Τον πολιτικό χάρτη των Ηνωμένων Πολιτειών ανατρέπουν οι Δημοκρατικοί, καταγράφοντας μια σαρωτική εκλογική επικράτηση που αναμένεται να επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα για πολλά χρόνια. Με μια σειρά εντυπωσιακές νίκες στη Γερουσία, ακόμη και σε πολιτείες που αποτελούσαν επί δεκαετίες προπύργια των Ρεπουμπλικανών, το Δημοκρατικό Κόμμα προκαλεί μια από τις μεγαλύτερες ανατροπές των τελευταίων ετών.
Το «μπλε κύμα» που σάρωσε τις ΗΠΑ έφερε τους Ρεπουμπλικανούς αντιμέτωπους με μια βαριά εκλογική ήττα, στερώντας τους τον έλεγχο του Κογκρέσου ακριβώς στα μέσα της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.
Οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων και ανέκτησαν τον έλεγχο της Γερουσίας, αποκτώντας πλέον τη δυνατότητα να εμποδίζουν βασικές πρωτοβουλίες του Αμερικανού προέδρου, αλλά και να ξεκινήσουν κοινοβουλευτικές έρευνες για τη δράση της κυβέρνησής του. Στο τραπέζι ενδέχεται να βρεθεί ακόμη και μια τρίτη, ιστορική απόπειρα παραπομπής του Τραμπ σε δίκη με τη διαδικασία του impeachment.
Από την απόλυτη κυριαρχία στην εκλογική κατάρρευση
Ελάχιστοι θα μπορούσαν να προβλέψουν μια τέτοια εξέλιξη τους πρώτους μήνες του 2025, όταν ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο έχοντας στο πλευρό του ένα Κογκρέσο που ελεγχόταν πλήρως από τους Ρεπουμπλικανούς. Καθώς όμως το πολιτικό κλίμα άρχισε να μεταστρέφεται εις βάρος του ίδιου και του κόμματός του, οι Δημοκρατικοί άρχισαν να πιστεύουν ότι μπορούσαν να ανακτήσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Η Γερουσία, αντίθετα, θεωρούνταν πολύ δυσκολότερος στόχος. Ο εκλογικός χάρτης περιλάμβανε αρκετές πολιτείες στις οποίες ο Τραμπ είχε επικρατήσει με άνεση μόλις δύο χρόνια νωρίτερα. Τελικά, οι Δημοκρατικοί κατάφεραν να ανατρέψουν όλες τις προβλέψεις, σημειώνοντας νίκες στο Τέξας, στο Μέιν, στο Κάνσας, στο Οχάιο, στην Αϊόβα, στη Βόρεια και στη Νότια Καρολίνα.
Ο Τραμπ μιλά για συνεργασία, αλλά απειλεί με βέτο
Στις πρώτες αντιδράσεις του μετά την εκλογική ήττα, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να εμφανιστεί διατεθειμένος να συνεργαστεί με τη νέα ηγεσία του Κογκρέσου.
Μιλώντας στο CBS, αμερικανικό συνεργαζόμενο δίκτυο του BBC, δήλωσε ότι προτίθεται να επιδιώξει συμφωνίες με τους Δημοκρατικούς, προσθέτοντας ότι δεν επιθυμεί να περάσει τα τελευταία δύο χρόνια της θητείας του απορρίπτοντας συνεχώς νομοσχέδιά τους.
Ωστόσο, λίγο αργότερα έστειλε ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα μέσω του Truth Social, δημοσιεύοντας φωτογραφία με το χαρακτηριστικό κόκκινο καπέλο του, πάνω στο οποίο αναγραφόταν η λέξη «VETO».
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι το όνομά του δεν βρισκόταν στα ψηφοδέλτια και ότι, εάν ήταν ο ίδιος υποψήφιος, οι Ρεπουμπλικανοί θα είχαν πετύχει μια καθαρή νίκη.
Η τοποθέτησή του, πάντως, έρχεται σε αντίθεση με το γεγονός ότι είχε στηρίξει προσωπικά πολλούς από τους υποψηφίους που ηττήθηκαν, ενώ κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας καλούσε τους πολίτες να ψηφίσουν σαν να διεκδικούσε ο ίδιος την επανεκλογή του.
Οι ιστορικές νίκες που άλλαξαν τον χάρτη της Γερουσίας
Στη Γερουσία, οι Δημοκρατικοί απέσπασαν τουλάχιστον έξι έδρες από τους Ρεπουμπλικανούς, εξασφαλίζοντας με άνεση την πλειοψηφία.
Μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις σημειώθηκε στο Κάνσας, όπου ο Άνταμ Χάμιλτον επικράτησε σε μια πολιτεία που είχε να εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή σχεδόν έναν αιώνα, από την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης.
Εξίσου εντυπωσιακή ήταν η εξέλιξη στο Τέξας, όπου ο Τζέιμς Ταλαρίκο νίκησε τον Ρεπουμπλικανό Κεν Πάξτον, τερματίζοντας ένα σερί 38 ετών χωρίς νίκη των Δημοκρατικών σε εκλογές πολιτειακής εμβέλειας.
Στη Νότια Καρολίνα, η Άνι Άντριους επικράτησε της Ντάρλιν Γκράχαμ, η οποία είχε διοριστεί στη θέση μετά τον θάνατο του αδελφού της, γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ. Πρόκειται για μια αναμέτρηση που μέχρι πριν από λίγους μήνες ελάχιστοι αναλυτές θεωρούσαν ότι μπορούσε να κερδηθεί από τους Δημοκρατικούς.
Στο Μέιν, η Ρεπουμπλικανή Σούζαν Κόλινς, έπειτα από πέντε θητείες στη Γερουσία, αναγνώρισε την ήττα της από τον Δημοκρατικό Τρόι Τζάκσον.
Στην Αϊόβα, ο Παραολυμπιονίκης Τζος Τούρεκ κατέκτησε την έδρα που άφηνε η αποχωρούσα Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής Τζόνι Ερνστ, ενώ στο Οχάιο ο Σέροντ Μπράουν πραγματοποίησε εντυπωσιακή πολιτική επιστροφή, επικρατώντας του Τζον Χάστεντ.
Την ίδια ώρα, στο Μίσιγκαν, ο Δημοκρατικός Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ εμφανιζόταν να οδεύει προς τη νίκη απέναντι στον Ρεπουμπλικανό Μάικ Ρότζερς, έπειτα από μια ιδιαίτερα σκληρή εκλογική μάχη.
Πολιτικός σεισμός στο Τέξας
Οι απώλειες των Ρεπουμπλικανών δεν περιορίστηκαν στο Κογκρέσο. Στο βαθιά συντηρητικό Τέξας σημειώθηκε άλλη μία εκλογική ανατροπή, αυτή τη φορά στη μάχη για το αξίωμα του κυβερνήτη.
Η Δημοκρατική Τζίνα Ινοχόσα εκτόπισε τον εν ενεργεία Ρεπουμπλικανό κυβερνήτη Γκρεγκ Άμποτ, ο οποίος μέχρι τις αρχές του έτους θεωρούνταν το αδιαφιλονίκητο φαβορί για την επανεκλογή του.
Οι Δημοκρατικοί επικράτησαν επίσης στις εκλογές κυβερνητών στην Αϊόβα και στο Οχάιο, αλλά και στην Τζόρτζια, η οποία έγραψε ιστορία εκλέγοντας για πρώτη φορά μαύρη γυναίκα στη θέση της κυβερνήτη.
Επιστροφή στη Βουλή των Αντιπροσώπων μετά το 2022
Την ίδια στιγμή, οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων για πρώτη φορά από το 2022. Σύμφωνα με τις εκλογικές προβολές που επικαλείται το BBC, το κόμμα αναμένεται να κατακτήσει 245 έδρες, έναντι 166 των Ρεπουμπλικανών, με την καταμέτρηση να συνεχίζεται.
Οι Δημοκρατικοί απέσπασαν έδρες από τους Ρεπουμπλικανούς σε Τέξας, Βόρεια Καρολίνα, Πενσιλβάνια, Αϊόβα, Κεντάκι και Κολοράντο, μεταξύ άλλων, ενώ βρίσκονταν σε τροχιά περαιτέρω κερδών στη Βιρτζίνια και την Ιντιάνα.
Η ψήφος των μαύρων και των ισπανόφωνων έκρινε κρίσιμες αναμετρήσεις
Σημαντικό ρόλο στην εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών διαδραμάτισε η κινητοποίηση συγκεκριμένων κοινωνικών και εκλογικών ομάδων. Στις νότιες πολιτείες, οι μαύροι ψηφοφόροι που στηρίζουν τους Δημοκρατικούς προσήλθαν στις κάλπες σε αριθμούς-ρεκόρ, συμβάλλοντας καθοριστικά στις νίκες του κόμματος.
