Σε τροχιά για νέο ρεκόρ συνταξιοδοτήσεων βρίσκεται το 2026, καθώς η έξοδος των ασφαλισμένων από τον εργασιακό βίο επιταχύνεται και η φετινή χρονιά εξελίσσεται σε μία από τις περιόδους με τη μεγαλύτερη κινητικότητα από τότε που δημιουργήθηκε ο ΕΦΚΑ.
Τα στοιχεία του συστήματος ΑΤΛΑΣ αποτυπώνουν το μέγεθος του νέου κύματος και βρίσκονται στο μικροσκόπιο τόσο του υπουργείου Εργασίας όσο και του e-ΕΦΚΑ. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πρώτο οκτάμηνο του 2026 υποβλήθηκαν περίπου 144.000 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, έναντι 128.756 κατά την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Η διαφορά μεταφράζεται σε αύξηση σχεδόν 12% μέσα σε έναν χρόνο, ενώ η ανοδική τάση διατηρήθηκε και μέσα στο καλοκαίρι. Μόνο τον Αύγουστο κατατέθηκαν περίπου 14.000 αιτήσεις, όταν τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους είχαν υποβληθεί 11.881.
Εφόσον ο σημερινός ρυθμός συνεχιστεί και κατά τους επόμενους μήνες, οι αιτήσεις συνταξιοδότησης εκτιμάται ότι μπορούν να ξεπεράσουν τις 216.000 έως το τέλος Δεκεμβρίου, ενώ δεν αποκλείεται να κινηθούν ακόμη και πάνω από τις 225.000.
Το τελευταίο τετράμηνο κάθε έτους, άλλωστε, παραδοσιακά χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη κινητικότητα, καθώς αρκετοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες και να οριστικοποιήσουν την αποχώρησή τους πριν από την αλλαγή του ημερολογιακού έτους.
Γιατί επιταχύνεται το κύμα συνταξιοδοτήσεων
Πίσω από τη νέα μαζική έξοδο προς τη σύνταξη βρίσκεται ένας συνδυασμός παραγόντων, οι οποίοι φαίνεται ότι οδηγούν ολοένα περισσότερους ασφαλισμένους στην απόφαση να καταθέσουν αίτηση χωρίς να παρατείνουν περαιτέρω τον εργασιακό τους βίο.
Στελέχη της κοινωνικής ασφάλισης εντοπίζουν ως μία από τις βασικότερες αιτίες την ανησυχία για ενδεχόμενες μελλοντικές αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Η αβεβαιότητα αυτή λειτουργεί ως πρόσθετο κίνητρο για όσους έχουν ήδη θεμελιώσει ή βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Παράλληλα, αρκετοί ασφαλισμένοι υπολογίζουν ότι η παραμονή τους για επιπλέον χρόνια στην αγορά εργασίας δεν θα οδηγήσει σε αντίστοιχα μεγάλη αύξηση του τελικού ποσού της σύνταξής τους. Έτσι, για όσους πληρούν ήδη τις προϋποθέσεις, η αναμονή δεν θεωρείται πάντοτε οικονομικά συμφέρουσα.
Υπάρχει, ωστόσο, και ένας ακόμη παράγοντας που έχει αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα: η δυνατότητα συνταξιοδότησης χωρίς υποχρεωτική αποχώρηση από την εργασία.
Σύνταξη και μισθός αλλάζουν την εξίσωση
Μετά την κατάργηση της περικοπής κατά 30% της σύνταξης για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, η εικόνα έχει μεταβληθεί θεαματικά.
Περίπου 298.500 συνταξιούχοι έχουν δηλώσει στον ΕΦΚΑ ότι εξακολουθούν να εργάζονται, ενώ από όσους συνταξιοδοτήθηκαν μέσα στο 2025 περίπου ένας στους δύο συνέχισε να απασχολείται.
Για ένα σημαντικό τμήμα των ασφαλισμένων, επομένως, η υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης δεν σημαίνει πλέον αυτομάτως και οριστική αποχώρηση από την αγορά εργασίας.
Αντίθετα, το νέο καθεστώς προσφέρει τη δυνατότητα συνδυασμού της σύνταξης με τον μισθό ή το εισόδημα από επαγγελματική δραστηριότητα, δημιουργώντας ένα εντελώς διαφορετικό οικονομικό κίνητρο σε σχέση με το παρελθόν.
