Μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες φαίνεται να αποδέχονται πλέον ότι τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ θα κληθούν να καταβάλλουν κάποιο είδος τέλους προς το Ιράν και το Ομάν, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές διαβουλεύσεις.
Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές στο Bloomberg, μετά τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με την Ισλαμική Δημοκρατία, η επιβολή ενός είδους χρέωσης για υπηρεσίες θεωρείται πλέον σχεδόν δεδομένη από ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Αντίστοιχη άποψη συμμερίζονται ιδιωτικά και ορισμένοι αξιωματούχοι αραβικών κρατών του Κόλπου, χωρίς ωστόσο αυτό να αποτελεί επίσημη θέση των κυβερνήσεών τους.
Παραμένει άγνωστο τόσο το ύψος όσο και η μορφή των πιθανών τελών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και αρκετές χώρες του Κόλπου εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι ούτε το Ιράν ούτε το Ομάν έχουν δικαίωμα να επιβάλουν οποιαδήποτε χρέωση για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Οι αντιρρήσεις τους βασίζονται στο διεθνές ναυτικό δίκαιο, αλλά και στον φόβο ότι θα δημιουργηθεί προηγούμενο, επιτρέποντας και σε άλλες χώρες να επιβάλουν αντίστοιχα τέλη σε στρατηγικές θαλάσσιες οδούς.
Ευρωπαϊκές πιέσεις για ίση μεταχείριση
Παρότι φαίνεται να αποδέχονται το ενδεχόμενο πρόσθετου κόστους, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ζητούν από το Ιράν και το Ομάν να μην εφαρμόσουν διακρίσεις εις βάρος πλοίων ανάλογα με τη σημαία ή την εθνικότητά τους.
Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες προωθούν τη δημιουργία διεθνούς ναυτικής δύναμης που θα αναλάβει τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση ναρκών στα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, η ανάπτυξή της θα εξαρτηθεί από την πρόοδο των διαπραγματεύσεων για μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία.
Το Ομάν, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και το Κουβέιτ είτε αρνήθηκαν να σχολιάσουν είτε δεν απάντησαν σε σχετικό αίτημα του Bloomberg.
Από την πλευρά του, το Μπαχρέιν ξεκαθάρισε ότι δεν έχει αποδεχθεί ούτε έχει αφήσει να εννοηθεί πως αποδέχεται την επιβολή τελών στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά.
«Η ελεύθερη και ανεμπόδιστη διέλευση της διεθνούς ναυσιπλοΐας από τα Στενά αποτελεί ζήτημα διεθνούς δικαίου και όχι αντικείμενο διαπραγμάτευσης», ανέφερε η κυβέρνηση της χώρας.
Το Ομάν αναζητεί νέο μοντέλο
Το Bloomberg είχε αποκαλύψει την περασμένη εβδομάδα ότι το Ομάν ενημέρωσε Ευρωπαίους αξιωματούχους πως δεν υπάρχει επιστροφή στο καθεστώς που ίσχυε πριν από τον πόλεμο στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τα πλοία που διέρχονται από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα ενδέχεται να επιβαρύνονται με τέλη που θα αφορούν υπηρεσίες προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος, απορρύπανσης και ασφαλούς ναυσιπλοΐας.
Το Σουλτανάτο, το οποίο διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με τη Δύση όσο και με το Ιράν, βρίσκεται υπό πίεση και από τις δύο πλευρές. Δημοσίως έχει διατυπώσει αντικρουόμενα μηνύματα για τις προθέσεις του, επαναλαμβάνοντας πάντως ότι θα τηρήσει το διεθνές ναυτικό δίκαιο.
Σύμφωνα με μία από τις πηγές, το Ομάν εξετάζει το μοντέλο διαχείρισης των Στενών της Μαλάκκας στην Ασία ως πιθανή λύση, επιδιώκοντας έναν συμβιβασμό που θα ικανοποιεί τόσο το Ιράν όσο και τη διεθνή κοινότητα.
