Η εντυπωσιακή ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει μέχρι σήμερα ο Αμερικανός καταναλωτής, παρά τις υψηλές τιμές της βενζίνης και των τροφίμων, ενδέχεται σύντομα να δοκιμαστεί, με τους οικονομολόγους της Goldman Sachs να προειδοποιούν ότι η ισχυρή κατανάλωση της άνοιξης στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό σε έναν προσωρινό παράγοντα: τις αυξημένες επιστροφές φόρων.
Τα αποτελέσματα των μεγαλύτερων αμερικανικών retailers, που ανακοινώθηκαν αυτή την εβδομάδα, ήδη προσέφεραν τις πρώτες απτές ενδείξεις για το τι συμβαίνει στην πραγματική οικονομία. Και το σήμα που έστειλαν προβλημάτισε την αγορά: η Target εξέπληξε θετικά και η Home Depot εμφάνισε ανθεκτικότητα, όμως η Walmart, ο κολοσσός της λιανικής στις ΗΠΑ και ίσως το σημαντικότερο «βαρόμετρο» της κατανάλωσης, κατέγραψε τη βραδύτερη αύξηση συγκρίσιμων πωλήσεων εδώ και έξι χρόνια.
Από την πλευρά του ο επικεφαλής οικονομολόγος της Goldman Sachs, Γιαν Χάτζιους, σε νέο σημείωμα του, υποστήριξε ότι οι πωλήσεις των επιχειρήσεων που απευθύνονται στους καταναλωτές κατάφεραν να διατηρήσουν σε υγιείς ρυθμούς ανάπτυξης την αμερικανική οικονομία κατά το δεύτερο τρίμηνο. Όμως ο ρυθμός αυτός δύσκολα θα συνεχιστεί!
Οι υψηλότερες από τις αρχικά αναμενόμενες επιστροφές φόρων έδωσαν πρόσθετη ρευστότητα στα νοικοκυριά και τροφοδότησαν τις αγορές τους. Αυτό αποτυπώθηκε και στην εικόνα των εισηγμένων εταιρειών του κλάδου της κατανάλωσης: οι πωλήσεις των εταιρειών του S&P 500 που συνδέονται με μη απαραίτητες καταναλωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 5,9% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο, ενώ στις επιχειρήσεις βασικών καταναλωτικών αγαθών η άνοδος διαμορφώθηκε στο 3,9%.
Η δυναμική δεν περιορίστηκε μάλιστα σε συγκεκριμένες εισοδηματικές ομάδες. Οι πωλήσεις συγκρίσιμων καταστημάτων, ένας από τους σημαντικότερους δείκτες για την πορεία των εταιρειών λιανικής, επιταχύνθηκαν τόσο στις επιχειρήσεις που απευθύνονται σε καταναλωτές χαμηλότερων εισοδημάτων όσο και σε εκείνες με πελατεία υψηλότερων εισοδηματικών κατηγοριών.
Η Goldman βλέπει επιβράδυνση στο 1%-1,5%
Πίσω από την ισχυρή εικόνα του δεύτερου τριμήνου, ωστόσο, η Goldman Sachs εντοπίζει σημάδια ότι η δυναμική αρχίζει να εξασθενεί.
Ο Χάτζιους προβλέπει υποτονική αύξηση της κατανάλωσης τους επόμενους μήνες, καθώς η έκτακτη ώθηση που προσέφεραν οι επιστροφές φόρων εξαντλείται και οι πραγματικές ταμειακές ροές των νοικοκυριών ουσιαστικά σταματούν να αυξάνονται.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι η πραγματική καταναλωτική δαπάνη θα αυξηθεί μόλις κατά 1%-1,5% στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, σημαντικά χαμηλότερα από τους ρυθμούς που καταγράφηκαν την άνοιξη. Πρόκειται, σύμφωνα με άλλες αναλύσεις του ίδιου report, για επιβράδυνση από ρυθμό περίπου 2,5% τον Ιούνιο, με την κατανάλωση να κινδυνεύει να καταγράψει τον ασθενέστερο ρυθμό ανάπτυξης από τις αρχές του 2021.