Το μοντέλο εμφανίζεται ιδιαίτερα ελκυστικό για ελεύθερους επαγγελματίες και επιστήμονες, οι οποίοι έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να συνεχίσουν την επαγγελματική δραστηριότητά τους ακόμη και μετά τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, φαρμακοποιοί και συμβολαιογράφοι μπορούν, για παράδειγμα, να λάβουν σύνταξη και παράλληλα να συνεχίσουν να εργάζονται, προσθέτοντας ένα σταθερό συνταξιοδοτικό εισόδημα στις αποδοχές από την επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Η άλλη όψη: Οι περισσότερες συντάξεις κάτω από 1.000 ευρώ
Η μεγάλη αύξηση των αιτήσεων συνταξιοδότησης καταγράφεται, πάντως, σε μια περίοδο κατά την οποία τα ποσά των συντάξεων παραμένουν χαμηλά για μεγάλο μέρος των δικαιούχων.
Τον Αύγουστο, η μέση κύρια σύνταξη διαμορφώθηκε στα 867,71 ευρώ μεικτά, ενώ περισσότερο από το 57% των κύριων συντάξεων γήρατος βρίσκεται κάτω από τα 1.000 ευρώ.
Σε απόλυτους αριθμούς, 1.130.716 συντάξεις γήρατος δεν υπερβαίνουν τα 1.000 ευρώ μεικτά, γεγονός που αποτυπώνει την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζει μεγάλο τμήμα των συνταξιούχων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι 264.664 από αυτές τις συντάξεις φθάνουν έως τα 500 ευρώ, ποσό που περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες κάλυψης των καθημερινών αναγκών αποκλειστικά μέσω της συνταξιοδοτικής παροχής.
Μεγάλη ψαλίδα μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα
Ακόμη μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται στις νέες συντάξεις που απονέμονται σε ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα.
Η μέση δαπάνη για τις νέες κύριες συντάξεις που απονεμήθηκαν τον Αύγουστο περιορίστηκε στα 775,78 ευρώ, επίπεδο αισθητά χαμηλότερο ακόμη και από τη μέση κύρια σύνταξη του συνόλου των δικαιούχων.
Στον αντίποδα, οι 1.055 νέες κύριες συντάξεις πρώην δημοσίων υπαλλήλων που απονεμήθηκαν κατά τον ίδιο μήνα διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 1.229,85 ευρώ μεικτά.
Η διαφορά μεταξύ των δύο κατηγοριών είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς η απόσταση ανάμεσα στη μέση νέα σύνταξη του Δημοσίου και στην αντίστοιχη του ιδιωτικού τομέα φθάνει περίπου στα 454 ευρώ τον μήνα.
Γιατί σχεδόν 300.000 συνταξιούχοι συνεχίζουν να δουλεύουν
Η πραγματικότητα των χαμηλών συνταξιοδοτικών αποδοχών εξηγεί, σύμφωνα με έμπειρους νομικούς της κοινωνικής ασφάλισης, σε σημαντικό βαθμό και την εκρηκτική αύξηση του αριθμού των εργαζόμενων συνταξιούχων.
Για ένα μέρος των ασφαλισμένων, η δυνατότητα συνέχισης της απασχόλησης λειτουργεί ως ευκαιρία για ενίσχυση του συνολικού εισοδήματος, καθώς μπορούν να εισπράττουν ταυτόχρονα σύνταξη και αποδοχές από την εργασία τους.
Για πολλούς άλλους, όμως, η επιλογή αυτή δεν αποτελεί απλώς έναν τρόπο αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος. Η συνέχιση της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση γίνεται αναγκαίο συμπλήρωμα μιας σύνταξης που συχνά παραμένει κάτω από το όριο των 1.000 ευρώ.
Έτσι, το νέο κύμα συνταξιοδοτήσεων δεν σηματοδοτεί απαραίτητα και αντίστοιχη μαζική αποχώρηση εργαζομένων από την οικονομική δραστηριότητα. Αντίθετα, διαμορφώνεται ένα νέο μοντέλο, στο οποίο η συνταξιοδότηση και η εργασία συνυπάρχουν, με σχεδόν 300.000 ανθρώπους να έχουν ήδη επιλέξει αυτόν τον δρόμο.
Διαβάστε ακόμη
«Κόκκινος συναγερμός» για το ντίζελ στην Ευρώπη
Treasuries: Σε νέα πολυετή υψηλά οι αποδόσεις – Πάνω από το φράγμα του 5,5% το 30ετές
Μπιλ Γκέιτς: Η AI μπορεί να προκαλέσει τον θάνατο δισεκατομμυρίων ανθρώπων – «Χρειάζονται έλεγχοι»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