Παράλληλα, οι ισπανόφωνοι ψηφοφόροι, οι οποίοι είχαν συμβάλει στην εκλογή του Τραμπ το 2024, στράφηκαν μαζικά προς τους Δημοκρατικούς.
Η αλλαγή αυτή αποτυπώθηκε ιδιαίτερα έντονα στο Τέξας, όπου οι Δημοκρατικοί κέρδισαν και τις τρεις εκλογικές περιφέρειες κατά μήκος των συνόρων με το Μεξικό, στις οποίες κυριαρχεί ο ισπανόφωνος πληθυσμός.
Αντίστοιχα, στη Φλόριντα, η στήριξη των ισπανόφωνων ψηφοφόρων βοήθησε τους Δημοκρατικούς να διατηρήσουν έδρες τις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί είχαν επιχειρήσει να διεκδικήσουν μέσω της αναχάραξης των εκλογικών περιφερειών.
Μάλιστα, οι πολύμηνες πολιτικές συγκρούσεις γύρω από τον επανακαθορισμό των εκλογικών ορίων φαίνεται ότι τελικά δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα για τους Ρεπουμπλικανούς.
Στο Τέξας, για παράδειγμα, το κόμμα προσδοκούσε να εξασφαλίσει πέντε επιπλέον έδρες μέσω των αλλαγών στον εκλογικό χάρτη. Αντί γι’ αυτό, ενδέχεται να ολοκληρώσει την αναμέτρηση με μία έδρα λιγότερη.
Οι λιγοστές εξαιρέσεις για τους Ρεπουμπλικανούς
Μέσα στο δυσμενές εκλογικό κλίμα, οι Ρεπουμπλικανοί κατάφεραν να διατηρήσουν ορισμένα από τα παραδοσιακά τους προπύργια. Η Φλόριντα εξακολουθεί να εμφανίζει σαφή συντηρητική εκλογική τάση, με τη Ρεπουμπλικανή γερουσιαστή Άσλεϊ Μούντι να εξασφαλίζει οριακά την επανεκλογή της.
Παράλληλα, ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Μπάιρον Ντόναλντς εξελέγη ο πρώτος μαύρος κυβερνήτης της πολιτείας. Οι Ρεπουμπλικανοί διατήρησαν επίσης τις θέσεις των κυβερνητών στο Βερμόντ και στο Νιου Χάμσαϊρ, παρά τις πιέσεις που δέχονταν οι υποψήφιοί τους.
Ωστόσο, οι επιμέρους αυτές επιτυχίες δεν ήταν αρκετές για να ανατρέψουν τη συνολική εικόνα της εκλογικής βραδιάς.
Ηχηρή αποδοκιμασία της πολιτικής Τραμπ
Πριν από μόλις δύο χρόνια, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επιστρέψει στην προεδρία συγκεντρώνοντας το 48% των ψήφων και υποστηρίζοντας ότι είχε λάβει σαφή λαϊκή εντολή για την εφαρμογή της πολιτικής του.
Στη συνέχεια, κυβέρνησε στη βάση αυτής της πεποίθησης, προωθώντας συχνά αντιδημοφιλείς πολιτικές στο εμπόριο και τη μετανάστευση, ενώ προχώρησε και στον πόλεμο με το Ιράν, μια στρατιωτική σύγκρουση στην οποία αντιτίθεται η πλειονότητα της αμερικανικής κοινής γνώμης.
Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών συνιστά πλέον μια ηχηρή αποδοκιμασία του Αμερικανού προέδρου και των επιλογών του.
Οι ψηφοφόροι έστειλαν ένα μήνυμα που δύσκολα θα μπορέσει να αγνοήσει ο Λευκός Οίκος, καθώς ο Τραμπ εισέρχεται στο δεύτερο μισό της τελευταίας συνταγματικά επιτρεπόμενης θητείας του με τους Δημοκρατικούς να ελέγχουν πλήρως το Κογκρέσο.
Η εκλογική ανατροπή δεν αλλάζει μόνο τους συσχετισμούς δυνάμεων στην Ουάσιγκτον, αλλά προδιαγράφει και μια διετία σκληρών πολιτικών συγκρούσεων, με πιθανές έρευνες, νομοθετικά αδιέξοδα και διαρκείς αντιπαραθέσεις ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και το Κογκρέσο.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.