Mε την έλευση της νέας εποχής της ΑΙ, το ερώτημα που βρίσκεται στα χείλη πολλών ανθρώπων είναι: «Θα κλέψει η τεχνητή νοημοσύνη τη δουλειά μου;».
Σε πολλά ιστορικά παραδείγματα αυτοματοποίησης, ο σημαντικός παράγοντας της αλλαγής δεν ήταν η έξοδος, αλλά η είσοδος. Τα επαγγέλματα που απειλούνταν από την τεχνολογία συρρικνώθηκαν με την πάροδο του χρόνου επειδή προσλαμβάνονταν λιγότεροι νέοι σε αυτά, και όχι επειδή οι υπάρχοντες εργαζόμενοι εκδιώχθηκαν από αυτά. Αυτό ίσχυε, για παράδειγμα, για την κατασκευή μπότας στη βικτωριανή εποχή, όπου έρευνα της ακαδημαϊκού Χίλαρι Βίποντ δείχνει ότι η έλευση των ραπτομηχανών για μπότες οδήγησε σε «κατάρρευση της εισόδου στην παραδοσιακή κατασκευή μπότας» και όχι σε μαζική εκτόπιση των τεχνιτών.
Αυτός είναι επίσης, σε μεγάλο βαθμό, ο τρόπος με τον οποίο η τεχνολογία συνέβαλε στην αποδυνάμωση των χειρωνακτικών και άλλων εργασιών τον τελευταίο μισό αιώνα. Μια μελέτη των ροών στην αγορά εργασίας στις ΗΠΑ μεταξύ 1976 και 2018 διαπίστωσε ότι, εκτός των περιόδων ύφεσης, τα ποσοστά αποχώρησης από τις θέσεις εργασίας ρουτίνας ήταν αρκετά ασήμαντα. «Αντίθετα, η συνολική μείωση της απασχόλησης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μείωση των ποσοστών εισροής όσων συνήθιζαν να βρίσκουν απασχόληση σε αυτά τα επαγγέλματα», τόνισαν οι αναλυτές.
Παρά τους φόβους για ένα «μακελειό» στις θέσεις εργασίας και τα περιστασιακά εντυπωσιακά παραδείγματα, η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει οδηγήσει σε πολλές απολύσεις. Ακόμη και στις ΗΠΑ, όπου οι εργοδότες τείνουν να είναι πιο πρόθυμοι να απολύουν προσωπικό, το ποσοστό των απολύσεων παραμένει πολύ χαμηλό σε σχέση με τα ιστορικά πρότυπα.
Ωστόσο, σε επαγγέλματα που εκτίθενται περισσότερο στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως η ανάπτυξη λογισμικού, υπάρχουν σαφή σημάδια ότι η αντικατάσταση πραγματοποιείται — για άλλη μια φορά — μέσω της εισόδου και όχι της εξόδου: οι προσλήψεις σε αρχικό επίπεδο μειώνονται, ακόμη και καθώς η ζήτηση για έμπειρους επαγγελματίες παραμένει σταθερή.
Αυτό δεν αφορά μόνο τις ΗΠΑ. Μια νέα μελέτη από τη Δανία, η οποία βασίζεται σε πλούσια δεδομένα σε επίπεδο επιχειρήσεων, διαπιστώνει ότι οι επιχειρήσεις που υιοθετούν την τεχνητή νοημοσύνη απομακρύνονται από την πορεία απασχόλησης που ακολουθούσαν προηγουμένως. Το φαινόμενο αυτό συγκεντρώνεται στις μικρότερες επιχειρήσεις, οι οποίες συνεχίζουν να αυξάνουν το προσωπικό τους, απλώς όχι τόσο γρήγορα όσο πριν.
Η ίδια τάση είναι εμφανής αν εξετάσει κανείς σε βάθος την πρόσφατη μείωση της απασχόλησης στα τηλεφωνικά κέντρα παγκοσμίως. Μια μελέτη της Revelio με βάση δεδομένα από 12 χώρες μεσαίου εισοδήματος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο κλάδος συρρικνώνεται «επειδή επιβραδύνθηκαν οι προσλήψεις, όχι επειδή αυξήθηκαν οι απολύσεις».
Αν αυτές οι τάσεις συνεχιστούν και το κύριο περιθώριο προσαρμογής στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης αποδειχθεί ότι είναι η είσοδος και όχι η έξοδος, τι σημαίνει αυτό για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής;
Η προσοχή θα πρέπει να μετατοπιστεί από τα στοιχεία για τις απολύσεις σε διαχρονικές μελέτες που αποκαλύπτουν αν οι νέοι βρίσκουν άλλες θέσεις εργασίας αντ’ αυτού, και αν αυτές οι επιλογές αποδεικνύονται καλύτερες ή χειρότερες.
Υπάρχουν όμως και κίνδυνοι, ειδικά όσο τα εκπαιδευτικά συστήματα συνεχίζουν να υστερούν σε σχέση με τις απαιτήσεις των εργοδοτών. Το χειρότερο σενάριο θα ήταν ορισμένοι νέοι να μην καταφέρουν καθόλου να βρουν θέση στην αγορά εργασίας. Και αυτό, επίσης, έχει ιστορικό προηγούμενο. Η μελέτη σχετικά με τη διάβρωση των θέσεων εργασίας ρουτίνας στις ΗΠΑ διαπίστωσε ότι η μείωση των εισροών σε αυτά τα επαγγέλματα αντιπροσώπευε επίσης ένα σημαντικό ποσοστό της αύξησης της μη συμμετοχής στην αμερικανική αγορά εργασίας κατά τις δύο προηγούμενες δεκαετίες.
Φυσικά, όπως αναφέρουν οι Financial Times, μια ύφεση θα μπορούσε κάλλιστα να προκαλέσει μια πιο απότομη και εκτεταμένη αναδιάρθρωση της αγοράς εργασίας. Ωστόσο, προς το παρόν, είναι καιρός να αναγνωρίσουμε ότι το πρόβλημα που φοβόμασταν δεν είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε. Και αν είχαμε δώσει μεγαλύτερη προσοχή στην ιστορία, αυτό δεν θα έπρεπε να αποτελεί έκπληξη.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.