Χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι κινδυνεύουν, όταν ολοκληρώσουν τον εργασιακό τους βίο, να λάβουν κύρια σύνταξη που θα κυμαίνεται κάτω ή λίγο πάνω από τα 1.000 ευρώ, καθώς επιλέγουν να ασφαλίζονται στις χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες του e-ΕΦΚΑ.
Η επιλογή αυτή περιορίζει τις τρέχουσες οικονομικές τους υποχρεώσεις, όμως επηρεάζει άμεσα το ύψος της μελλοντικής συνταξιοδοτικής παροχής, ιδιαίτερα για όσους παραμένουν επί δεκαετίες στις ίδιες κατηγορίες χωρίς να αυξήσουν τις εισφορές τους.
Σήμερα περισσότεροι από 650.000 ασφαλισμένοι έχουν επιλέξει την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, ενώ περίπου 163.500 βρίσκονται στη δεύτερη. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν εννέα στους δέκα ασφαλισμένους που υπάγονται στις έξι βασικές κατηγορίες καταβάλλουν τις δύο χαμηλότερες εισφορές, επιδιώκοντας να μειώσουν το μηνιαίο κόστος ασφάλισης.
Παρότι η επιλογή των χαμηλών κατηγοριών προσφέρει σημαντική ελάφρυνση κατά τη διάρκεια του επαγγελματικού βίου, έχει άμεσες συνέπειες στο ανταποδοτικό σκέλος της σύνταξης, καθώς οι χαμηλότερες εισφορές οδηγούν σε μικρότερες συντάξιμες αποδοχές και κατά συνέπεια σε χαμηλότερη τελική παροχή μετά τη συνταξιοδότηση.
Το ισχύον σύστημα αποτελεί συνέχεια των αλλαγών που εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Με τον νόμο Κατρούγκαλου το 2016, οι ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών συνδέθηκαν με το δηλωθέν εισόδημά τους, γεγονός που οδήγησε πολλούς στην καταβολή της κατώτατης εισφοράς για τον κλάδο σύνταξης, η οποία ανερχόταν περίπου στα 157 ευρώ μηνιαίως.
Από το 2020, ωστόσο, οι εισφορές αποσυνδέθηκαν από το φορολογητέο εισόδημα και επανήλθε το σύστημα των έξι ασφαλιστικών κατηγοριών. Η συντριπτική πλειονότητα των ασφαλισμένων επέλεξε την πρώτη κατηγορία, ώστε να περιορίσει στο ελάχιστο τη μηνιαία οικονομική επιβάρυνση και να διατηρήσει μεγαλύτερη ευχέρεια στην κάλυψη των υπόλοιπων επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων.
Για το 2026, η συνολική μηνιαία εισφορά για κύρια σύνταξη και υγειονομική περίθαλψη ανέρχεται στα 250,77 ευρώ για την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία και στα 300,93 ευρώ για τη δεύτερη. Από τα ποσά αυτά, τα 185,09 ευρώ και τα 222,12 ευρώ αντίστοιχα αφορούν αποκλειστικά τον κλάδο της κύριας σύνταξης, πάνω στον οποίο υπολογίζεται το ανταποδοτικό μέρος της μελλοντικής παροχής.
Οι περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες πολλών επαγγελματιών, σε συνδυασμό με τη δυσπιστία που υπάρχει απέναντι στο ασφαλιστικό σύστημα μετά τις μεγάλες περικοπές της περιόδου της οικονομικής κρίσης, αποτελούν τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους οι περισσότεροι παραμένουν στις χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες, παρά το γεγονός ότι γνωρίζουν πως αυτό θα περιορίσει το ύψος της σύνταξής τους.
Με βάση ενδεικτικούς υπολογισμούς του ισχύοντος συστήματος, τα μεικτά ποσά σύνταξης μετά από 40 χρόνια ασφάλισης διαμορφώνονται σε επίπεδα αισθητά χαμηλότερα για όσους παραμένουν στις πρώτες κατηγορίες. Η διαφορά γίνεται ακόμη μεγαλύτερη σε περιπτώσεις μικρότερου ασφαλιστικού βίου. Με 38 χρόνια ασφάλισης, η εκτιμώμενη σύνταξη ανέρχεται στα 862 ευρώ για την πρώτη κατηγορία και στα 946 ευρώ για τη δεύτερη, ενώ με 36 χρόνια περιορίζεται στα 815 και στα 889 ευρώ αντίστοιχα.
Στον αντίποδα, όσοι ασφαλίζονται στην έκτη και υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία μπορούν να προσδοκούν σημαντικά υψηλότερες αποδοχές μετά τη συνταξιοδότηση, καθώς η εκτιμώμενη σύνταξη φτάνει τα 1.788 ευρώ με 38 χρόνια ασφάλισης και τα 1.635 ευρώ με 36 χρόνια, αναδεικνύοντας τη μεγάλη επίδραση που έχει το ύψος των εισφορών στο τελικό ποσό.
Η επιλογή μετάβασης σε υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία κατά την τελευταία πενταετία πριν από τη συνταξιοδότηση μπορεί να ενισχύσει το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης. Ωστόσο, το όφελος δεν είναι ίδιο για όλους, καθώς το τελικό ποσό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και όχι μόνο από τις εισφορές των τελευταίων ετών.
Στον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη το σύνολο του ασφαλιστικού χρόνου, οι ασφαλιστέες αποδοχές και οι εισφορές από το 2002 και μετά, τυχόν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και η αξιοποίηση πλασματικών ετών όπου αυτό είναι δυνατό.
Διαβάστε ακόμη
UBS: Οι τέσσερις επενδυτικές ιστορίες των ελληνικών τραπεζών μετά το β’ τρίμηνο
Το χρώμα που έχουν δει μόνο 7 άνθρωποι στον κόσμο
Η ταξιδιωτική ευκαιρία της τελευταίας στιγμής στην Ελλάδα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.