Με τρία θέματα-αγκωνάρια –ουκρανικό, ενεργειακό, Κίνα– είχε να ασχοληθεί το τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Κι ήταν μάλιστα αναγκασμένο-καταδικασμένο να βρει λύσεις, μιας κι όλα βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο: ο πόλεμος μοιάζει να “γυρίζει”, αλλά με τον χειμώνα να προβάλει ως δυνητικός σύμμαχος της Ρωσίας’ η ενέργεια συνεχίζει να προβληματίζει, τόσο από πλευράς επάρκειας όσο και τιμής, με τον χειμώνα να αποτελεί βέβαιο καταλύτη‘ η Κίνα μπήκε επίσημα σε νέα φάση -“ο Σι Πρόεδρος των πάντων”– που απειλεί, ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών, ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Σε σχέση με τα “εξωτερικά” θέματα -Ουκρανία, Κίνα- η κοινή στάση ήταν σχεδόν δεδομένη. Εκφράστηκε έντονα και ρητά στην πρώτη περίπτωση -όχι μόνο καταδίκη Ρωσίας, πολεμικών επιθέσεων και παράνομης προσάρτησης εδαφών, αλλά και ενίσχυση οικονομικής βοήθειας, “για όσο χρειαστεί”, και αποφασιστικότητα για λογοδοσία για τα εγκλήματα πολέμου-, αόριστα στη δεύτερη (οι ηγέτες υποτίθεται ότι συζήτησαν “στρατηγικά” τη σχέση με την Κίνα, αλλά δεν είναι μυστικό ότι μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας, “ανατολικών” χωρών και χωρών με στενές οικονομικές σχέσεις με την Κίνα υπάρχουν σημαντικές διαφορές). Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες περίμεναν, ωστόσο, τους ηγέτες τους, ιδίως μετά από τόσες ήδη “συζητήσεις”, στο μέτωπο της ενέργειας. Κι εκεί θα ήταν δικαιότερο να λέγαμε όχι ότι δεν κέρδισε κανείς, αλλά ότι έχασαν/χάσαμε όλοι.
Σε κανένα από τα επιμέρους σημεία που προσπάθησε να προωθήσει η φιλότιμη αλλά ξεπερασμένη Επιτροπή τα μέλη του Συμβουλίου δεν “έκλεισαν την πόρτα”, αλλά όλα φρόντισαν να τα “νερώσουν”. Οι κοινές προμήθειες φυσικού αερίου έγιναν προαιρετικές. Το νέο “κατώφλι” (benchmark) για το υγροποιημένο αέριο (LNG) προωθήθηκε προς τον ACER, το σύνδεσμο των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών ενέργειας, προς διαμόρφωση “σε πρώτη φάση” και με “αντικειμενικό τρόπο”. Ο “μηχανισμός αλληλεγγύης” για κατανομή, σε περίπτωση ανάγκης, ποσότητας φυσικού αερίου από μια χώρα της Ένωσης σε άλλη, δεν θα είναι αυτόματος και θα αποφασίζεται όχι από την Επιτροπή-θεματοφύλακα του κοινού συμφέροντος, αλλά από το Συμβούλιο-διαπραγματευτή των εθνικών συμφερόντων. Το δε μέγα ζήτημα του πλαφόν στο φυσικό αέριο δεν θάφτηκε μεν, αλλά στενάζει υπό το βάρος μυριάδων προϋποθέσεων: περιορίζεται σε “ακραία επεισόδια”, δεν πρέπει να επηρεάζει αρνητικά την ενεργειακή κατανάλωση και ασφάλεια (ενώ υποτίθεται ότι εγκαθιδρύεται ακριβώς για να τις επηρεάσει αμφότερες θετικά), είναι χρονικά περιορισμένο (καταρχάς ως τις αρχές του 2023), με μπόλικες υποχωρήσεις σε εθνικές απαιτήσεις: της Ουγγαρίας όσον αφορά την εξαίρεση των ισχυουσών συμβάσεων, της Ολλανδίας ως προς το φρένο σε μελλοντικά κοινά χρηματοδοτικά σχήματα, της Γερμανίας που επέμεινε να μπορεί να ξαναέρθει το θέμα, “αν χρειαστεί”, στο Συμβούλιο.
Η Γερμανία “υποχώρησε” ως προς την αποδοχή πλαφόν αλλά έβαλε -πάλι- τους όρους της. Η Επιτροπή μπορεί να προβάλει “πρόοδο” σε σχέση με παλαιότερα αδιέξοδα αλλά ξέρει ότι τίποτα δεν έχει κριθεί. Οι ιβηρικές χώρες δεν πέρασαν το “μοντέλο” τους αλλά το άκουσαν να αναφέρεται πολύ. Οι 15 χώρες (στις οποίες μετέχει και η Ελλάδα) που έσπρωχναν για πλαφόν, δεν το είδαν να εγκαταλείπεται αλλά να πετσοκόβεται. Γαλλία και Γερμανία διασχίζουν, κι όχι μόνο γύρω από την ενέργεια, μια περίοδο παγωνιάς. Παγωνιά, όχι ακόμα από τον καιρό αλλά από το θέαμα των ηγετών τους, νιώθουν κι οι πολίτες της Ένωσης.
“Έτσι προχωρά η Ένωση”, θα πουν κάποιοι (το έχω πει αρκετές φορές κι εγώ), με μπρος-πίσω, συμβιβασμούς και “νερώματα”, ώστε να βρεθούν κοινοί τόποι μπροστά σε δύσκολα προβλήματα και πολλές διαφορετικές αντιλήψεις. Στην προκείμενη, ωστόσο, περίπτωση το μέγεθος των προκλήσεων απαιτεί άλλη στάση. Γιατί στο μεταξύ συνεχίζεται και γενικεύεται ο πόλεμος, ισχυροποιείται κι επεκτείνεται η κινεζική επιθετικότητα, παίρνουν θάρρος από τις καθυστερήσεις και τις υστερήσεις οι εχθροί της Ευρώπης και της δημοκρατίας, ψάχνει τρόπο αντεπίθεσης ο Πούτιν κι έρχονται οι ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές κι ο “στρατηγός χειμώνας”.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.