανή ποσά κεφαλαίων. Ο αυξανόμενος εταιρικός δανεισμός για τη χρηματοδότηση αυτών των επενδύσεων δημιουργεί μεγαλύτερο ανταγωνισμό για το διαθέσιμο κεφάλαιο, την ώρα που οι κυβερνήσεις χρειάζονται επίσης ολοένα περισσότερους αγοραστές για τα ομόλογά τους.
Η ζήτηση κεφαλαίων από τους λεγόμενους AI hyperscalers, τα αυξανόμενα δημοσιονομικά ελλείμματα και, ειδικά στις ΗΠΑ, οι ανησυχίες για το πόσο καθαρή θα είναι η επικοινωνία της Fed υπό τον νέο πρόεδρό της Κέβιν Γουόρς, έχουν ενισχύσει τις πωλήσεις ομολόγων, σύμφωνα με αναλυτές.
Για ορισμένους επενδυτές, μάλιστα, η άνοδος των αποδόσεων δεν αντικατοπτρίζει πλέον μόνο τον φόβο για τον πληθωρισμό. Αποτελεί επίσης ένα ασφάλιστρο για τον αυξανόμενο δημοσιονομικό και πολιτικό κίνδυνο που αναλαμβάνει κάποιος αγοράζοντας μακροπρόθεσμο κρατικό χρέος.
Το ασφάλιστρο κινδύνου σε υψηλό 12 ετών
Η Fed της Νέας Υόρκης εκτιμά ότι το λεγόμενο term premium, δηλαδή η πρόσθετη αποζημίωση που απαιτούν οι επενδυτές για να δανείσουν την αμερικανική κυβέρνηση για μεγάλο χρονικό διάστημα, βρίσκεται περίπου στις 80 μονάδες βάσης, κοντά στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 12 ετών.
Οι αποδόσεις των 10ετών αμερικανικών ομολόγων, γύρω στο 4,71%, έχουν πλέον επιστρέψει σε επίπεδα που στο παρελθόν είχαν προκαλέσει την προσοχή των αμερικανικών αρχών.
Το επόμενο μεγάλο όριο που παρακολουθούν οι αγορές είναι το 5%.
«Αυτό θα είναι πολύ σημαντικό όχι μόνο για την αγορά ομολόγων αλλά και για τα υπόλοιπα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, καθώς οποιαδήποτε διάσπαση προς τα πάνω πιθανότατα θα υπονομεύσει την εμπιστοσύνη», εκτίμησε ο επικεφαλής στρατηγικής αγορών της Zurich Insurance Group, Γκάι Μίλερ.
Κατά την εκτίμησή του, λόγω της σημασίας αυτού του επιπέδου, είναι πιθανό το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να επιχειρήσει να το «υπερασπιστεί».
Εκπρόσωπος του υπουργείου Οικονομικών δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.
Η ανησυχία για τους ξένους κατόχους αμερικανικού χρέους
Αναλυτές θεωρούν επίσης ότι η ασυνήθιστη απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να πουλήσει ευρώ αντί για δολάρια κατά την πρόσφατη κοινή παρέμβαση με την Ιαπωνία για τη στήριξη του αδύναμου γεν μπορεί να αποτελεί ένδειξη της ανησυχίας της Ουάσιγκτον για την αγορά Treasuries.
Η λογική είναι ότι οι ΗΠΑ δεν θέλουν οι πιέσεις στην αγορά ομολόγων να ενισχυθούν από πωλήσεις αμερικανικών τίτλων εκ μέρους ξένων κεντρικών τραπεζών, οι οποίες ενδεχομένως θα χρειάζονταν τα κεφάλαια για παρεμβάσεις στήριξης των νομισμάτων τους.
Οι τοποθετήσεις ξένων επενδυτών σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα μειώθηκαν τον Ιούνιο, με την πτώση να προέρχεται κυρίως από την Ιαπωνία —τον μεγαλύτερο ξένο κάτοχο αμερικανικού χρέους— καθώς και από τη Βρετανία και την Κίνα.
Παράλληλα, δύο πρόσφατες δημοπρασίες αμερικανικών κρατικών ομολόγων τράβηξαν την προσοχή εξαιτίας των υψηλών αποδόσεων που απαιτήθηκαν.
Η αλλαγή στην Ιαπωνία και ο νέος πονοκέφαλος για τις ΗΠΑ
Ιδιαίτερη σημασία για την αμερικανική αγορά έχει η αλλαγή των δεδομένων στην Ιαπωνία. Οι αποδόσεις των 30ετών ιαπωνικών ομολόγων έχουν ξεπεράσει το 4%, καθιστώντας το εγχώριο χρέος πολύ πιο ελκυστικό για τους Ιάπωνες επενδυτές.
Οι τελευταίοι αποτελούσαν παραδοσιακά σημαντικούς αγοραστές αμερικανικών Treasuries. Όσο όμως αυξάνονται οι αποδόσεις στην ίδια την Ιαπωνία, τόσο περιορίζεται το κίνητρο να μεταφέρουν κεφάλαια στις ΗΠΑ, δημιουργώντας έναν ακόμη αντίθετο άνεμο για τη μεγαλύτερη αγορά κρατικού χρέους στον κόσμο.
Ωστόσο, η μεγάλη άνοδος των αποδόσεων αρχίζει πλέον να προσελκύει και επενδυτές που θεωρούν ότι οι τιμές των ομολόγων έχουν υποχωρήσει αρκετά.
«Έχουμε long θέση στη διάρκεια. Δεν περιμένω ότι το σημερινό sell-off των ομολόγων θα διαρκέσει», ανέφερε ο ανώτερος επενδυτικός σύμβουλος της Pictet Κρίστοφερ Ντεμπίκ.
Το ερώτημα για τις αγορές είναι εάν οι υψηλότερες αποδόσεις θα αποδειχθούν τελικά αρκετά ελκυστικές ώστε να επαναφέρουν τους αγοραστές ή εάν το βάρος του δημόσιου χρέους, των γεωπολιτικών κινδύνων και των τεράστιων αναγκών χρηματοδότησης θα οδηγήσει το παγκόσμιο κόστος χρήματος σε μια μόνιμα υψηλότερη εποχή.
Διαβάστε επίσης
Κατοικία: Πόσο αυξήθηκαν οι τιμές στα ελληνικά νησιά – «Πρωταθλήτρια» η Κρήτη με +50% στην πενταετία
Μύκονος: Ποια ακίνητα βγαίνουν στο σφυρί το επόμενο διάστημα (pics)
Διπλή επιστροφή ενοικίου έως 1.600 ευρώ για εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