Η Νέα Υόρκη συγκεντρώνει αυτή την εβδομάδα σχεδόν 130 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ισορροπίες δοκιμάζονται από τις πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, αλλά και από τις ταχύτατες εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η επιστροφή του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, καθώς ο ΟΗΕ επιχειρεί να διαχειριστεί μια σειρά από κρίσεις, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει προβλήματα χρηματοδότησης και αμφισβήτηση του ρόλου του.
Η διεθνής τάξη που δημιουργήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βρίσκεται υπό πίεση, ενώ ο ίδιος ο ΟΗΕ προσπαθεί να διατηρήσει την επιρροή του. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει μειώσει τη χρηματοδότηση προς τον οργανισμό και έχει αποχωρήσει από δεκάδες φορείς του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών.
Την ίδια στιγμή, ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δεν θα βρεθεί στη Νέα Υόρκη. Αντί για τη Γενική Συνέλευση, θα μεταβεί στην Ουάσιγκτον για κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Τραμπ την Πέμπτη, εξέλιξη που ενισχύει τη συζήτηση για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο ΟΗΕ στην αντιμετώπιση των μεγάλων διεθνών κρίσεων.
Στο Συμβούλιο Ασφαλείας αναμένεται να πραγματοποιηθούν συζητήσεις υψηλού επιπέδου για την Ουκρανία, την τεχνητή νοημοσύνη και τη Μέση Ανατολή, μεταξύ άλλων και με τη συμμετοχή Αράβων ηγετών.
Παράλληλα με τις γεωπολιτικές κρίσεις, ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της διαδοχής στην ηγεσία του οργανισμού. Η θητεία του Γενικού Γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνεται στα τέλη του 2026, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει ξεκάθαρο φαβορί για τη διαδοχή του.
Ο ΟΗΕ βρίσκεται αντιμέτωπος και με σημαντικές οικονομικές πιέσεις. Οι ΗΠΑ απέφυγαν την απώλεια του δικαιώματος ψήφου στη Γενική Συνέλευση καταβάλλοντας 725 εκατ. δολάρια στον τακτικό προϋπολογισμό, εξακολουθούν όμως να οφείλουν περισσότερα από 1 δισ. δολάρια στον οργανισμό και συνεχίζουν να ζητούν περικοπές και μεταρρυθμίσεις.
Ο Γκουτέρες έχει περιγράψει την κατάσταση ως μια παρατεταμένη κρίση για τον ΟΗΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία ο οργανισμός καλείται να διαχειριστεί πολλαπλές συγκρούσεις και παράλληλα να προσαρμοστεί σε νέες τεχνολογικές προκλήσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο
Η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην εφετινή Γενική Συνέλευση, καθώς πραγματοποιείται λίγο μετά τις προειδοποιήσεις στελεχών της βιομηχανίας για τους κινδύνους από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Ορισμένοι ηγέτες του κλάδου έχουν ζητήσει συντονισμένη επιβράδυνση της ανάπτυξης της AI, εκφράζοντας ανησυχίες ότι τα συστήματα μπορεί να γίνουν σταδιακά περισσότερο αυτόνομα και να ξεφύγουν από τον ανθρώπινο έλεγχο.
Ο Γκουτέρες έχει θέσει εδώ και καιρό στο τραπέζι την ανάγκη για παγκόσμια διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης. Το 2023 ο ΟΗΕ δημιούργησε συμβουλευτικό όργανο για την τεχνολογία, στο οποίο συμμετέχουν στελέχη της τεχνολογικής βιομηχανίας, κυβερνητικοί αξιωματούχοι και ακαδημαϊκοί.
Ο Γενικός Γραμματέας έχει ζητήσει από τις χώρες που βρίσκονται στην αιχμή της ανάπτυξης της AI να θεσπίσουν κοινούς κανόνες ασφαλείας, ώστε να αποφευχθεί ένας ανταγωνισμός χωρίς επαρκείς δικλίδες.
Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται σε αντίθεση με τη θέση του Τραμπ, ο οποίος έχει απορρίψει τις ανησυχίες για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζοντας ότι η αμφισβήτηση της ανάπτυξής της θα μπορούσε να ενισχύσει την Κίνα.
Μέση Ανατολή και κλιμάκωση του πολέμου
Η Μέση Ανατολή αποτελεί για ακόμη μία φορά βασικό θέμα των συζητήσεων, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν συνεχίζει να επηρεάζει την περιοχή, αλλά και την παγκόσμια οικονομία μέσω του πληθωρισμού και των τιμών ενέργειας.
Παράλληλα, οι πρόσφατες επιθέσεις των Χούθι δημιουργούν νέες απειλές για τη ναυσιπλοΐα στη στρατηγικής σημασίας Ερυθρά Θάλασσα και το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει νέα άνοδο στις τιμές ενέργειας.
Ο Γκουτέρες έχει επισημάνει ότι η στρατιωτική λύση στη συγκεκριμένη κρίση είναι εξαιρετικά δύσκολη, παραπέμποντας στην εμπειρία των πολυετών συγκρούσεων στην Υεμένη. Παράλληλα, ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για την Υεμένη συνεχίζει τις προσπάθειες για την επανέναρξη των συνομιλιών.
Οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις παραμένουν στάσιμες, καθώς Ιράν και ΗΠΑ συνεχίζουν τις επιθέσεις, ενώ ο Τραμπ έχει απειλήσει με περαιτέρω κλιμάκωση.
Ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αναμένεται να απευθυνθεί στη Γενική Συνέλευση την Τετάρτη. Την Πέμπτη θα μιλήσει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς δεν θα παραστεί για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά αυτοπροσώπως. Οι ΗΠΑ δεν του χορήγησαν εκ νέου βίζα, ενώ η Γενική Συνέλευση ενέκρινε την εμφάνισή του μέσω τηλεδιάσκεψης.
Ουκρανία, ενέργεια και επισιτιστική ασφάλεια
Στην ατζέντα βρίσκεται και ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο οποίος διανύει πλέον περισσότερο από τέσσερα χρόνια. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ αναμένεται να απευθυνθούν στη Γενική Συνέλευση.
Ο Ζελένσκι αναμένεται να επιδιώξει τη διατήρηση της διεθνούς στήριξης προς την Ουκρανία ενόψει ενός ακόμη δύσκολου χειμώνα. Το Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένει ουσιαστικά αδύναμο να λάβει αποφασιστικά μέτρα για τον τερματισμό της σύγκρουσης, καθώς η Ρωσία διαθέτει δικαίωμα βέτο ως μόνιμο μέλος.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει κατά διαστήματα απογοήτευση για την αδυναμία επίτευξης συμφωνίας που θα τερμάτιζε τον πόλεμο. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα είχε συνομιλήσει με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ δεν έχει αποσαφηνιστεί αν θα συναντηθεί με τον Ζελένσκι στη Νέα Υόρκη.
Πέρα από τις στρατιωτικές εξελίξεις, ο πόλεμος επηρεάζει την επισιτιστική ασφάλεια και τις τιμές ενέργειας. Η κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα δυσχεραίνει τις εξαγωγές τροφίμων, λιπασμάτων και ενέργειας, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις σε μια παγκόσμια οικονομία που ήδη αντιμετωπίζει τις συνέπειες της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε ακόμη
ΥΠΕΘΟΟ: Σε πλήρη λειτουργία ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός για την προστασία της κύριας κατοικίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.