Στον Βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, νότια της Γροιλανδίας και της Ισλανδίας, μια μεγάλη θαλάσσια περιοχή συμπεριφέρεται με έναν ιδιαίτερα παράξενο τρόπο. Ενώ ο υπόλοιπος ωκεανός θερμαίνεται, το συγκεκριμένο σημείο γίνεται όλο και πιο κρύο. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι έχει την απάντηση σε αυτό το μυστήριο — και πρόκειται για ένα δυσοίωνο σημάδι ότι ο κόσμος οδεύει ολοταχώς προς ένα από τα πιο ανησυχητικά κλιματικά σημεία καμπής.
Αυτή η θαλάσσια λωρίδα —που έχει ονομαστεί «παγωμένη κηλίδα» (cold blob) ή (warming hole)— έχει σημειώσει πτώση θερμοκρασίας κατά σχεδόν 1 βαθμό Κελσίου από το 1900.
Οι επιστήμονες συζητούν εδώ και καιρό αν αυτή η ανωμαλία καθοδηγείται από την απώλεια θερμότητας από την επιφάνεια του ωκεανού λόγω αλλαγών στους ανέμους και τα σύννεφα, ή αν αποτελεί ένδειξη της εξασθένησης ενός κρίσιμου συστήματος ωκεάνιων ρευμάτων που μεταφέρει τη θερμότητα. Η νέα έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ισχύει το δεύτερο, και το εύρημα αυτό δείχνει ένα ανησυχητικό μέλλον.
Ο Ρόλος του συστήματος AMOC
Το Μεσημβρινό Ανατρεπόμενο Ρεύμα του Ατλαντικού (AMOC) λειτουργεί σαν ένας τεράστιος ωκεάνιος ιμάντας μεταφοράς, παρασύροντας ζεστό νερό από τους τροπικούς προς το Βόρειο Ημισφαίριο, όπου ψύχεται, βυθίζεται και ρέει πίσω προς τον νότο.
Πλήθος ερευνών υποδηλώνει ότι αυτό το σύστημα εξασθενεί καθώς η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη λιώνει τους πάγους και προκαλεί εισροή γλυκού νερού στον ωκεανό, διαταράσσοντας την ευαίσθητη ισορροπία θερμότητας και αλατότητας του AMOC. Ορισμένοι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το AMOC κατευθύνεται προς ένα σημείο καμπής, ενδεχομένως ακόμη και μέσα σε αυτόν τον αιώνα, πράγμα που σημαίνει ότι μια μελλοντική κατάρρευση είναι προδιαγεγραμμένη.
Μια πιθανή παύση λειτουργίας του AMOC θα αποτελούσε παγκόσμια καταστροφή, προκαλώντας επιταχυνόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, βυθίζοντας την Ευρώπη σε έναν βαθύ χειμερινό παγετό και μετατοπίζοντας τους μουσώνες στην Αφρική, προκαλώντας παρατεταμένες ξηρασίες.
Τα ευρήματα κάτω από την επιφάνεια
Η παγωμένη κηλίδα έχει ερμηνευθεί από ορισμένους ως το «αποτύπωμα» της αλλαγής του AMOC, επειδή είναι η περιοχή στην οποία το ρεύμα μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της θερμότητάς του.
Για να εξιχνιάσουν καλύτερα τι συμβαίνει σε αυτό το τμήμα του Ατλαντικού, οι επιστήμονες της μελέτης συνδύασαν πραγματικά δεδομένα θερμότητας των ωκεανών από όργανα και δορυφόρους με κλιματικά μοντέλα.
Διαπίστωσαν ότι η ψύξη στην παγωμένη κηλίδα δεν συνέβαινε μόνο στην επιφάνεια αλλά και βαθιά στον ωκεανό, όπου οι ατμοσφαιρικές συνθήκες, όπως οι άνεμοι και τα σύννεφα, έχουν πολύ ασθενέστερη επίδραση.
Όλες οι ενδείξεις δείχνουν την επιρροή του AMOC, σύμφωνα με τη μελέτη. «Μεταβάλλει τη μεταφορά θερμότητας στον ωκεανό», γεγονός που προκαλεί την ψύξη της παγωμένης κηλίδας, δήλωσε ο Stefan Rahmstorf, ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης και καθηγητής φυσικής και ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Πότσδαμ στη Γερμανία.
Υπάρχουν επίσης πολλές άλλες αποδείξεις ότι το AMOC εξασθενεί, ανεξάρτητα από την παγωμένη κηλίδα, πρόσθεσε, με ορισμένες μελέτες να υποδηλώνουν ότι βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο του εδώ και περίπου 1.000 χρόνια.
Οι επιφυλάξεις της επιστημονικής κοινότητας
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια παγωμένη κηλίδα αποκλειστικά μέσω ατμοσφαιρικών συνθηκών, δήλωσε ο René van Westen, ερευνητής θαλάσσιας και ατμοσφαιρικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα. Ωστόσο, το γεγονός ότι η νέα μελέτη βρήκε συνεπή αποτελέσματα σε διαφορετικά σύνολα δεδομένων «ενισχύει τη στιβαρότητα των συμπερασμάτων», ανέφερε.
Ο David Thornally, καθηγητής ωκεανογραφίας και κλιματικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, ο οποίος επίσης δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε ότι η μελέτη ενισχύει τις αποδείξεις για μια σύνδεση μεταξύ της παγωμένης κηλίδας και ενός εξασθενημένου AMOC, αλλά συνέστησε προσοχή, καθώς η σπανιότητα των πραγματικών δεδομένων σημαίνει ότι τα διαθέσιμα σύνολα στοιχείων «είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται ως καλές προσεγγίσεις παρά ως τέλειες αναπαραστάσεις της πραγματικότητας».
Οι αβεβαιότητες παραμένουν, δήλωσε στο CNN, και «δεν νομίζω ότι αυτή η μελέτη θα είναι η τελευταία λέξη για το θέμα».
Ο Jonathan Baker, ανώτερος κλιματικός επιστήμονας στη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου (Met Office), συμφώνησε, δηλώνοντας στο CNN: «Θα θεωρούσα ότι αυτή η μελέτη προσθέτει στοιχεία για τη συμβολή του AMOC στην παγωμένη κηλίδα, παρά ότι επιλύει οριστικά το ζήτημα».
Διαβάστε ακόμη
Λαγκάρντ στην Ευρωβουλή: Δεν απαιτούνται πιο επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ (tweets)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.