Μετά τις χθεσινές ελληνικές εκλογές και το συντριπτικό υπέρ της κυβερνώσας παράταξης αποτέλεσμα, ο Πρωθυπουργός δήλωσε ότι η Νέα Δημοκρατία αποτελεί το πιο μεγάλο κεντροδεξιό κόμμα μιας κατά βάση κεντροδεξιάς Ευρώπης. Σωστά, μόνο που θα έπρεπε να συμπληρώσει –και πάντως να έχει στο μυαλό του- ότι αυτή η κεντροδεξιά Ευρώπη είναι σοσιαλδημοκρατικών καταβολών και βασικών επιλογών.
Το βασικό ζήτημα, πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η Ενωμένη Ευρώπη και κρίνονται οι περισσότερες εθνικές εκλογές, συμπεριλαμβανομένης σίγουρα της προχτεσινής, είναι φυσικά η οικονομία. Ως «οικονομική κοινότητα» συνελήφθη και υλοποιήθηκε η Ένωση, ως οικονομικός χώρος χωρίς σύνορα είχε τα πιο απτά, με επιστέγασμα το ευρώ, επιτεύγματα της, μέσα από την οικονομική συνεργασία των κρατών-μελών σφυρηλατήθηκε, ως κυρίως οικονομική οντότητα συνεχίζουν να την αντιλαμβάνονται οι Ευρωπαίοι πολίτες και ο «έξω κόσμος» (διεθνής πολιτική κοινότητα και Αγορές). Αλλά αυτή η οικονομία, εξαρχής και μέχρι σήμερα, όχι απλώς δεν ταυτίζεται, αλλά βρίσκεται στους αντίποδες του «αόρατου χεριού» ή του «σιδερένιου νόμου» της Αγοράς, δηλαδή του «νέο-φιλελεύθερου δόγματος»: το ευρωπαϊκό οικονομικό μοντέλο είναι η γερμανικής εμπνεύσεως και πιεστικής γερμανικής εφαρμογής «κοινωνική οικονομία της Αγοράς», που ελάχιστα απέχει, έστω και αν η «κεντροδεξιά» δεν το παραδέχεται, από τη σοσιαλδημοκρατική εκδοχή της οικονομίας. Ανάμεσα στον “ordo-liberalismus” μιας «κεντροδεξιάς» Καγκελαρίου σαν τη Μέρκελ και το «ναι στην οικονομία της Αγοράς, όχι στην κοινωνία της Αγοράς» ενός «σοσιαλιστή» πρωθυπουργού σαν το Ζοσπέν, η γραμμή είναι ευθεία και οδηγεί στο ίδιο ξέφωτο: ελευθερία αλλά όχι ασυδοσία, πρωτοβουλίες αλλά και ρύθμιση, ενιαία αγορά για την ευημερία των κρατών-μελών αλλά και του συνόλου των ευρωπαίων πολιτών, επιδίωξη του κέρδους αλλά και κοινωνική συνοχή, στήριξη των Αγορών και στις Αγορές αλλά και συγκρότηση και διατήρηση Κράτους-Πρόνοιας.
Η δοσολογία άλλαξε βέβαια –σε βάρος της κοινωνικής διάστασης- μέσα στα χρόνια και το κοινωνικό κράτος από δεδομένο έχει καταστεί σήμερα μεγάλο ζητούμενο για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παραμένει ωστόσο ζητούμενο. Όσοι το αμφισβητούν -οι εθνικιστές, οι υπερσυντηρητικοί και οι «ταλιμπάν των Αγορών»- αποτελούν –αντίθετα, για παράδειγμα, από ό,τι στις ΗΠΑ- μειοψηφία και στα εθνικά κοινοβούλια και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και εντός των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Στο –πάλι γερμανικό- ρητό “Wandel durch Handel” (αλλαγή δια του εμπορίου), το βάρος είναι στην αλλαγή (υπέρ της ευημερίας) και το εμπόριο νοείται υπό την ευρεία έννοια και ως μέσο για τη βελτίωση της ζωής των ανθρώπων. Η κοινωνική πολιτική, που βασίζεται αλλά δεν εξαντλείται στην οικονομική, ήταν και παραμένει ο κρίσιμος κρίκος του ευρωπαϊκού πολιτικού σχεδίου. Το φανερώνει, παρά τα πισωγυρίσματα της κρίσης και την –τουλάχιστον φραστική- διατήρηση του δόγματος της «λιτότητας» από αρκετές κυβερνήσεις (στις οποίες πρωτοστατούσε την «εποχή των Μνημονίων» η γερμανική των Μέρκελ-Σόιμπλε, έδειχνε προς στιγμήν να απομακρύνεται η διάδοχός της επί Σολτς, αλλά τώρα φλερτάρει και πάλι με τους «σκληρούς» -Ολλανδία, Φινλανδία, Σκανδιναβούς- υπό τη μπαγκέτα του «φιλελεύθερου» Υπουργού Οικονομικών Λίντνερ), η προώθηση κοινών αναπτυξιακών σχεδίων, η ενίσχυση του «κοινωνικού πυλώνα», αλλά και η νέα «στρατηγική πυξίδα» της Ένωσης. Αυτή η βασική σύνθεση, στη νέα της μορφή, θα αποτελέσει –αποτελεί ήδη- τον πυρήνα αναζήτησης του «κοινού ευρωπαϊκού συμφέροντος» στην εποχή της τριπλής υπαρξιακής, όχι μόνο για την Ευρώπη, απειλής: ειρηνική συνύπαρξη, κλιματική αλλαγή, απώλεια τεχνολογικού ελέγχου.
Αυτά τα γνωρίζει, βάσει εμπειρίας και ενστίκτου, ο σημερινός, και αυριανός, Έλληνας Πρωθυπουργός. Γι’ αυτό, το ίδιο βράδυ ενός ανέλπιστου και σχεδόν εκτός λογικής εκλογικού θριάμβου, έσπευσε να τον θέσει στον αστερισμό αυτής της ευρωπαϊκής αντίληψης για τη σχέση οικονομίας και κοινωνίας: οι δυο προσεχείς σημαντικοί οικονομικοί στόχοι (επενδυτική βαθμίδα και δημιουργία πλεονασμάτων) θα υπηρετήσουν καθαρά κοινωνικούς σκοπούς: υποδομές (στην πρώτη γραμμή η Υγεία) και μεταρρυθμίσεις (κυρίως στη Δημόσια Διοίκηση). Είτε τον χαρακτηρίσουμε «ordo-liberal παλαιάς κοπής» είτε «σκανδιναβό νέου τύπου», ο Έλληνας Πρωθυπουργός αποδεικνύεται Ευρωπαίος, δηλαδή σοσιαλδημοκράτης. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι πραγματικοί σοσιαλδημοκράτες, και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, δεν έχουν υποχρέωση να αγωνιστούν για περισσότερη κοινωνική και δημοκρατική εξισορρόπηση.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.