Οι επικείμενες παρεμβάσεις του υπουργείου Εργασίας στις συντάξεις χηρείας επηρεάζουν περίπου 150.000 δικαιούχους, μετά και τη δημοσιοποίηση της απόφασης 699/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της καταβολής της εθνικής σύνταξης σε περιπτώσεις διπλής συνταξιοδότησης. Η κυβέρνηση αναζητά ήδη νομοθετική λύση που θα εναρμονίζεται με την απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, χωρίς όμως να οδηγήσει σε εκτεταμένες μειώσεις εισοδημάτων, ενώ παράλληλα εξετάζεται και η επαναφορά του ποσοστού της σύνταξης χηρείας στο 70% της σύνταξης του θανόντος συζύγου.
Η απόφαση του ΣτΕ άνοιξε έναν κύκλο συζητήσεων για ένα θέμα που παρέμενε ανενεργό επί σειρά ετών. Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι και στις συντάξεις χηρείας εφαρμόζεται η διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου, σύμφωνα με την οποία σε περίπτωση σώρευσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων καταβάλλεται μόνο μία εθνική σύνταξη.
Τι αλλάζει μετά την απόφαση του ΣτΕ
Η ερμηνεία αυτή αφορά κυρίως συνταξιούχους που λαμβάνουν ταυτόχρονα τη δική τους κύρια σύνταξη, λόγω γήρατος ή αναπηρίας, και σύνταξη χηρείας μετά τον θάνατο του συζύγου τους. Εφόσον η απόφαση εφαρμοζόταν αυτούσια, χωρίς μεταβατική ή νομοθετική παρέμβαση, χιλιάδες δικαιούχοι θα μπορούσαν να δουν μειωμένες αποδοχές, καθώς θα σταματούσε η καταβολή της δεύτερης εθνικής σύνταξης.
Παρά τα δεδομένα που δημιουργεί η δικαστική απόφαση, η κυβέρνηση έχει διαμηνύσει ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει σε οριζόντιες περικοπές. Η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, έχει επισημάνει ότι η τελική νομοθετική ρύθμιση θα διαμορφωθεί μετά την καθαρογραφή της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας, με βασικό στόχο να προστατευθούν οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου.
Το σκεπτικό του ανώτατου δικαστηρίου
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, όσοι έχουν θεμελιώσει πλήρες συνταξιοδοτικό δικαίωμα και διαθέτουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης δικαιούνται ολόκληρη την εθνική σύνταξη. Αντίθετα, στις περιπτώσεις μειωμένης σύνταξης, το ποσό της εθνικής σύνταξης περιορίζεται αναλογικά.
Το κρίσιμο σημείο της απόφασης είναι ότι όταν συντρέχουν περισσότερες από μία κύριες συντάξεις, προβλέπεται η καταβολή μόνο μίας εθνικής σύνταξης. Το ΣτΕ διευκρινίζει ακόμη ότι όταν κάποιος λαμβάνει μία πλήρη και μία μειωμένη σύνταξη, δικαιούται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης, ενώ στις περιπτώσεις δύο μειωμένων συντάξεων το συνολικό ποσό υπολογίζεται αναλογικά, χωρίς να υπερβαίνει το ύψος της πλήρους εθνικής σύνταξης.
Το επικρατέστερο σχέδιο του υπουργείου
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που εξετάζονται στο υπουργείο Εργασίας, το βασικό σενάριο προβλέπει ότι οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν μία σύνταξη από ίδιο δικαίωμα και μία σύνταξη χηρείας δεν θα υποστούν μειώσεις στις αποδοχές τους. Στην πράξη, επιδιώκεται να συνεχίσει να καταβάλλεται και η δεύτερη εθνική σύνταξη στη μεγάλη πλειονότητα των δικαιούχων, ώστε να αποφευχθούν νέες απώλειες εισοδήματος.
Οι ενδεχόμενες περικοπές εξετάζεται να περιοριστούν μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπου ένας συνταξιούχος εισπράττει περισσότερες από μία κύριες συντάξεις από ίδιο δικαίωμα και παράλληλα λαμβάνει και σύνταξη χηρείας.
Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να βρει ισορροπία ανάμεσα στις επιταγές της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας και στη δέσμευσή της ότι δεν θα υπάρξουν νέες οριζόντιες μειώσεις για χιλιάδες συνταξιούχους.
Στο τραπέζι και η επαναφορά του 70%
Παράλληλα με τη νομοθετική παρέμβαση για τη διπλή εθνική σύνταξη, εξετάζεται ακόμη μία σημαντική αλλαγή που αφορά το ύψος της σύνταξης χηρείας. Συγκεκριμένα, στο υπουργείο βρίσκεται υπό επεξεργασία το ενδεχόμενο να επανέλθει το ποσοστό της σύνταξης χηρείας στο 70% της σύνταξης που λάμβανε ο θανών σύζυγος, αντί του 35% που εφαρμόζεται σήμερα σε πολλές περιπτώσεις μετά την ολοκλήρωση της πρώτης τριετίας.
Η παρέμβαση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο αναμόρφωσης του πλαισίου των συντάξεων χηρείας, με στόχο να διορθωθούν στρεβλώσεις που δημιουργήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια και να ενισχυθούν νοικοκυριά που στηρίζουν σε μεγάλο βαθμό το εισόδημά τους στις συγκεκριμένες παροχές.
Τι εξετάζεται για τα αναδρομικά
Ένα ακόμη ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο αφορά το ενδεχόμενο αναδρομικών διεκδικήσεων ή επιστροφής ποσών. Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι η κυβερνητική ρύθμιση δεν θα προβλέπει αναδρομικές περικοπές για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα, παρότι η σχετική διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου δεν εφαρμόστηκε στην πράξη τα προηγούμενα χρόνια.
Αυτό σημαίνει ότι δεν αναμένεται να ζητηθεί από τους συνταξιούχους η επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν χωρίς τις προβλεπόμενες μειώσεις μετά το 2019. Παράλληλα, δεν φαίνεται να εξετάζεται ούτε η καταβολή αναδρομικών για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η διάταξη παρέμεινε ουσιαστικά ανεφάρμοστη.
Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το προσεχές διάστημα, με τη νομοθετική ρύθμιση που θα καταθέσει το υπουργείο Εργασίας να καθορίζει το νέο πλαίσιο για τις συντάξεις χηρείας και τις αποδοχές περίπου 150.000 δικαιούχων.
Διαβάστε ακόμη
Η αγορά του νερού αλλάζει πίστα – Η Veolia, η Suez και οι μεγάλοι ελληνικοί όμιλοι υποδομών
Υπεράκτια αιολικά: Δεσμεύεται ηλεκτρικός χώρος για έργα 2,35 GW
Οι λογογράφοι: Οι άνθρωποι πίσω από τις ομιλίες των πολιτικών
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.