Στο συγκεκριμένο σύστημα, η Ινδονησία, η Μαλαισία και η Σιγκαπούρη συντονίζουν τη διαχείριση του περάσματος, επιβάλλοντας χρεώσεις μόνο για υπηρεσίες ασφαλείας και ναυσιπλοΐας όταν αυτές παρέχονται. Παράλληλα λειτουργεί ταμείο εθελοντικών εισφορών για την ασφαλή ναυσιπλοΐα, το οποίο το 2017 η Σιγκαπούρη είχε ανακοινώσει ότι είχε συγκεντρώσει περίπου 22 εκατ. δολάρια σε μία δεκαετία.
Αυξήθηκε η ναυτιλιακή κίνηση μετά την προσωρινή συμφωνία
Η εμπορική ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ έχει ενισχυθεί μετά την προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ πριν από περίπου δύο εβδομάδες.
Η συμφωνία, σε συνδυασμό με τη στρατιωτική προστασία που παρέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στα εμπορικά πλοία, έχει αυξήσει τις ροές πετρελαίου από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία σε περισσότερα από 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως, επίπεδο που αντιστοιχεί σε λίγο περισσότερο από το ήμισυ των προπολεμικών ποσοτήτων.
Παράλληλα, το Ιράν αύξησε τις εξαγωγές αργού πετρελαίου, μετά την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού των λιμανιών του.
Στο τραπέζι των συνομιλιών
Κατά τη σπάνια επίσκεψή του στην Ευρώπη την περασμένη εβδομάδα, ο Σουλτάνος του Ομάν, Χάιθαμ μπιν Ταρίκ, συζήτησε με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο Παρίσι το μέλλον των Στενών του Ορμούζ. Στην κοινή δήλωσή τους οι δύο ηγέτες επανέλαβαν τη δέσμευσή τους υπέρ της απρόσκοπτης ναυσιπλοΐας.
Την ίδια ώρα, χώρες του Κόλπου που είχαν δεχθεί σφοδρές ιρανικές επιθέσεις κατά τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου εμφανίζονται πλέον περισσότερο διατεθειμένες να εξετάσουν την καταβολή διοδίων, εφόσον αυτό συμβάλει στην αποκλιμάκωση της έντασης.
Οι συζητήσεις για το μέλλον των Στενών πραγματοποιούνται παράλληλα με τις έμμεσες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν στη Ντόχα, στις οποίες συμμετέχουν οι Αμερικανοί διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ.
Στόχος είναι να αξιοποιηθεί η προσωρινή συμφωνία που εγκαινίασε περίοδο διαπραγματεύσεων 60 ημερών για την επίλυση εκκρεμών ζητημάτων, μεταξύ των οποίων το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και τα δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα.
Οι συνομιλίες, ωστόσο, ξεκίνησαν μέσα σε κλίμα έντασης, μετά τα επεισόδια που σημειώθηκαν στα Στενά του Ορμούζ στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας και τις διαφωνίες για το νέο καθεστώς διαχείρισης του περάσματος, από το οποίο πριν από τον πόλεμο διερχόταν περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι οι διαπραγματεύσεις σημειώνουν πρόοδο, τονίζοντας πως «τα πάμε πολύ καλά».
Υπενθυμίζεται ότι το Ιράν ουσιαστικά έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ με την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών στα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν αποκλείοντας τα ιρανικά πλοία από την πρόσβαση στα λιμάνια τους.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και προβλήματα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Από τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης, η Τεχεράνη ζητούσε να αποκτήσει κάποιον βαθμό ελέγχου της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ στο πλαίσιο της μεταπολεμικής διευθέτησης.
Διαβάστε ακόμη
Συμφωνία DIMAND – Ηilton για το νέο Hilton Θεσσαλονίκης στο συγκρότημα ΦΙΞ (pic)
Morgan Stanley: Θετική στάση για τις ελληνικές τράπεζες πριν τα αποτελέσματα β’ τριμήνου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.