Τα στοιχεία του Ιουλίου ενισχύουν αυτή την εκτίμηση. Οι λιανικές πωλήσεις στις ΗΠΑ μειώθηκαν απροσδόκητα κατά 0,6% σε μηνιαία βάση, καταγράφοντας την πρώτη πτώση εδώ και εννέα μήνες και τη μεγαλύτερη σε 14 μήνες. Οι λεγόμενες βασικές λιανικές πωλήσεις, οι οποίες χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό του ΑΕΠ, υποχώρησαν κατά 0,4%.
Μέρος της πτώσης συνδέεται με το γεγονός ότι η Amazon πραγματοποίησε φέτος νωρίτερα το Prime Day, μεταφέροντας μέρος των αγορών από τον Ιούλιο στον Ιούνιο. Ωστόσο, για την Goldman Sachs, η αναθεωρημένη πορεία των πωλήσεων επιβεβαιώνει περισσότερο την εκτίμηση ότι η ισχύς της κατανάλωσης την άνοιξη ήταν προσωρινό αποτέλεσμα της μεγάλης εισροής χρημάτων από τις επιστροφές φόρων και όχι η αρχή μιας μόνιμης επιτάχυνσης.
Η αμερικανική τράπεζα μείωσε μάλιστα την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας στο τρίτο τρίμηνο στο 2,2%, μετά τα ασθενέστερα στοιχεία των λιανικών πωλήσεων.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα των αλυσίδων λιανικής
Τα αποτελέσματα των μεγαλύτερων αμερικανικών αλυσίδων αυτή την εβδομάδα ενισχύουν την εικόνα ενός καταναλωτή που δεν έχει σταματήσει να ξοδεύει, αλλά γίνεται περισσότερο επιλεκτικός και ευαίσθητος στις τιμές.
Το ισχυρότερο «καμπανάκι» ήρθε από τη Walmart. Οι συγκρίσιμες πωλήσεις στις ΗΠΑ, εξαιρουμένων των καυσίμων, αυξήθηκαν μόλις κατά 2,6%, καταγράφοντας τον χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης εδώ και έξι χρόνια και μένοντας κάτω από τις προσδοκίες. Η μετοχή υποχώρησε πάνω από 9% στη συνεδρίαση της Πέμπτης, αν και η εταιρεία αναβάθμισε την ετήσια πρόβλεψή της.
Καλύτερη ήταν η εικόνα της Target, με τις συγκρίσιμες πωλήσεις να αυξάνονται κατά 3,8%, πάνω από τις εκτιμήσεις, οδηγώντας την εταιρεία σε νέα αναβάθμιση των ετήσιων προβλέψεών της.
Στον κλάδο κατοικίας, η Home Depot εμφάνισε ανθεκτικότητα, με τις συγκρίσιμες πωλήσεις στις ΗΠΑ να ενισχύονται κατά 1,3%. Αντίθετα, η Lowe’s περιόρισε τις ετήσιες προβλέψεις της, καθώς οι καταναλωτές εξακολουθούν να αποφεύγουν τις μεγάλες και ακριβές ανακαινίσεις.
Μικτή εικόνα έδωσε και η TJX: οι συνολικές πωλήσεις αυξήθηκαν, όμως οι συγκρίσιμες πωλήσεις της βασικής μονάδας Marmaxx επιβραδύνθηκαν αισθητά. Συνολικά, τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν περισσότερο επιφυλακτική καταναλωτική συμπεριφορά παρά γενικευμένη υποχώρηση της ζήτησης.
Η κατανάλωση κράτησε προσωρινά όρθια την οικονομία
Τα στοιχεία έχουν ιδιαίτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ο ρόλος που διαδραμάτισαν μέχρι τώρα τα νοικοκυριά στην αμερικανική οικονομία.
Το ΑΕΠ των ΗΠΑ αυξήθηκε με ετησιοποιημένο ρυθμό μόλις 1,5% το δεύτερο τρίμηνο, επιβραδύνοντας από το 2,1% του πρώτου τριμήνου.
Παρά τη συνολική επιβράδυνση της οικονομίας, οι καταναλωτικές δαπάνες επιταχύνθηκαν θεαματικά σε ετησιοποιημένο ρυθμό 3,2%, από μόλις 0,5% το πρώτο τρίμηνο, λειτουργώντας ως βασικός κινητήρας της υποκείμενης ιδιωτικής εγχώριας ζήτησης.
