Ο Σεΐχης Χάλεντ μπιν Μοχάμεντ Αλ Ναχιάν δεν είναι ακόμη, τόσο αναγνωρίσιμος διεθνώς, όσο ο πατέρας του, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν, πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ωστόσο, ο 44χρονος διάδοχος του Άμπου Ντάμπι βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας από τις πιο φιλόδοξες στρατηγικές του εμιράτου.
Ένα σχέδιο δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχει έναν σαφή στόχο, να καταφέρει το Άμπου Ντάμπι να εξάγει όλο και μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς του χωρίς να εξαρτάται από τα Στενά του Ορμούζ. Στους κυβερνητικούς κύκλους η στρατηγική έχει αποκτήσει ένα χαρακτηριστικό όνομα «Zero Hormuz». Πίσω από το όνομα κρύβεται ένα τεράστιο στοίχημα σε λιμάνια, αγωγούς, logistics και νέες ενεργειακές υποδομές.
Ο άνθρωπος πίσω από το σχέδιο
Η επιλογή του Χάλεντ να βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας δεν είναι τυχαία. Πριν οριστεί διάδοχος του Άμπου Ντάμπι το 2023, είχε περάσει από κρίσιμες θέσεις στον μηχανισμό εθνικής ασφάλειας των ΗΑΕ, μεταξύ άλλων ως επικεφαλής της κρατικής ασφάλειας και ως αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας. Σήμερα είναι παράλληλα πρόεδρος του Abu Dhabi Executive Council, αποκτώντας κεντρικό ρόλο στις οικονομικές και στρατηγικές αποφάσεις του εμιράτου.
Στην καρδιά αυτής της νέας φάσης βρίσκεται και το L’imad, ένα επενδυτικό όχημα περίπου 300 δισ. δολαρίων υπό την προεδρία του Χάλεντ, το οποίο έχει σχεδιαστεί για μεγάλες στρατηγικές επενδύσεις. Μία από τις προτεραιότητες είναι πλέον ξεκάθαρη, η δημιουργία περισσότερων διαδρομών προς τις διεθνείς αγορές που δεν περνούν υποχρεωτικά από το Ορμούζ.
Το γεωγραφικό πλεονέκτημα βρίσκεται στην άλλη πλευρά των ΗΑΕ. Η Φουτζέιρα, στην ανατολική ακτή της χώρας, έχει άμεση πρόσβαση στον Κόλπο του Ομάν και, κατ’ επέκταση, στον Ινδικό Ωκεανό. Τα πλοία που αναχωρούν από εκεί δεν χρειάζεται να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ. Γι’ αυτό και η περιοχή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική αξία. Σύμφωνα με το Bloomberg, το Άμπου Ντάμπι εξετάζει επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε νέες λιμενικές και άλλες υποδομές, με τη Φουτζέιρα να βρίσκεται στο επίκεντρο του σχεδιασμού.
Την ίδια στιγμή, η ADNOC κατασκευάζει έναν νέο αγωγό West-East, ο οποίος αναμένεται να λειτουργήσει το 2027 και να διπλασιάσει την εξαγωγική δυναμικότητα μέσω Φουτζέιρα. Ο ίδιος ο Χάλεντ έχει ζητήσει την επιτάχυνση του έργου. Το επενδυτικό πλάνο δεν σταματά εκεί. Το L’imad έχει συμφωνήσει με την BlackRock, την Temasek και την ADNOC να στοχεύσουν έως και 30 δισ. δολάρια σε επενδύσεις που αφορούν ενεργειακές μεταφορές, logistics και υποδομές νερού.
Το Ορμούζ εξακολουθεί να μετρά
Γιατί, όμως, ένα από τα πλουσιότερα εμιράτα του κόσμου επενδύει τόσα δισεκατομμύρια για να δημιουργήσει εναλλακτικές διαδρομές; Η απάντηση βρίσκεται στον χάρτη. Τα Στενά του Ορμούζ είναι ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα παγκοσμίως. Στο στενότερο σημείο τους χωρίζουν το Ιράν από την Αραβική Χερσόνησο και αποτελούν την κύρια θαλάσσια έξοδο του Περσικού Κόλπου.
Κάθε ένταση στην περιοχή επαναφέρει το ίδιο ερώτημα, τι θα συνέβαινε στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας εάν η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ περιοριζόταν σημαντικά; Παρά τις πρόσφατες αναταράξεις, οι ροές έχουν ανακάμψει σημαντικά. Στα τέλη Σεπτεμβρίου περίπου 13,1 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως περνούσαν ξανά από τα Στενά, έναντι περίπου 17,1 εκατ. πριν από την κρίση, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το CNN. Το Ορμούζ, επομένως, κάθε άλλο παρά έχει χάσει τη σημασία του. Και ίσως αυτό ακριβώς εξηγεί το μέγεθος των επενδύσεων.
Υποδομές από τη μία, διπλωματία από την άλλη
Το ενδιαφέρον είναι ότι το Άμπου Ντάμπι δεν επιχειρεί απλώς να «παρακάμψει» γεωγραφικά το πρόβλημα. Την ώρα που επενδύει σε εναλλακτικές υποδομές, διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους με την Τεχεράνη. Τον Σεπτέμβριο, ο Χάλεντ συναντήθηκε με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν στο περιθώριο της συνόδου των BRICS στην Ινδία, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και το μέλλον των Στενών βρίσκονταν ξανά στο επίκεντρο.
Κάπως έτσι διαμορφώνεται μια στρατηγική δύο επιπέδων. λιγότερη επιχειρησιακή εξάρτηση από το Ορμούζ, χωρίς ρήξη με το Ιράν. Και για τον Χάλεντ, η συγκεκριμένη στρατηγική έχει και μία ακόμη διάσταση. Ο διάδοχος βρίσκεται σε μια περίοδο κατά την οποία χτίζει σταδιακά το δικό του πολιτικό και οικονομικό αποτύπωμα, αναλαμβάνοντας όλο και μεγαλύτερη ευθύνη για έργα που θα καθορίσουν την επόμενη φάση ανάπτυξης του Άμπου Ντάμπι.
Το «Zero Hormuz» είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της μετάβασης. Δεν πρόκειται για ένα σχέδιο που υποθέτει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα πάψουν να έχουν σημασία. Πρόκειται για κάτι πιο πρακτικό, να μην είναι η οικονομία του Άμπου Ντάμπι τόσο εκτεθειμένη σε ό,τι μπορεί να συμβεί εκεί. Με αγωγούς, λιμάνια και δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια επενδύσεων, ο Χάλεντ επιχειρεί ουσιαστικά να αγοράσει κάτι που στη γεωπολιτική είναι ιδιαίτερα πολύτιμο, δηλαδή περισσότερες επιλογές.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.