Oι G7 δεσμεύτηκαν αυτή την εβδομάδα να επιτύχουν έναν φιλόδοξο στόχο για τη διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων με την Κίνα, δίνοντας νέα δυναμική στις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη εμπορική ανισορροπία με τη μεγαλύτερη εξαγωγική δύναμη του κόσμου.
Οι 27 πρωτεύουσες της ΕΕ συμφωνούν ομόφωνα ότι η εμπορική πολιτική της Κίνας αποτελεί οικονομική απειλή, εάν δεν αντιμετωπιστεί. Σε συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη στις Βρυξέλλες, οι ηγέτες της Ένωσης αναμένεται να συζητήσουν τον τρόπο διαχείρισης των επικείμενων εμπορικών διαπραγματεύσεων με το Πεκίνο και να διερευνήσουν πιθανές απαντήσεις — συμπεριλαμβανομένων νέων εμπορικών εργαλείων.
Η ΕΕ ανησυχεί σε πολλά μέτωπα: από το εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα, το οποίο πλέον υπερβαίνει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ/ημέρα και τροφοδοτείται εν μέρει από προϊόντα που επιδοτούνται από το κράτος, έως τον αποκλεισμό κρίσιμων ορυκτών και μικροτσίπ από το Πεκίνο. Αυξάνονται οι φόβοι ότι οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες δεν θα μπορούν να αντέξουν την πίεση για πολύ ακόμα.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της ΕΕ για εμπορικά θέματα, Μάρος Σεφτσόβιτς, δήλωσε αυτό το μήνα ότι οι εμπορικές σχέσεις της Ευρώπης με την Κίνα «απλά δεν είναι βιώσιμες» και ότι «η διαφοροποίηση απαιτεί ένα ειδικό μέσο». Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε ότι η ΕΕ ενδέχεται να λάβει «αυστηρά μέτρα», συμπεριλαμβανομένων πιθανών δασμών, εάν το Πεκίνο δεν αντιμετωπίσει την εμπορική ανισορροπία.
Τα κράτη-μέλη συμφωνούν επίσης στην ανάγκη διαφοροποίησης των εφοδιαστικών αλυσίδων τους μακριά από την Κίνα σε κρίσιμους τομείς, αλλά αρκετά κράτη έχουν επισημάνει ότι η διαδικασία αυτή θα διαρκέσει χρόνια και ότι η Ένωση πρέπει να υιοθετήσει μια ρεαλιστική προσέγγιση.
Το Bloomberg ανέφερε νωρίτερα ότι η ΕΕ επιδίωκε την προσωρινή άρση των κυρώσεων εις βάρος ενός κινεζικού κατασκευαστή μικροτσίπ, αφού η αυτοκινητοβιομηχανία της προειδοποίησε ότι, σε αντίθετη περίπτωση, θα αντιμετώπιζε ελλείψεις. Η Ισπανία, επίσης, εδραιώνει τη θέση της ως ευρωπαϊκού κόμβου για τις εισαγωγές και την παραγωγή κινεζικών αυτοκινήτων, γεγονός που καθιστά την αντιπαράθεση με το Πεκίνο δυνητικά επιζήμια.
Ωστόσο, οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες καταδεικνύουν πόσο μακριά έχει προχωρήσει η ΕΕ από τότε που άρχισε να υιοθετεί σκληρότερη στάση απέναντι στην Κίνα το 2019, χαρακτηρίζοντάς την τόσο ως οικονομικό ανταγωνιστή όσο και ως συστημικό αντίπαλο. Αυτή η στροφή οφειλόταν εν μέρει στην απογοήτευση για την άνιση πρόσβαση στην αγορά και το ολοένα και πιο ανισόρροπο εμπόριο.
Ωστόσο, οι επιχειρηματικές δραστηριότητες συνέχισαν σε μεγάλο βαθμό ως συνήθως τα επόμενα χρόνια, καθώς οι κολοσσοί της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ιδίως στη Γερμανία, αντιτάχθηκαν στους περιορισμούς στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, όσο η Κίνα παρέμενε μια κερδοφόρα εξαγωγική αγορά. Το 2024, ο τότε καγκελάριος Όλαφ Σολτς αντιστάθηκε σθεναρά στην επιβολή δασμών στα ηλεκτρικά οχήματα από τη χώρα, λόγω ανησυχιών για αντίποινα.
Η θέση των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών έχει επιδεινωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Οι αποστολές προς την ασιατική χώρα μειώθηκαν κατά ένα τρίτο το 2025, με αποτέλεσμα να βρίσκονται πάνω από 50% κάτω από το υψηλότερο επίπεδο του 2022, που ήταν περίπου 30 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με ανάλυση του Γερμανικού Οικονομικού Ινστιτούτου.
Άλλοι κλάδοι, όπως οι κατασκευαστές μηχανημάτων και ο φαρμακευτικός τομέας, βρίσκονται επίσης υπό αυξανόμενη πίεση. Το συνολικό εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ έναντι της Κίνας διευρύνθηκε για δεύτερη συνεχή χρονιά το 2025, φτάνοντας τα 360 δισεκατομμύρια ευρώ, και συνέχισε να αυξάνεται κατά το α’ τρίμηνο.