Τα αμερικανικά νοικοκυριά αύξησαν τις δαπάνες τόσο για αγαθά όσο και για υπηρεσίες, με ιδιαίτερα ισχυρή δραστηριότητα στα συνταγογραφούμενα φάρμακα, τα αυτοκίνητα και την εστίαση.
Ακριβώς γι’ αυτό η Goldman Sachs αντιμετωπίζει την αναμενόμενη επιβράδυνση ως σημαντικό παράγοντα για τις προοπτικές της οικονομίας. Εάν η πραγματική κατανάλωση πέσει στο 1%-1,5%, ένας από τους βασικούς πυλώνες που στήριξαν την ανάπτυξη το πρώτο εξάμηνο θα χάσει σημαντικό μέρος της δυναμικής του.
Νέα απειλή από το ακριβότερο πετρέλαιο
Στην εξίσωση έχει προστεθεί και ένας ακόμη επιβαρυντικός παράγοντας: η νέα άνοδος των ενεργειακών τιμών λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Το Brent ενισχύθηκε την Πέμπτη κοντά στα 94 δολάρια το βαρέλι, ήτοι στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν τεσσάρων εβδομάδων, μετά τις νέες απειλές του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για «οικονομικό πόλεμο» εναντίον του Ιράν.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί διπλή απειλή για την οικονομία: η ακριβότερη βενζίνη αφαιρεί διαθέσιμο εισόδημα που διαφορετικά θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε άλλες αγορές και ταυτόχρονα δημιουργεί τον κίνδυνο νέων πληθωριστικών πιέσεων.
Ήδη τον Ιούλιο η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ είχε φθάσει περίπου στα 4,08 δολάρια το γαλόνι, καθώς η ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ είχε αρχίσει να μεταφέρεται στην αγορά καυσίμων.
Η πίεση είναι μεγαλύτερη για τα νοικοκυριά με χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα, τα οποία διαθέτουν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους για βασικά αγαθά, τρόφιμα, στέγαση και ενέργεια. Έρευνα της Primerica δείχνει ότι 71% των Αμερικανών μεσαίου εισοδήματος θεωρούν ότι τα εισοδήματά τους δεν συμβαδίζουν με τον πληθωρισμό, ενώ σχεδόν οι μισοί δηλώνουν ότι έχουν περιορίσει καθημερινές δαπάνες.
Το μήνυμα των retailers: Δεν κατέρρευσε, αλλά αλλάζει ο καταναλωτής
Τα αποτελέσματα αυτής της εβδομάδας δεν δείχνουν ακόμη μια γενικευμένη κατάρρευση της αμερικανικής κατανάλωσης. Δείχνουν όμως έναν καταναλωτή πολύ περισσότερο επιλεκτικό, ο οποίος αναζητεί χαμηλότερες τιμές, στρέφεται στα απαραίτητα και εμφανίζεται απρόθυμος να αναλάβει μεγάλες προαιρετικές δαπάνες.
Η Target αποτελεί τη θετική εξαίρεση, η Home Depot διατηρείται χάρη στις αναγκαίες επισκευές κατοικιών και η TJX εξακολουθεί να εμφανίζει ανάπτυξη. Όμως η αδυναμία της Lowe’s στις μεγάλες δαπάνες για το σπίτι και, κυρίως, η βραδύτερη αύξηση των πωλήσεων της Walmart εδώ και έξι χρόνια ενισχύουν την προειδοποίηση της Goldman Sachs ότι η ισχυρή άνοιξη δύσκολα θα επαναληφθεί στο δεύτερο εξάμηνο.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα από την εβδομάδα των retailers: ο Αμερικανός καταναλωτής εξακολουθεί να ξοδεύει, αλλά η απόσταση ανάμεσα στην «ανθεκτικότητα» και στην «επιβράδυνση» γίνεται ολοένα μικρότερη. Με τις επιστροφές φόρων να έχουν πλέον εξαντλήσει την επίδρασή τους και το πετρέλαιο να επιστρέφει κοντά στα 95 δολάρια, το δεύτερο εξάμηνο του 2026 θα αποτελέσει το πραγματικό τεστ για το κατά πόσο τα νοικοκυριά μπορούν να συνεχίσουν να κρατούν όρθια την αμερικανική οικονομία.
Διαβάστε επίσης
Από το 2027 έρχονται οι… Σκανδιναβοί στην Κω – Το project των 80 εκατ. ευρώ από Premia – ΝLTG (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