Στα μεγάλα «σαλόνια» των διεθνών αγορών το Χρηματιστήριο της Αθήνας – Τι φέρνει η νέα εποχή

Το Χρηματιστήριο Αθηνών αποχαιρέτησε χθες την εποχή των αναδυόμενων αγορών και εισήλθε στα μεγάλα «σαλόνια» των ανεπτυγμένων αγορών με ιστορικό ρεκόρ ημερήσιου τζίρου, δηλαδή με εμφατικό τρόπο που αποτύπωσε ανάγλυφα το μέγεθος της αλλαγής. Οι συναλλαγές «εκτοξεύθηκαν» στα 4,26 δισ. ευρώ, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ιστορικό υψηλό των 3,03 δισ. ευρώ που είχε σημειωθεί τον Μάιο του 2008.

Η εικόνα, ωστόσο, δεν ήταν ανοδική. Ο Γενικός Δείκτης έκλεισε στις 2.661,30 μονάδες, με απώλειες 0,99%, καθώς η αγορά βρέθηκε αντιμέτωπη με μαζικές αναδιαρθρώσεις χαρτοφυλακίων ενόψει της αλλαγής κατηγορίας. Στο επίκεντρο βρέθηκαν κυρίως οι τράπεζες και η ΔΕΗ, με τις τελικές δημοπρασίες να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών.

Η συνεδρίαση της Παρασκευής 18 Σεπτεμβρίου ήταν ουσιαστικά η τελευταία πράξη μιας διαδρομής που ξεκίνησε το 2013, όταν η Ελλάδα υποβαθμίστηκε στην κατηγορία των αναδυόμενων αγορών. Από τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, η Ελλάδα περνά επίσημα στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών στους δείκτες της FTSE Russell, ενώ η αντίστοιχη αναβάθμιση από τη Stoxx τίθεται επίσης σε ισχύ την ίδια ημερομηνία. Οι μεγάλοι διεθνείς πάροχοι δεικτών (index providers) έχουν πλέον αναγνωρίσει την ελληνική αγορά ως «developed market».

Η μετάβαση δεν αποτελεί απλώς έναν συμβολικό τίτλο. Η ένταξη στις ανεπτυγμένες αγορές αλλάζει το επενδυτικό «σύμπαν» στο οποίο εντάσσονται οι ελληνικές μετοχές. Funds που επενδύουν με βάση δείκτες ανεπτυγμένων αγορών αποκτούν πλέον πρόσβαση στην ελληνική αγορά στο πλαίσιο των αντίστοιχων επενδυτικών τους εντολών. Η FTSE Russell έχει επισημάνει ότι η Ελλάδα πληρούσε τα απαιτούμενα κριτήρια για την αναβάθμιση, μεταξύ άλλων ως προς την ποιότητα της αγοράς, το μέγεθος και τον αριθμό των επιλέξιμων τίτλων, το εισόδημα και την πιστοληπτική ικανότητα.

Το χθεσινό rebalancing έδωσε μια πρώτη, ιδιαίτερα θεαματική εικόνα των κεφαλαίων που μπορούν να κινηθούν όταν αλλάζουν οι δείκτες αναφοράς. Μόνο οι τέσσερις συστημικές τράπεζες συγκέντρωσαν περίπου 2,55 δισ. ευρώ συναλλαγών, ενώ η ΔΕΗ εμφάνισε συνολικό τζίρο άνω των 300 εκατ. ευρώ. Οι τελικές δημοπρασίες αποτέλεσαν το επίκεντρο των ροών, καθώς θεσμικοί επενδυτές προχώρησαν στις απαραίτητες προσαρμογές των χαρτοφυλακίων τους.

Το ζητούμενο πλέον είναι τι θα μείνει μετά την ολοκλήρωση της τεχνικής διαδικασίας. Η αναβάθμιση μπορεί να ενισχύσει τη διεθνή ορατότητα της ελληνικής αγοράς και να διευρύνει τη βάση των δυνητικών επενδυτών. Η ίδια η FTSE Russell έχει συνδέσει την αλλαγή κατηγορίας με τη δυνατότητα διεύρυνσης του επενδυτικού ενδιαφέροντος και νέων δυνατοτήτων χρηματοδότησης για τις εισηγμένες επιχειρήσεις.

Παράλληλα, η ελληνική κεφαλαιαγορά βρίσκεται πλέον μέσα σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, μετά και την ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στον όμιλο Euronext. Η συγκυρία δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον για τις εισηγμένες, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τις απαιτήσεις για βάθος, ρευστότητα, εταιρική διακυβέρνηση και μεγαλύτερη συμμετοχή επενδυτών.

Το μήνυμα Πιερρακάκη

Με αφορμή την ιστορική συνεδρίαση της Παρασκευής, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, χαρακτήρισε την επιστροφή στις ανεπτυγμένες αγορές σημαντική εξέλιξη για την ελληνική οικονομία και αναγνώριση της προόδου που έχει σημειωθεί στη χώρα τα τελευταία χρόνια.

Στη δήλωσή του συνέδεσε την αναβάθμιση του Χρηματιστηρίου με δύο ακόμη κομβικά ορόσημα: την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και την ένταξη του ΧΑ στη Euronext. Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, πρόκειται για διαφορετικούς σταθμούς μιας ευρύτερης πορείας, κατά την οποία η Ελλάδα μετακινήθηκε από την αμφισβήτηση προς την αξιοπιστία και από την αποεπένδυση προς την προσέλκυση κεφαλαίων.

Ωστόσο, ο υπουργός έδωσε έμφαση και στην επόμενη ημέρα, σημειώνοντας ότι η αναβάθμιση δεν αποτελεί το τέλος της διαδρομής, αλλά ανεβάζει τον πήχη για τη συνέχεια. Το ζητούμενο είναι η νέα θέση της ελληνικής αγοράς να μεταφραστεί σε περισσότερες επενδύσεις, ισχυρότερες επιχειρήσεις και μεγαλύτερη δυνατότητα χρηματοδότησης της οικονομίας.

Τι φέρνει η νέα εποχή

Η ένταξη στις ανεπτυγμένες αγορές αλλάζει άρδην τους όρους του παιχνιδιού για την ελληνική χρηματιστηριακή αγορά. Οι βασικές παράμετροι της νέας αυτής φάσης συνοψίζονται στα εξής σημεία:

• Εισροή ποιοτικών θεσμικών κεφαλαίων: Το Χ.Α. περνά πλέον στα «ραντάρ» των μεγαλύτερων συνταξιοδοτικών ταμείων, sovereign wealth funds και θεσμικών διαχειριστών του πλανήτη, οι οποίοι επενδύουν αποκλειστικά σε ανεπτυγμένες κεφαλαιαγορές.
• Περιορισμός της μεταβλητότητας: Σε αντίθεση με τα κερδοσκοπικά funds που συχνά κυριαρχούν στις αναδυόμενες αγορές αναζητώντας βραχυπρόθεσμες αποδόσεις, τα χαρτοφυλάκια των ανεπτυγμένων αγορών διακρατούν τοποθετήσεις με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, προσφέροντας μεγαλύτερη σταθερότητα στις τιμές των μετοχών.
• Μείωση του κόστους δανεισμού: Η παρουσία σε μια ανεπτυγμένη αγορά διευκολύνει την πρόσβαση των ελληνικών εισηγμένων στις διεθνείς αγορές χρέους και κεφαλαίου με αισθητά χαμηλότερα επιτόκια, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά τους.
• Διεύρυνση της επενδυτικής βάσης: Η αναβάθμιση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την προσέλκυση νέων εισαγωγών εταιρειών (IPOs) και την περαιτέρω αύξηση της εμπορευσιμότητας, όπως αποδείχθηκε περίτρανα και από το χθεσινό ρεκόρ τζίρου.

Η επόμενη μέρα για τις εισηγμένες

Η πρόκληση της επόμενης ημέρας μετατοπίζεται πλέον στις ίδιες τις εισηγμένες εταιρείες, οι οποίες καλούνται να ανταποκριθούν στα αυστηρά πρότυπα εταιρικής διακυβέρνησης, διαφάνειας και ESG που απαιτούν τα διεθνή θεσμικά χαρτοφυλάκια. Οι τράπεζες, οι ενεργειακοί όμιλοι, οι εταιρείες υποδομών και οι μεγάλες βιομηχανίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του μετασχηματισμού, έχοντας ήδη αποδείξει την ισχυρή τους κερδοφορία και την προσαρμοστικότητά τους.

Και κάπως έτσι, η εικόνα της χθεσινής συνεδρίασης αποκτά έναν πρόσθετο συμβολισμό. Το Χρηματιστήριο έκλεισε την τελευταία του ημέρα ως αναδυόμενη αγορά με απώλειες στον Γενικό Δείκτη, αλλά με ρεκόρ συναλλαγών. Από τη Δευτέρα ανοίγει ένα διαφορετικό κεφάλαιο. Η ελληνική αγορά θα καλείται πλέον να λειτουργήσει μέσα στο περιβάλλον των ανεπτυγμένων αγορών και να αποδείξει στην πράξη ότι η αναβάθμιση μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για μεγαλύτερο βάθος, διεθνή συμμετοχή και ισχυρότερη σύνδεση των ελληνικών επιχειρήσεων με τα παγκόσμια κεφάλαια.