Αυτές οι εξελίξεις τροφοδοτούν τις ανησυχίες ότι οι υψηλότεροι δασμοί των ΗΠΑ οδηγούν περισσότερα κινεζικά προϊόντα στις ευρωπαϊκές ακτές. Υπάρχει επίσης αυξημένη προσοχή στις γενναιόδωρες επιδοτήσεις που χορηγεί το Πεκίνο στο πλαίσιο της δεκαετούς προσπάθειάς του να αναβαθμίσει την οικονομία του.
Η Κίνα έχει χορηγήσει έως και οκτώ φορές περισσότερη κρατική στήριξη σε εγχώριες εταιρείες από ό,τι έλαβαν οι επιχειρήσεις του ΟΟΣΑ μεταξύ 2005 και 2024, αυξάνοντας έτσι το μερίδιο αγοράς σε τομείς όπως η ηλιακή ενέργεια, η ναυπηγική, ο χάλυβας και το αλουμίνιο, ο τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός, οι ανεμογεννήτριες, η αεροδιαστημική και η άμυνα, καθώς και η αυτοκινητοβιομηχανία.
Προς όφελος της ΕΕ λειτουργεί το γεγονός ότι η οικονομία της Κίνας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές, δεδομένου ότι η εγχώρια ζήτηση παραμένει αδύναμη.
Η ΕΕ ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της Κίνας πέρυσι, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας, και παραμένει ένας σημαντικός παράγοντας εξισορρόπησης έναντι μιας οικονομίας που ψύχεται ραγδαία.
Ωστόσο, η κυριαρχία της Κίνας στην επεξεργασία σπάνιων γαιών της παρέχει τεράστια διαπραγματευτική δύναμη σε οποιονδήποτε εμπορικό πόλεμο — ουσιαστικά εξουδετερώνοντας ήδη τις φιλοδοξίες των ΗΠΑ να επιβάλουν βαριά δασμολογικά μέτρα κατά της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου.
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζει η ΕΕ είναι η ενίσχυση της ευελιξίας των υφιστάμενων αμυντικών εμπορικών εργαλείων, η ενίσχυση του προσωπικού της διεύθυνσης εμπορίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και η υιοθέτηση εντελώς νέων μέσων.
Ένα βασικό πρόβλημα για την Ευρώπη είναι ότι οι εταιρείες που εξαρτώνται από κινεζικές πρώτες ύλες και άλλες εισροές έχουν αργήσει να αντιμετωπίσουν το ζήτημα. Η BME, μια ένωση Γερμανών διαχειριστών εφοδιαστικής αλυσίδας, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εταιρειών είχε μεταφέρει λιγότερο από το 10% του όγκου των αγορών της εκτός της χώρας τα τελευταία τρία χρόνια, ενώ τα σχέδια δείχνουν ελάχιστες αλλαγές μέχρι το επόμενο έτος.
Με την Κίνα να προειδοποιεί ήδη ότι θα αντισταθεί σε οποιαδήποτε κίνηση της ΕΕ για την προστασία των βιομηχανιών της και την επέκταση του εργαλείου εμπορικής πολιτικής της, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συνειδητοποιούν ότι βρίσκονται σε αδιέξοδο. Ωστόσο, υπάρχει επίσης μια αυξανόμενη συναίνεση ότι η ανάληψη δράσης τώρα θα είναι λιγότερο δαπανηρή μακροπρόθεσμα από τη διατήρηση του status quo, και ότι η Ένωση δεν μπορεί να παραλύεται από πιθανά αντίποινα. Η Κομισιόν συμφωνεί ότι το ευρωπαϊκό κοινό πρέπει να ενημερωθεί για την πιθανότητα εντατικότερων εμπορικών τριβών με την Κίνα.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η ΕΕ δεν μπορεί απλώς να παραμένει αδρανής όταν άλλοι παρακάμπτουν τους κοινούς κανόνες εμπορίου και ότι «προστατεύουμε τα συμφέροντά μας και την οικονομία μας από τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκαλούνται από τις εμπορικές πρακτικές άλλων κρατών».
Τέτοιες δηλώσεις τον ευθυγραμμίζουν περισσότερο με χώρες που επιδιώκουν μια πολύ πιο αυστηρή στάση. Ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ προειδοποίησε ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ανταγωνίζονται κινέζους αντιπάλους «που υποστηρίζονται από κρατική ενίσχυση σε κλίμακα που καμία οικονομία της αγοράς δεν μπορεί να ανταγωνιστεί ή να αναπαράγει».
Διαβάστε ακόμη
Πλειστηριασμοί: Με ξενοδοχεία, Μύκονο, πάρκινγκ και… ΕΝΚΛΩ αυτή η εβδομάδα (pics)
Καύσιμα: Προς πτώση των τιμών, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει
Πότε μια μεταφορά χρημάτων γίνεται φορολογική παγίδα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα