Η εικόνα που διαμορφώνεται φέτος στο ασφαλιστικό σύστημα θυμίζει περίοδο έντονης φυγής προς τη συνταξιοδότηση. Χιλιάδες εργαζόμενοι επιλέγουν να αποχωρήσουν νωρίτερα από την αγορά εργασίας, ενεργοποιώντας μαζικά τις διαδικασίες συνταξιοδότησης, καθώς αυξάνεται η αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές αλλαγές στο ασφαλιστικό πλαίσιο αλλά και τα όρια ηλικίας.
Το αποτέλεσμα είναι ο ΕΦΚΑ να δέχεται ένα από τα μεγαλύτερα κύματα αιτήσεων της τελευταίας επταετίας, με τις προβλέψεις να δείχνουν ότι το 2026 μπορεί να εξελιχθεί σε χρονιά-ρεκόρ για νέες συνταξιοδοτήσεις.
Τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου αποτυπώνουν ήδη την ένταση του φαινομένου. Μέσα στους πρώτους τρεις μήνες του έτους κατατέθηκαν 58.213 αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που αποτελεί την υψηλότερη επίδοση αντίστοιχης περιόδου από το 2019 και μετά.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις εκτιμήσεις ότι το ετήσιο ρεκόρ του 2021, όταν είχαν υποβληθεί περισσότερες από 212.000 αιτήσεις, ενδέχεται να καταρριφθεί μέσα στη φετινή χρονιά.
Ο φόβος για τα όρια ηλικίας
Ένας από τους βασικούς λόγους που ωθούν χιλιάδες ασφαλισμένους προς την έξοδο είναι η ανησυχία για ενδεχόμενες αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης τα επόμενα χρόνια.
Το ασφαλιστικό σύστημα συνδέει πλέον τα ηλικιακά όρια με το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65 έτη, γεγονός που δημιουργεί φόβους για μελλοντικές αυξήσεις στις ηλικίες εξόδου.
Παρότι το υπουργείο Εργασίας διαβεβαιώνει ότι δεν προβλέπονται αλλαγές το 2027 και ότι οποιαδήποτε συζήτηση μετατίθεται πιθανότατα για το 2029, η αβεβαιότητα παραμένει έντονη.
Πολλοί εργαζόμενοι που βρίσκονται κοντά στη θεμελίωση δικαιώματος επιλέγουν να κινηθούν άμεσα ώστε να «κλειδώσουν» τους σημερινούς όρους συνταξιοδότησης και να αποφύγουν ενδεχόμενες δυσμενέστερες παρεμβάσεις στο μέλλον.
Πλασματικά έτη και αυξημένο κόστος
Σημαντικό ρόλο στη μεγάλη κινητικότητα παίζει και η συζήτηση γύρω από τα πλασματικά έτη ασφάλισης.
Αν και δεν υπάρχει ακόμη οριστική απόφαση, εξετάζονται σενάρια αλλαγών στον τρόπο υπολογισμού τους, γεγονός που προκαλεί αναστάτωση στους ασφαλισμένους που βασίζονται σε αυτά για να συμπληρώσουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις εξόδου.
Ένα από τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι προβλέπει ότι τα πλασματικά έτη δεν θα αποδίδουν πλέον το ίδιο ποσοστό αναπλήρωσης με τα πραγματικά έτη εργασίας.
Η πιθανότητα αυτή οδηγεί αρκετούς ασφαλισμένους να επισπεύδουν τη διαδικασία συνταξιοδότησης πριν αλλάξει το πλαίσιο.
Ταυτόχρονα, η εξαγορά πλασματικών ετών γίνεται ολοένα ακριβότερη, καθώς το κόστος υπολογίζεται με βάση τον κατώτατο μισθό.
Μετά την τελευταία αναπροσαρμογή από την 1η Απριλίου, το ετήσιο κόστος εξαγοράς έχει φτάσει περίπου τα 2.220 ευρώ ανά έτος, δημιουργώντας πρόσθετη οικονομική πίεση για όσους χρειάζονται πολλά πλασματικά χρόνια για να θεμελιώσουν δικαίωμα.
Σύνταξη και εργασία μαζί
Καθοριστικός παράγοντας για τη μαζική έξοδο θεωρείται και το νέο καθεστώς εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση.
Η κατάργηση του πέναλτι 30% στις συντάξεις των εργαζόμενων συνταξιούχων έχει αλλάξει πλήρως τα δεδομένα για χιλιάδες ασφαλισμένους.
Πλέον, όσοι συνεχίζουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση δεν υφίστανται περικοπή στη σύνταξή τους, ενώ παράλληλα έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν το τελικό ποσό μέσω επανυπολογισμού με βάση τα νέα ένσημα που αποκτούν.
Το νέο μοντέλο θεωρείται ιδιαίτερα ελκυστικό για εργαζόμενους που επιθυμούν να εξασφαλίσουν άμεσα συνταξιοδοτικό εισόδημα χωρίς να αποχωρήσουν πλήρως από την επαγγελματική δραστηριότητα.
Έτσι, αρκετοί επιλέγουν να καταθέσουν νωρίτερα αίτηση συνταξιοδότησης, διατηρώντας ταυτόχρονα εργασία και πρόσθετο εισόδημα.
Πίεση στα οικονομικά του ΕΦΚΑ
Η μεγάλη αύξηση των αιτήσεων δημιουργεί ήδη σημαντικές πιέσεις και στο δημοσιονομικό κόστος του ασφαλιστικού συστήματος.
Η συνολική συνταξιοδοτική δαπάνη για το 2026 υπολογίζεται περίπου στο 1 δισ. ευρώ.
Από αυτά, περίπου 550 εκατ. ευρώ αφορούν τις αυξήσεις στις συντάξεις, ενώ σχεδόν 500 εκατ. ευρώ συνδέονται με νέες απονομές συντάξεων.
Εφόσον συνεχιστεί ο αυξημένος ρυθμός εξόδου προς τη σύνταξη, ο ΕΦΚΑ ενδέχεται να χρειαστεί αναθεώρηση των δημοσιονομικών προβλέψεων και του προϋπολογισμού του.
Παρά την πίεση, πάντως, οι εκκρεμείς κύριες συντάξεις συνεχίζουν να υποχωρούν.
Τον Μάρτιο του 2026 οι εκκρεμείς κύριες συντάξεις περιορίστηκαν στις 13.163, έναντι 16.568 έναν χρόνο νωρίτερα.
Αντίθετα, σημαντικά προβλήματα παραμένουν στις επικουρικές συντάξεις, όπου οι εκκρεμείς αιτήσεις προσεγγίζουν τις 32.000, κυρίως λόγω σύνθετων περιπτώσεων διαδοχικής ασφάλισης.
Το υπουργείο επεξεργάζεται νέο πλαίσιο απλοποίησης των διαδικασιών, με στόχο την ταχύτερη απονομή των επικουρικών συντάξεων και τη μείωση των καθυστερήσεων.
Διαβάστε ακόμη
ΕΕ: Σχέδιο έκτακτης στήριξης για τα λιπάσματα λόγω πολέμου και έκρηξης τιμών (tweets)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.